چه كسي با اعمال فشار، مانع همراهی نخبگان با امام حسین (ع) شد؟

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از اصفهان، محمدحسین رجبی دوانی دوم آذرماه در چهارمین جلسه از سلسله نشست های کنگره عرش با موضوع «وقتی که خواص رنگ می بازند» که در دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار شد، با اشاره به اینکه در هر دوره از تاریخ اسلام جریان خواص و عوام وجود داشته است، تصریح کرد: خواص آن دسته از نخبگان جامعه هستند که دارای قدرت تحلیل مسائل بوده و می توانند افکار عمومی جامعه را به سمت و سویی خاص جهت دهی کنند.

 

وی ابراز داشت: اگر جریانات ایجاد شده توسط خواص در مسیر حق و عدالت باشد جامعه در مسیر رشد و تعالی گام برمی دارد.

 

اين پژوهشگر افزود: در شرایطی که خواص افکار عمومی را به سمت باطل گرایش می دهند جامعه دچار انحطاط و قهقرا خواهد شد.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) اضافه کرد: در دوران جاهلیت عرب سران قبائل به عنوان خواص جامعه مطرح بوده و کلیه افراد یک قبیله از افکار و نظرات آن ها تبعیت می کردند.

 

این پژوهشگر حوزه تاريخ اسلام و تشیع عامل عدم موفقیت کامل نبی مکرم اسلام (ص) در سال های اولیه نبوت ایشان را همان تبعیت مردم از رؤسای قبیله خود عنوان کرد و اظهار داشت: تعدادی از افراد نیز نه از روی اعتقاد قلبی بلکه تنها به دلیل الگوگیری از رئیس قبیله خود به اسلام ایمان می آوردند.

 

وی همچنین با بیان اینکه پیامبر (ص) از همان ابتدای بعثت در جهت کمرنگ کردن ارزش های بی اساس جاهلی و بنیان گذاری ارزش های عدالت محور اسلامی تلاش وافری نمود، تأکید کرد: ایشان ارزش انسان ها را نه در نسب و موقعیت و نژاد بلکه در میزان تقوا و ایمان انسان ها معرفی نمود، خلفای سه گانه برای گسترش مجدد ارزش های جاهلی تلاش کردند.

 

رجبي دواني خاطرنشان کرد: پس از شهادت پیامبر اکرم (ص) و دسیسه اصحاب ایشان در پایه ریزی خلافت بدون توجه به بیانات و فرامین ایشان در باب امامت امام علی (ع) هر یک از خلفا به انحای مختلف در جهت مطرح نمودن و گسترش مجدد ارزش های جاهلی تلاش کردند.

 

اين پژوهشگر با بیان اینکه در دوران پیامبر (ص) اموال خاصی در اختیار جامعه اسلامی نبود ادامه داد: در دوران خلیفه دوم به سبب فتح سرزمین های روم و ایران توسط مسلمانان اموال و دارایی های فراوانی در اختیار خلیفه قرار گرفت و بدین ترتیب در سال 20 هجری بیت المال مسلمین تأسیس شد.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) با اشاره به اینکه ملاک خلیفه برای تقسیم بیت المال در جامعه همان ارزش های ناعادلانه جاهلی بود، افزود: بر همین اساس حقوق عرب و عجم و رئیس قبیله با مردم عادی متفاوت بود.

 

وي اذعان داشت: خلیفه دوم و سوم با هدف همراه کردن رؤسای قبائل و خواص جامعه با سیستم خلافت و در نهایت امکان جهت دهی افکار عمومی امتیازات و رانت های خاصی را بدون هیچ حساب و کتابی؛ ویژه این بخش کوچک از جامعه در نظر گرفتند.

 

رجبی دوانی یادآور شد: با به خلافت رسیدن امام علی (ع) این روش توسط ایشان باطل اعلام شد و ایشان این امتیازات قائل شده نسبت به خواص در بیت المال مسلمین را قطع کرده و با خواص هم مانند سایر مردم برخورد نمود، خواص جامعه به خاطر منافع شخصی به امام علی (ع) خیانت کردند.

 

وی تصریح کرد: خواص جامعه که منافع خود را در خطر می دیدند از همان ابتدای امر با امام علی (ع) مشکل پیدا کرده و به روش های مختلف نظام نوپای عدالت محور وی را مورد هجوم و شبهات خود قرار داده و از این طریق به خلیفه چهارم مسلمین خیانت می کردند.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) متذکر شد: مردم دوران خلافت امام علی (ع) به سبب نداشتن بصیرت و پیروی بی چون و چرا از خواص جامعه هیچ اقدامی در جهت حمایت از امام انجام ندادند.

 

رجبي دواني گفت: عامل عدم موفقیت چندان حکومت امام علی (ع) خیانت و همراهی نکردن خواص جامعه با ایشان و بی بصیرتی مردم جامعه بود.

 

وی تأکید کرد: در دوران امام حسن (ع) به عنوان یکی از مظلومان تاریخ نیز؛ خواص و اشراف جامعه با هدف به حاشیه راندن امام و جلوگیری از تشکیل حکومت توسط ایشان ماجرای صلح را به امام تحمیل کردند و به این صورت حکومت در اختیار بنی امیه قرار گرفت.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) ابراز داشت: در زمان امام حسین (ع) نخبگان کوفه و به تبع آن مردم عادی با دعوت از امام و ارسال بیش از 12 هزار نامه به حضرت مسلم (ع) ایشان را به کوفه دعوت نمودند تا زمینه های تشکیل حکومت اسلامی توسط مردم کوفه فراهم شود.

 

این پژوهشگر حوزه تاريخ اسلام و تشیع اضافه کرد: عبیدالله بن زیاد با اطلاع یافتن از چنین وضعیتی با اعمال فشار بر خواص و تهدید کردن آن ها مانع همراهی نخبگان جامعه با امام حسین (ع) شد.

 

رجبي دواني گفت: اکثریت خواص به این سبب که منافع خود را در خطر می دیدند از یاری امام سرباز زدند و حتی عده ای به لشگر عبیدالله پیوسته و در نهایت سبب بروز فاجعه عظیم کربلا شدند.