برنامه‌هاي علوم انساني كشور به دست غير متخصص‌ها تصويب مي‌شود

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، دکتر مهدی گلشنی در دومین همایش «ابداع در علوم انسانی» كه در تالار شهید باکری مجتمع دانشگاهی ولی عصر(عج) برگزار شد، با تاکید بر اينكه علوم انساني در كشور به حاشيه رفته است، گفت: با وجود حضور نیمی از دانشجویان کشور و اکثریت استادان دانشگاهی در رشته علوم انسانی و اختصاص بیشتر مجلات به این علوم، باز هم نشانه های بی رونقی علوم انسانی در كشور دیده می شود.

وي اضافه كرد: ما به لحاظ تکنولوژی و فناوری از جهان صنعتی غرب عقب بوده ایم؛ به همین علت همه توجهات به سمت و سوی علوم مهندسی است، بنابراين شاهد هستیم که برای جبران این عقب ماندگی هزینه های زیادی شده که بندرت همان هزینه ها در علوم انسانی خرج می شود.

عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي شريف با بيان اينكه فضای حاکم بر جامعه سبب شده که دانش آموزان و دانشجویان رغبتی به وارد شدن به حوزه هاي علوم انسانی نداشته باشند، افزود: تا جایی این امر پیش رفته که زمانی در گزارش های ورودی های دانشگاه تهران مطرح شده بود که عده ای از ورودی های الهیات با نمرات منفی وارد این رشته شده اند؛ چرا که دانشجویان ممتاز تمایلی به این رشته ها ندارند.

گلشني با اشاره به نشانه های بی رونقی علوم انسانی در کشور گفت: غلبه غالب ادارات دولتی و مشاغل حساس با تحصیلکرده های رشته های مهندسی است که حتی وزرا و مقامات مهم نیز در رشته مهندسی تحصيل كرده اند و این سبب می شود که دانشجوی علوم انسانی آینده ای برای خود نبیند.

وي تصريح كرد: از ديگر نشانه هاي بي رونقي علوم انساني در كشور رواج تفکر سکولار در برهه ای از زمان است که گمان می شده تمام مسائل جهان با علم حل می شود، اما تجربه نشان داد که این گونه نیست و علم در قرن 21 تحول و پیشرفت بی نظیری داشته، اما در عین حال و به همان میزان نارضایتی و فقر و فاصله طبقاتی در جهان بیداد می کند.

عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي شريف بيان داشت: ارزیابی علوم انسانی در کشور ما و تصویب برنامه های آن توسط کسانی صورت می گیرد که هیچ تخصصی و آشنایی در این زمینه ندارند.

گلشنی در توصیف وضعیت علوم انسانی كشور اظهار داشت: علوم انسانی مطرح شده در ایران از غرب کپی شده است و غالب مقالات تولیدی کنونی در مجلات زیر متوسط  به چاپ می رسد و اکثریت آنها هم در مورد حاشیه زنی بر غرب است.

وي گفت: نکته مهم دیگر این است که ما با عینک فرهنگی نگاه نمی کنیم و فقط از بعد اقتصادی به علوم انسانی می پردازیم، در حالی که علوم انسانی در محیط های انسانی عمل می کنند که شرایط اجتماعی و فرهنگی در آن محیط ها ملحوظ است.

عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي شريف با طرح این سوال که «چرا علوم انسانی اهمیت دارند؟» گفت: علوم انسانی در پیشرفت علم تجربی نقش ایفا می کند، علوم دیگر را جهت دار می کند و کاربرد علوم را در جامعه انسانی ممکن می سازد.

وي با بيان اينكه علم خدا را فراموش کرده و اخلاق را کنار گذاشته است، عنوان كرد: علم جدید خودش را محدود به حوزه های مادی کرده و نتیجه این محدودیت نابودی انسان و محیط زیست و این جنگ ها و نابرابری هاست.

گلشني بيان داشت: فناوری ها و علم جدید دگرگونی های عظیمی در زندگی افراد بشر به وجود آورده است که فقط علوم انسانی می تواند در مقابل تاثیرات مخرب آنها بایستد.

وي با بيان اينكه علم انسانی هویت ساز است و ارتباط را با گذشتگان برقرار می کند، گفت: نسل جوان ما با گذشته بیگانه است و یک علت فرار مغزها از کشور، همین دور بودن از فرهنگ بومی – دینی است.

عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي شريف با اشاره به اینکه در محیط ما همه نگاه ها به غرب است، تصريح كرد: ما در اکثر رشته ها تولید کننده نیستیم و مقالاتی که می نویسیم مشكلي را حل نمي كند و در جهان دیده نمی شود و به طور كلي اصل نوآوری در مقالات ما مطرح نیست.

گلشني خاطرنشان كرد: باید تلاش شود كه دیدگاه خانواده ها و کارگزاران مملکتی نسبت به اهمیت علوم انسانی تصحیح شود كه در این راستا تلویزیون در معرفی علوم انسانی و نقش آن در حل مسائل روان شناختی و فرهنگ سازی و غيره بسیار بااهمیت است.

وي با بيان اينكه باید دانشجویان ممتاز و قوی را به تحصیل در حوزه های علوم انسانی سوق داد، تصريح كرد: این کار با انواع تشویق ها و ايجاد تعهد در قشر جوان امكان پذير است.

عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي شريف با بيان اينكه باید نظریه های رایج علوم انسانی را در پرتو میراث اسلامی بررسی کنیم، افزود: برای ایجاد علوم انسانی اسلامی باید در حوزه و دانشگاه ها کار تخصصی صورت گيرد و مسائل اين علم در جمع هر دو طرف مطرح شود؛ زيرا شعار مسئله را حل نمی کند، بلکه باید محققانه و در محیط افراد ذی صلاح مطرح شود.

گلشني گفت: علومی که وارد کشور ما شده اند، برای ما کارآیی ندارند كه لازم است به لحاظ نظری و عملی مطابق مقتضیات ما باشند.

تعصب، کلیشه گرایی و بی اعتمادی ممنوع!

دکتر تنهایی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد با اشاره به مترادف فارسی واژه ابداع گفت: نوآوری یا همان ابداع از نظر فقها، نوع حرام، مستحب و مکروه دارد و ما نباید از نوآوری به خاطر نوع حرامش ترس داشته باشیم؛ اين در حالی است که نوآوری و تغییر از بدیهیات زندگی بشر است.

وی با بیان اینکه باید تلاش کنیم که به عنوان اکثریت شیعه در ایران، در ابداعات حوزه علم از هر گونه تعصب دوری كنيم، افزود: نوآوری باید در سه جنبه اصول، موضوع و روش پیگیری شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد افزود: اصول معمولا سلیقه ای و انتخابی هستند و رویکردهای پدیدارشناختی دارند كه به عنوان پیش فرض های مسلم در نظر گرفته می شوند و موضوع می تواند حول یکی از موضوعات مسلط و همیشه مطرح در آن حوزه علمی خاص باشد.

تنهایی با بيان اينكه همچنین اصول می تواند موضوعی مربوط به برهه ای خاص از زمان باشد، گفت: اما در هر دو صورت لازم است که حتما در حوزه علم مورد نظر جای گیرد؛ روش مطالعاتی هم در هر علمی مشخص است و الزام استفاده از روش های قبلی به حمایت های جامعه برمی گردد.

وي در ذکر موانع موجود یادآور شد: یکی از موانع این است که ما و همکارانمان گرفتار کلیشه گرایی هستیم و مدل ها و مفاهیمی که در دوره دانشجویی خود یاد گرفته ایم، راهبر خود می دانیم و هر حرف تازه ای را بدعت حرام می نامیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تصريح كرد: دومین مانع، بی اعتمادی مخاطبان به مخترعان داخلی است که اگر یک موضوع جدید را یک آمریکایی مطرح کند به راحتی می پذیرند، اما از سوی ما هرگز قبول نخواهد شد.