تولید نانو ساختار محرک رشد گیاه توسط پژوهشگران جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی

پوریا بی پروا لنگرودی در گفت‌و‌گو با خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» در ارومیه، گفت: نانو ساختارهای جدید از ترکیبات اکسید فلزی و ارگانو متالیک چند جزئی هستند که برای بررسی در حوزه کشاورزی تولید شده است.

 

وی افزود: در فاز اول این پروژه فرآیند تولید ارزان قیمت نمونه ها در مقیاس نیمه صنعتی با موفقیت به نتیجه رسید و در فاز دوم بررسیهای تاثیر این نانو ساختارها بر روی محصولات استراتژیک حوزه کشاورزی مورد مطالعه قرار گرفت.

 

پژوهشگر جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی از موفقیت و تاثیر آزمایش این نانو ساختارها بر گونه های سیب پایه کوتاه، برنج و دانه روغنی کلزا برای اولین بار در کشور خبر داد و افزود: زمان کوتاه جوانه زنی، افزایش رشد گیاه، افزایش جذب عناصر غذایی، کاهش آلودگی های زیست محیطی و افزایش محصول گیاهان از نتایج این آزمایش هاست.

 

وی همچنین با اشاره به اینکه این ساختارها نمونه خارجی و داخلی ندارند تصریح کرد: هزینه تولید این مواد در مقابل استفاده از کودهای شیمیایی و مواد موجود حدود 75 درصد کمتر است که این امر باعث افزایش تولید با صرف هزینه ای به مراتب کمتر است.

 

بی پروا، متفاوت بودن خواصی را که در مقیاس نانو تشکیل می شوند دلیل استفاده روز افزون از مواد در مقیاس نانو یا همان یک میلیاردم دانست.

 

وی مکانیسم عمل این نانوساختارها را تاثیر بر روی سیستم هورمونی گیاهان همچون اکسین، جیبرلین، سیتوکینین و... عنوان کرد و افزود: این مکانیسم اثر باعث بزرگ شدن سلول گیاهی، طویل شدن ساقه گیاه، تولید ریشه، تولید آوندهای چوبی، افزایش رشد جوانه راسی، جلوگیری از رشد جوانه جانبی،‌ تشکیل میوه، بزرگ شدن میوه، تشکیل گرهک در ریشه گیاهانی که دارای باکتری های تثبیت کننده نیتروژن هستند، بیوسنتز پروتئین و RNAو اثرات دیگر می شوند که در کل این مواد طیف گسترده‌ای را از نظر واکنش های رشد و نموی در گیاهان سبب می‌شوند.

 

پژوهشگر جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی افزود: نانو ساختار چند جزئی ZW-1 ، CW-1 ، FW-1 و Multi Mix بر پایه فلزات حیاتی مورد استفاده گیاهان شامل روی، مس، آهن، منگنز و کبالت با تکنولوژی نانو و در مقیاس نیمه صنعتی با مواد پایه و ارزان قیمت کاملا داخلی ساخته شداند.

 

وی ادامه داد: این مواد با توجه به ساختار نانومتری خود می توانند به راحتی از طریق قسمت های مختلف گیاه شامل اندام های هوایی از طریق پاشش و ریشه گیاهان از طریق آب و خاک جذب گردند و با تاثیر بر روی گیاهان دوره رشد آنها را سریع تر کرده و در زمان کوتاهتری به ثمر دهی برسند به طوری که به راحتی می توانند دوره کم آبی را پشت سر بگذارند.

 

این پژوهشگر گفت: با توجه به این که کشاورزي و توليد محصولات غذايي همواره از دير باز به عنوان مهمترين ركن توسعه و پيشرفت اقتصادي كشورها قلمداد می شدند و تامین محصولات غذایی سالم یکی از مهمترین دغدغه های دولت ها بوده، توجه و حساسیت مدیران سیاسی و تولیدی و پژوهشگران بر روی این مقوله می تواند کشور را از ورود بسیاری از محصولات مورد نیاز مردم بی نیاز کند بنابراین در برهه کنونی اهمیت این موضوع می تواند بیشتر از سلول های بنیادی برای مراکز تحقیقاتی و صنعتی در حوزه کشاورزی باشد.

 

وی اظهار امیدواری کرد کشور عزیزمان ایران با داشتن بيش از 1000 عضو هيئت علمي و حدود 2000 محقق کارشناس ارشد و دکتري که در زمينه فناوري نانو در دانشگاه‌هاي کشور مشغول به تحقيق و پژوهش هستند همچنین با داشتن حدود 30 شرکت بزرگ و کوچک که توليداتی مبتني بر فناوري نانو دارند و برخي از محصولات آنها به بازارهاي خارجي صادر مي‌شود و حضور 70 شرکت کوچک و متوسط در حال توسعه فناوري براي ورود به بازار، مسيري غير از ديگر فناوري‌ها را در پيش گرفته است.

 

پژوهشگر جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: کارهای تحقیقاتی بیشتر و کاملتر بر روی مقاومت گیاهان استراتژیک و با اهمیت در مقابل خشکسالی و بررسی های مولکولی و ژنتیکی آنها با استفاده از محیط های کشت بافت گیاهی در مرکز بیوتکنولوژی جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی بر روی گونه سیب پایه کوتاه و در پژوهشکده علوم و فناوری زیستی بر روی گیاهان زود ثمر ده روغنی (کلزا و سویا) در حال انجام می باشد؛ همچنین بررسی های کاملتر در قالب پایان نامه های دانشجوئی به منظور چگونگی عملکرد این نانو ساختار و مکانیسم عملشان در چند مرکز دانشگاهی و تحقیقاتی در حال بررسی است.

 

وی در پایان گفت: تحقق چنین پژوهش های ارزشمند و اثرگذاری در بسترهای علمی خاصی چون جهاد دانشگاهی با چنین کم و کیفی قابل تحقق است و در این نهاد انقلابی پژوهشگران با تعهد، تخصص خود را منجر به رویش های مبارکی می کنند که کشور را در زمینه های مختلف به نکته تعالی در سطح دنیا می رساند.