رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: بورس انرژی یکی از ارکان مهم در طراحی اقتصاد زنجیره انرژی است. بورس انرژی با شفاف‌سازی، قیمت واقعی انرژی را به همه نشان می‌دهد. این بازار، مبادله انرژی را تسهیل و قابل پیش‌بینی می‌کند. در بورس انرژی، برق و گاز با قیمت مشخص معامله می‌شوند. بورس انرژی یک نهاد واسط برای تضمین معامله بین خریدار و فروشنده است. کارکرد اصلی بورس انرژی، ایجاد شفافیت و علامت‌دهی اقتصادی است. بورس انرژی به توسعه کسب‌وکار برق کمک می‌کند. بورس انرژی مستقیماً شبکه را مدیریت نمی‌کند، بلکه بازار را تنظیم می‌کند. پایداری شبکه از طریق اثرات غیرمستقیم بازار بورس تقویت می‌شود.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: برای حل ناترازی انرژی، یک نقشه راه و رویکرد تدریجی لازم است. جبران آسیب‌های جنگ در حوزه انرژی حدود دو تا سه سال زمان نیاز دارد. در این دوره گذار باید هم ظرفیت تولید و هم مدیریت مصرف تقویت شود. تجدیدپذیر‌ها و نیروگاه‌های بخار و حرارتی، ظرفیت‌های جدید تولید هستند. حتی پس از بازگشت ظرفیت‌ها، مسئله ناترازی انرژی ادامه خواهد داشت. اصلاح الگوی مصرف در این دو تا سه سال نقش تعیین‌کننده دارد. راه‌حل پایدار، اصلاح اقتصاد زنجیره انرژی است. رشد تجدیدپذیر‌ها زمانی جهش کرد که بازار برق آن منطقی شد. وقتی بازار برق قابل پیش‌بینی باشد، سرمایه‌گذاری در تولید جذاب می‌شود. در اقتصاد انرژی، هم تولید و هم مصرف باید علامت قیمتی درست دریافت کنند. وقتی قیمت و بازار درست کار کند، هم تولید افزایش می‌یابد هم مصرف مدیریت می‌شود.

مجری: ایا امسال خاموشی و قطعی برق خواهیم داشت؟ / رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: میزان خاموشی در تابستان به میزان تقاضا و گرمای هوا بستگی دارد. بخشی از ظرفیت تولید برق به دلیل آسیب‌ها از مدار خارج شده است. محدودیت سوخت نیروگاهی یکی از چالش‌های اصلی تأمین برق است. باید در تابستان سوخت نیروگاهی برای زمستان نیز ذخیره شود. مدیریت مصرف در تابستان می‌تواند خاموشی‌های زمستان را کاهش دهد. بارندگی‌های بهتر و افزایش ذخایر آبی وضعیت تولید برق را بهبود داده است. ظرفیت برق‌آبی و تجدیدپذیر‌ها نسبت به سال قبل افزایش یافته است. ظرفیت خورشیدی کشور در یک سال اخیر تقریباً دو برابر شده است. نیروگاه‌های خورشیدی در ساعات اوج مصرف روز نقش مهمی دارند. تمرکز وزارت نیرو بر کاهش مصرف مشترکان پرمصرف است. هدف این است که خاموشی‌ها به حداقل ممکن برسد و مدیریت شود.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: دولت آیین‌نامه‌هایی تصویب کرده که شرکت‌های کارور برق و گاز را وارد حوزه صرفه‌جویی می‌کند. مدل کارور به جای مداخله مستقیم دولت، از ظرفیت شرکت‌های تخصصی استفاده می‌کند. این شرکت‌ها با مشترکین برای کاهش مصرف انرژی وارد مذاکره و همکاری می‌شوند. تعویض تجهیزات و ارائه مشوق‌ها از ابزار‌های کاهش مصرف در این مدل است. هر مقدار صرفه‌جویی انجام شود به خود شرکت کارور داده می‌شود. شرکت‌های کارور می‌توانند صرفه‌جویی را به صنایع نیازمند انرژی بفروشند. این مدل باعث بومی‌سازی راهکار‌های صرفه‌جویی در هر استان می‌شود. تجربه اجرای این طرح در حوزه گاز و برق در چند استان آغاز شده است. منطق اقتصادی طرح این است که صرفه‌جویی برای مجری آن هم سودآور باشد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: مسئله انرژی در کشور به دست مردم و با نقش‌آفرینی آنها قابل حل است. هر فرد می‌تواند با کوچک‌ترین اقدام، در حل مسئله انرژی کشور نقش داشته باشد. صرفه‌جویی در مصرف انرژی، یکی از مهم‌ترین شکل‌های ایفای نقش در شرایط فعلی است. در جنگ‌های امروز، مصرف انرژی به یک مسئله ملی و راهبردی تبدیل شده است. صرفه‌جویی خانوار، به تاب‌آوری اقتصاد و تقویت تولید منجر می‌شود. قدرت کشورها در گرو مشارکت مردم در مصرف مسئولانه انرژی است. نقش خانواده‌ها در مدیریت مصرف انرژی، تعیین‌کننده و کلیدی است. با کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف، می‌توان به معادله کلان کشور کمک کرد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: پیش از جنگ، تصمیم به اصلاح سهمیه‌ها و اعمال نرخ سوم بنزین در دولت گرفته شد. هدف از اصلاحات، خروج از چرخه تثبیت و شوک در قیمت بنزین بود. تثبیت قیمت بنزین باعث کسری فیزیکی و مالی و تبدیل آن به بحران می‌شود. چرخه تثبیت و تصمیم شوک‌وار، مسئله بنزین را به‌صورت پایدار حل نمی‌کند. قرار بود نرخ سوم بنزین به‌صورت فصلی به‌روزرسانی شود تا آینده قابل پیش‌بینی باشد. با تغییر شرایط کشور و آغاز جنگ، اجرای این تصمیم موقتاً متوقف شد. تصمیم‌گیری درباره بنزین باید در دولت نهایی شود و سپس به مردم اطلاع‌رسانی شود. در شرایط فعلی، مسئله کسری بنزین اجتناب‌ناپذیر است و باید برای آن تصمیم گرفته شود.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: یک تولیدکننده کولر، محصول صادراتی با رتبه A و A+ دارد، اما در داخل با رتبه‌های B و C و D می‌فروشد. در بازار داخلی، مصرف‌کننده به رتبه انرژی و تفاوت مصرف اهمیت کافی نمی‌دهد. تولید کولر با راندمان بالا هزینه بیشتری دارد، اما بازار داخلی برای آن علامت قیمتی نمی‌فرستد. وقتی انرژی در سبد هزینه خانوار جدی گرفته نشود، انتخاب‌های مصرفی هم تغییر نمی‌کند. اگر انرژی ارزان و بی‌اثر دیده شود، انگیزه برای خرید کالای بهینه کاهش می‌یابد. سیاست قیمت‌گذاری انرژی بر انتخاب‌های روزمره مردم اثر مستقیم دارد. فرهنگ مصرف انرژی باید به‌تدریج و با فرصت تطبیق اصلاح شود. اصلاح رفتار مصرفی نیازمند زمان و تغییر تدریجی در انتخاب‌های مردم است.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: حتی کشور‌هایی که در جنگ نبودند، اثر آن را در افزایش قیمت انرژی احساس کردند. در شرایط فعلی، باید بخشی از رفاه و آسایشی که قبلاً داشتیم را مدیریت کنیم. برای عبور از شرایط فعلی، لازم است مصرف انرژی خود را کنترل کنیم. در بخش گاز، سهم مصرف خانگی و تجاری در زمستان به ۷۰ تا ۷۵ درصد می‌رسد. از حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب گاز، بخش عمده آن در خانگی مصرف می‌شود. در زمستان تقاضای گرمایش به شدت بالا می‌رود و مصرف خانگی غالب می‌شود. الگوی مصرف انرژی در ایران نیاز به مدیریت رفتاری دارد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفتگو با SNNTV:اولین کار در سرمایش این است که از ورود حرارت به خانه جلوگیری کنیم.سایه‌بان برای پنجره‌ها می‌تواند جلوی ورود پرتو و گرم شدن خانه را بگیرد.با جلوگیری از ورود گرما، نیاز به سرمایش به شدت کاهش پیدا می‌کند.افزایش بازده وسایل سرمایشی، یکی از راه‌های اصلی کاهش مصرف برق است.استفاده از موتورهای دور متغیر در کولر آبی می‌تواند مصرف را پایین بیاورد.سرویس دوره‌ای کولر گازی و قرار دادن یونیت بیرونی در سایه مهم است.تنظیم دما روی ۲۶ درجه در تابستان و ۱۸ درجه در زمستان ضروری است.این اقدامات ساده می‌تواند تا ۳۰ درصد یا بیشتر مصرف برق را کاهش دهد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفتگو با SNNTV:در تابستان حدوداً ۶۵ هزار مگاوات برق تأمین می‌کنیم.در شرایط کسری، حدود ۸۰ هزار مگاوات تقاضا وجود دارد.حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار مگاوات از این تقاضا مربوط به سرمایش است.نزدیک ۴۰ تا ۵۰ درصد مصرف برق در تابستان مربوط به سرمایش است.اگر بتوانیم تقاضای سرمایش را ۳۰ درصد کم کنیم، بخش مهمی از ناترازی حل می‌شود.بیشتر این تقاضای سرمایش در بخش خانگی و تا حدی تجاری اتفاق می‌افتد.کاهش ۳۰ درصدی مصرف برق در تابستان با کارهای ساده کاملاً شدنی است.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفتگو با SNNTV:کسری بنزین کشور حدود ۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود.برای درک ابعاد ناترازی انرژی؛ کسری بنزین معادل ساخت هزاران کیلومتر جاده و ریل است.مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۳۰ میلیون لیتر است و بخشی از آن کسری محسوب می‌شود.پارس جنوبی و زیرساخت‌های انرژی، بر تولید بنزین و پتروشیمی اثر مستقیم گذاشته‌اند.در اوج مصرف تابستان، کسری برق کشور به حدود ۱۵ تا ۱۸ هزار مگاوات می‌رسید.ناترازی انرژی فقط خاموشی نیست؛ بر صنعت، اشتغال و تولید ناخالص ملی اثر می‌گذارد.اختلال در گاز و برق، فشار بر صنایع را افزایش داده و ظرفیت تولید را کاهش داده است.مدیریت ناترازی انرژی امکان‌پذیر است، اما نیاز به اقدامات فوری و تشدید سیاست‌ها دارد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفتگو با SNNTV:در حوزه انرژی، از وزارت نیرو تا وزارت نفت، عملکردی اعجاب‌آور و همراه با جانفشانی ثبت شد؛ بازگشت سریع برق و گاز به مدار نمونه‌ای از این تلاش‌هاست.تلاش نیروهای فنی و بهره‌بردار در بخش انرژی، از اطفای حریق تا بازگردانی زیرساخت‌ها، یک تصویر تاریخی و ماندگار از مدیریت بحران رقم زد.با وجود حملات گسترده به بخش انرژی، واکنش سریع و هماهنگ مجموعه‌های تخصصی موجب بازگشت فوری خدمات حیاتی شد.آنچه در بخش انرژی رخ داد، نمونه‌ای از ایستادگی و عملکرد فنی کم‌نظیر بود که در سایر بخش‌ها نیز به‌صورت مشابه تکرار شد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفتگو با SNNTV:ناترازی انرژی در کشور پیش از جنگ وجود داشت.اصل مسئله ناترازی در جنگ تشدید شد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفتگو با SNNTV:پارس جنوبی، به‌عنوان تأمین‌کننده حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد گاز کشور، از جمله زیرساخت‌هایی بود که هدف تهاجم قرار گرفت.مراکز انتقال فرآورده‌های نفتی در اطراف تهران نیز در جریان حملات دشمن مورد هدف قرار گرفتند.پالایشگاه‌های جنوب کشور از جمله مجموعه‌های نفتی لاوان نیز در فهرست اهداف حملات قرار داشتند.زیرساخت‌های حیاتی کشور در حوزه برق و برخی مجتمع‌های پتروشیمی نیز مورد اصابت قرار گرفتند.