محمدصادق کریمی

مجری: ایا امسال خاموشی و قطعی برق خواهیم داشت؟ / رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: میزان خاموشی در تابستان به میزان تقاضا و گرمای هوا بستگی دارد. بخشی از ظرفیت تولید برق به دلیل آسیب‌ها از مدار خارج شده است. محدودیت سوخت نیروگاهی یکی از چالش‌های اصلی تأمین برق است. باید در تابستان سوخت نیروگاهی برای زمستان نیز ذخیره شود. مدیریت مصرف در تابستان می‌تواند خاموشی‌های زمستان را کاهش دهد. بارندگی‌های بهتر و افزایش ذخایر آبی وضعیت تولید برق را بهبود داده است. ظرفیت برق‌آبی و تجدیدپذیر‌ها نسبت به سال قبل افزایش یافته است. ظرفیت خورشیدی کشور در یک سال اخیر تقریباً دو برابر شده است. نیروگاه‌های خورشیدی در ساعات اوج مصرف روز نقش مهمی دارند. تمرکز وزارت نیرو بر کاهش مصرف مشترکان پرمصرف است. هدف این است که خاموشی‌ها به حداقل ممکن برسد و مدیریت شود.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: دولت آیین‌نامه‌هایی تصویب کرده که شرکت‌های کارور برق و گاز را وارد حوزه صرفه‌جویی می‌کند. مدل کارور به جای مداخله مستقیم دولت، از ظرفیت شرکت‌های تخصصی استفاده می‌کند. این شرکت‌ها با مشترکین برای کاهش مصرف انرژی وارد مذاکره و همکاری می‌شوند. تعویض تجهیزات و ارائه مشوق‌ها از ابزار‌های کاهش مصرف در این مدل است. هر مقدار صرفه‌جویی انجام شود به خود شرکت کارور داده می‌شود. شرکت‌های کارور می‌توانند صرفه‌جویی را به صنایع نیازمند انرژی بفروشند. این مدل باعث بومی‌سازی راهکار‌های صرفه‌جویی در هر استان می‌شود. تجربه اجرای این طرح در حوزه گاز و برق در چند استان آغاز شده است. منطق اقتصادی طرح این است که صرفه‌جویی برای مجری آن هم سودآور باشد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: مسئله انرژی در کشور به دست مردم و با نقش‌آفرینی آنها قابل حل است. هر فرد می‌تواند با کوچک‌ترین اقدام، در حل مسئله انرژی کشور نقش داشته باشد. صرفه‌جویی در مصرف انرژی، یکی از مهم‌ترین شکل‌های ایفای نقش در شرایط فعلی است. در جنگ‌های امروز، مصرف انرژی به یک مسئله ملی و راهبردی تبدیل شده است. صرفه‌جویی خانوار، به تاب‌آوری اقتصاد و تقویت تولید منجر می‌شود. قدرت کشورها در گرو مشارکت مردم در مصرف مسئولانه انرژی است. نقش خانواده‌ها در مدیریت مصرف انرژی، تعیین‌کننده و کلیدی است. با کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف، می‌توان به معادله کلان کشور کمک کرد.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: پیش از جنگ، تصمیم به اصلاح سهمیه‌ها و اعمال نرخ سوم بنزین در دولت گرفته شد. هدف از اصلاحات، خروج از چرخه تثبیت و شوک در قیمت بنزین بود. تثبیت قیمت بنزین باعث کسری فیزیکی و مالی و تبدیل آن به بحران می‌شود. چرخه تثبیت و تصمیم شوک‌وار، مسئله بنزین را به‌صورت پایدار حل نمی‌کند. قرار بود نرخ سوم بنزین به‌صورت فصلی به‌روزرسانی شود تا آینده قابل پیش‌بینی باشد. با تغییر شرایط کشور و آغاز جنگ، اجرای این تصمیم موقتاً متوقف شد. تصمیم‌گیری درباره بنزین باید در دولت نهایی شود و سپس به مردم اطلاع‌رسانی شود. در شرایط فعلی، مسئله کسری بنزین اجتناب‌ناپذیر است و باید برای آن تصمیم گرفته شود.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: یک تولیدکننده کولر، محصول صادراتی با رتبه A و A+ دارد، اما در داخل با رتبه‌های B و C و D می‌فروشد. در بازار داخلی، مصرف‌کننده به رتبه انرژی و تفاوت مصرف اهمیت کافی نمی‌دهد. تولید کولر با راندمان بالا هزینه بیشتری دارد، اما بازار داخلی برای آن علامت قیمتی نمی‌فرستد. وقتی انرژی در سبد هزینه خانوار جدی گرفته نشود، انتخاب‌های مصرفی هم تغییر نمی‌کند. اگر انرژی ارزان و بی‌اثر دیده شود، انگیزه برای خرید کالای بهینه کاهش می‌یابد. سیاست قیمت‌گذاری انرژی بر انتخاب‌های روزمره مردم اثر مستقیم دارد. فرهنگ مصرف انرژی باید به‌تدریج و با فرصت تطبیق اصلاح شود. اصلاح رفتار مصرفی نیازمند زمان و تغییر تدریجی در انتخاب‌های مردم است.

رئیس امور انرژی سازمان برنامه و بودجه در گفت‌و‌گو با SNNTV: حتی کشور‌هایی که در جنگ نبودند، اثر آن را در افزایش قیمت انرژی احساس کردند. در شرایط فعلی، باید بخشی از رفاه و آسایشی که قبلاً داشتیم را مدیریت کنیم. برای عبور از شرایط فعلی، لازم است مصرف انرژی خود را کنترل کنیم. در بخش گاز، سهم مصرف خانگی و تجاری در زمستان به ۷۰ تا ۷۵ درصد می‌رسد. از حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب گاز، بخش عمده آن در خانگی مصرف می‌شود. در زمستان تقاضای گرمایش به شدت بالا می‌رود و مصرف خانگی غالب می‌شود. الگوی مصرف انرژی در ایران نیاز به مدیریت رفتاری دارد.