آغاز کاشت برنج در گلستان/ استرآباد دوباره بهشت شالیکاران میشود؟

به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو- در پی بهبود محسوس شرایط اقلیمی و افزایش چشمگیر بارندگیها در شمال کشور، فصل زراعی جدید در استان گلستان با آغاز کشت برنج در اراضی حاصلخیز این استان کلید خورده است. این رویداد که در روزهای اخیر بهصورت رسمی آغاز شده، امیدواری گستردهای را در میان هزاران کشاورز گلستانی برای دستیابی به محصولی باکیفیت و اقتصادی پس از چندین سال خشکسالی و محدودیت منابع آبی برانگیخته است. افزایش بیش از ۵۰ درصدی بارشها نسبت به میانگین بلندمدت، منجر به احیای آببندانها و سدهای محلی شده و چشمانداز روشنی را برای تولید برنج در این استان استراتژیک ترسیم کرده است.
این تحول اقلیمی، علاوه بر کشاورزان بومی، موجبات بازنگری در الگوهای همکاری تاریخی میان استانهای شمالی را نیز فراهم آورده است. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که شالیکاران حرفهای استان مازندران، که پیشینه طولانی در کشت برنج در اراضی گلستان دارند، بار دیگر در تکاپوی بهرهگیری از فرصت فراهمشده هستند. این گروه از کشاورزان، با استناد به تجربیات موفقیتآمیز دهههای گذشته (۱۳۷۰ تا ۱۳۸۰) که طی آن، استان گلستان به یکی از قطبهای اصلی تولید برنج کشور تبدیل شده بود، در تلاشند تا با اجاره زمین در گلستان، سطح زیر کشت و بهرهوری تولید خود را افزایش دهند.
استان گلستان، با داشتن بیش از نیم میلیون هکتار اراضی زراعی و اقلیم منحصربهفرد، همواره ظرفیت بالایی برای تولید محصولات راهبردی داشته است. در دوره مورد اشاره، گروهی از شالیکاران مازندرانی، به دلیل محدودیتهای ناشی از خردشدگی اراضی و قوانین ارث در استان مبدأ، به گلستان مهاجرت کرده و با استفاده از قراردادهای مشارکتی و «نصفهکاری»، نقش مهمی در توسعه کشت شالی ایفا نمودند. این همکاری دوجانبه، ضمن انتقال دانش فنی و ارتقای سطح تکنولوژی کشاورزی در گلستان، به حفظ و گسترش زنجیره تولید برنج در منطقه شمال کشور کمک شایانی کرد.
با این حال، از اواسط دهه ۱۳۸۰، خشکسالیهای پیاپی و تشدید تنش آبی، منجر به کاهش قابلتوجه سطح زیر کشت برنج در گلستان شد و حضور کشاورزان غیربومی را نیز کمرنگ ساخت. اکنون، با بهبود شرایط هیدرولوژیک، این پتانسیل دوباره احیا شده است. گستردگی و یکپارچگی اراضی گلستان، همراه با قابلیت استفاده از ماشینآلات مدرن کشاورزی، مزیتهای رقابتی قابلتوجهی را در مقایسه با اراضی پراکنده و کوچک استان مازندران فراهم میآورد.
این بازگشت متقابل، علاوهبر اهمیت اقتصادی برای کشاورزان هر دو استان، میتواند پیامی راهبردی در خصوص مدیریت منابع آب و پتانسیلهای اقلیمی شمال کشور داشته باشد. بررسی دقیق این پدیده، مستلزم تحلیل عمیقتر عواملی چون سیاستهای حمایتی دولت، الگوی کشت بهینه و تأثیرات بلندمدت تغییرات اقلیمی بر پایداری تولید برنج در منطقه است.
۳۰ هزار هکتار شالیکاری در گلستان
ابراهیم هزارجریبی، رئیس جهادکشاورزی گلستان در گفتوگو با خبرنگاران با اشاره به آغاز کشت شالی در استان اظهارکرد: اولین نشا شالی در گلستان در روزهای گذشته از شهرستان بندرگز آغاز شده و به تدریج روند کشت این محصول افزایشی خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: برخلاف برخی شایعات، هیچ ممنوعیتی برای کشت برنج در استان وجود ندارد و این محصول جزو الگوی کشت ابلاغی قرار دارد.
ابراهیم هزارجریبی با اشاره به سطح پیشبینی شده برای کشت برنج گفت: بر اساس الگوی کشت، حدود ۳۰ هزار هکتار سطح زیر کشت برنج در استان داریم.
وی افزود: در فصل بهار، کارگروه سازگاری با کمآبی به دبیری شرکت آب منطقهای و ریاست استانداری تشکیل میشود. در آن جلسه با بررسی وضعیت سدها و بارندگیها، اگر احساس کنیم استان با کمآبی مواجه میشود (مانند سال گذشته)، سطح کشت برنج کمتر اعلام خواهد شد.رئیس جهاد کشاورزی گلستان تأکید کرد: ممکن است برخی کشاورزان از این الگوی کشت خارج شوند، اما تلاش ما این است که فاصله بین سطح کشت انجامشده و الگوی ابلاغی را کم کنیم. اصل مطلب این است که ممنوعیتی در کار نیست و امنیت غذایی در اولویت کشور قرار دارد.وی در خصوص تامین نهادهها مانند کودهای شیمیایی گفت: وزارت جهادکشاورزی اعلام کرد برای محصولاتی که بهار کشت میشود مانند برنج، سویا و پنبه کمبود کود وجود ندارد و منتظر ابلاغ توزیع بهاره آن هستییم
پایان سخن انکه،آغاز مجدد کشت برنج، چه توسط کشاورزان بومی گلستان و چه با مشارکت فعال شالیکاران مازندرانی، نویدبخش روزگاری بهتر برای قشر زحمتکش کشاورزان است. در شرایط کنونی که کشور با چالشهای اقتصادی ناشی از تحریم و نیاز به خودکفایی در محصولات استراتژیک روبروست، احیای تولید برنج در گلستان میتواند گامی مؤثر در جهت تأمین بخشی از نیاز داخلی باشد. این روند، علاوه بر رونق کارخانجات شالیکوبی و بستهبندی، فرصتهای شغلی جدیدی برای کارگران فصلی در گلستان فراهم میآورد و از سختی سفرهای طولانی و طاقتفرسای آنان به مازندران برای یافتن کار میکاهد. این همکاری دوجانبه، نمادی از همبستگی منطقهای و استفاده بهینه از ظرفیتهای اقلیمی و انسانی برای دستیابی به امنیت غذایی و توسعه پایدار است.