رهبر شهید انقلاب ۲۰ سال هدایت و راهبری حوزه فناوری نانو را برعهده داشتند/ اختصاص ۶ همت برای پروژه‌های نانو

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ عماد احمدوند، دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو، در نشست خبری امروز با اشاره به شرایط و تحولات ماه‌های اخیر اظهار کرد: جنگ در ماه‌های گذشته خسارت‌ها و تبعات سنگینی برای کشور به همراه داشت؛ از شهادت شمار زیادی از مردم و فرماندهان نظامی گرفته تا بزرگ‌ترین ضایعه‌ای که ملت ایران در این مدت متحمل شد، یعنی شهادت رهبر فقید کشور. این اتفاق نه تنها برای مردم ایران، بلکه برای تمامی آزادگان جهان سنگین و تلخ بود و برای جامعه علم و فناوری و خانواده نانو، ابعاد متفاوت و عمیق‌تری داشت.

وی ادامه داد: طی دو دهه گذشته، حوزه فناوری نانو به شکل مستقیم از هدایت‌ها و راهبری رهبر شهید بهره‌مند بود و نقش ایشان در شکل‌گیری و پیشرفت این فناوری کاملاً روشن و انکارناپذیر است. چه اصحاب رسانه که طی این سال‌ها پیگیر سخنان و تاکیدات ایشان بودند و چه ما در ستاد فناوری نانو که به‌صورت مستقیم از رهنمودهای ایشان استفاده می‌کردیم، همگی شاهد نقش تعیین‌کننده ایشان در مسیر توسعه این فناوری بودیم و به همین دلیل، این ضایعه برای ما سنگین‌تر است.

احمدوند افزود: رهبر شهید از سال ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۴، به مدت ۲۰ سال، به صورت مستمر هدایت و راهبری حوزه فناوری نانو را برعهده داشتند. از نخستین ارائه برنامه فناوری نانو خدمت ایشان و تاکید بر «تولید ثروت ملی» از مسیر توسعه این فناوری گرفته تا دیدار سال ۱۳۹۳ که بخشی از دستاوردهای این حوزه ارائه شد، همواره نگاه و هدایت ایشان نقش مهمی در پیشبرد این مسیر داشت.

وی گفت: در دیدار سال ۱۳۹۳، تاکید ویژه‌ای بر گفتمان‌سازی فناوری و تربیت استعدادها مطرح شد. در آن مقطع، مسئولیت برنامه‌های گفتمان‌سازی در ستاد نانو برعهده ما بود و تاکید رهبر شهید بر فعالیت در حوزه دانش‌آموزی و توسعه فرهنگ فناوری برای اقشار مختلف، مسیر روشنی را پیش روی ما قرار داد.

ورود کشاورزی به اولویت‌های فناوری نانو

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو با اشاره به دیدار سال ۱۳۹۷ اظهار کرد: در آن دیدار گزارشی درباره اولویت‌های مرحله بعدی توسعه فناوری نانو ارائه شد که حوزه‌هایی مانند سلامت، انرژی، نفت و آب در آن دیده شده بود، اما کشاورزی جزو اولویت‌ها قرار نداشت. با این حال، رهبر شهید تاکید جدی داشتند که وابستگی کشور به واردات نهاده‌های دامی، دانه مرغ، علوفه و سویا از کشورهایی مانند آمریکا منطقی نیست و باید از ظرفیت فناوری برای حل این مسئله استفاده شود.

وی ادامه داد: پس از آن دیدار، حوزه کشاورزی به یکی از محورهای اصلی برنامه توسعه فناوری نانو تبدیل شد و طی سال‌های بعد اقدامات متعددی در این بخش انجام شد که بخشی از نتایج آن امروز قابل مشاهده است.

احمدوند خاطرنشان کرد: رهبر شهید در دیدارهای مختلف با مردم، دانشجویان، استادان، نخبگان و مسئولان، همواره فناوری نانو را به‌عنوان یکی از نشانه‌های پیشرفت کشور، شکوفایی استعدادهای جوانان و اقتدار ملی ایران معرفی می‌کردند. در واقع طی این دو دهه، فناوری نانو همواره در بیانات ایشان به‌عنوان نمونه‌ای از توانمندی ملی و بستری برای رشد استعدادها مطرح بود.

وی افزود: مرور این نقش‌آفرینی‌ها باعث می‌شود سنگینی فقدان ایشان برای ما بیشتر احساس شود و ایشان را مهم‌ترین پشتوانه این حوزه بدانیم. البته خدا را شاکریم که پس از شهادت رهبر عزیز کشور، در فاصله کوتاهی رهبری فرزانه جایگزین شدند که در پیام‌ها و مواضع اخیرشان نیز نگاه راهبردی و توجه ویژه به حوزه‌های مختلف کشور کاملاً مشهود است.

تاکید رهبر جدید بر پیشرفت علمی کشور

احمدوند با اشاره به رویکرد رهبر جدید کشور نسبت به علم و فناوری گفت: تاکید ایشان بر پیشرفت کشور، این امید را ایجاد می‌کند که مسیری که طی چند دهه گذشته با هدایت رهبر شهید طی شده، بتواند با راهبری ایشان به قله‌های بالاتری برسد.

وی افزود: یکی از نکات امیدبخش برای فعالان حوزه فناوری، پیام رهبر کشور در روز ملی خلیج فارس بود؛ جایی که در کنار ظرفیت‌های فرهنگی و معنوی، فناوری نانو به‌عنوان نخستین مصداق فناوری‌های نوین کشور مطرح شد و فناوری‌های نانو، زیستی، هسته‌ای و موشکی به‌عنوان سرمایه‌های ملی معرفی شدند.

به گفته احمدوند، در این پیام تاکید شد که ۹۰ میلیون ایرانی، چه در داخل کشور و چه خارج از ایران، همان‌طور که از مرزهای آبی، خاکی و هوایی کشور دفاع می‌کنند، از این سرمایه‌های ملی نیز حفاظت خواهند کرد؛ موضوعی که مسئولیت فعالان حوزه نانو، رسانه‌ها، پژوهشگران و فناوران این عرصه را دوچندان می‌کند.

حمایت از ۱۳۷ پروژه توسعه فناوری

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو با اشاره به عملکرد سال ۱۴۰۴ گفت: سال گذشته در همه بخش‌ها، از آموزش و پرورش استعدادها تا ورود محصولات جدید به بازار، پیشرفت‌های خوبی حاصل شد و حدود ۱۳۷ برنامه و پروژه توسعه فناوری و کسب‌وکار در سطوح مختلف مورد حمایت قرار گرفت.

وی افزود: این پروژه‌ها عموماً پس از مرحله فعالیت‌های دانشگاهی تعریف می‌شوند؛ چرا که در بخش دانشگاهی تمرکز بیشتر بر شناسایی و هدایت استعدادها به سمت فناوری نانو است، اما از مرحله توسعه فناوری و شکل‌گیری کسب‌وکار، حمایت‌ها وارد فاز عملیاتی می‌شود.

احمدوند ادامه داد: بخشی از این پروژه‌ها مربوط به استادانی است که برای تولید یک محصول مشخص فعالیت می‌کنند و بخشی دیگر به تیم‌های فناور و کسب‌وکاری اختصاص دارد که در مسیر راه‌اندازی شرکت قرار گرفته‌اند. این روند تا مرحله همکاری با شرکت‌های بزرگ برای توسعه محصولات جدید ادامه پیدا می‌کند.

استفاده از اعتبار مالیاتی برای توسعه فناوری

وی با اشاره به ظرفیت «اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه» اظهار کرد: یکی از ظرفیت‌های مهمی که طی سال‌های اخیر ایجاد شده، امکان استفاده شرکت‌ها از اعتبار مالیاتی برای توسعه محصولات جدید است. بر این اساس، دولت بخشی از مالیات شرکت‌هایی را که در مسیر تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری می‌کنند، می‌بخشد.

احمدوند افزود: در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد تومان از ظرفیت اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه برای حمایت از شرکت‌های فناور مورد استفاده قرار گرفت. این حمایت‌ها عمدتاً به شرکت‌هایی تعلق دارد که دارای زیرساخت تحقیق و توسعه بوده و به مرحله بلوغ بازار رسیده‌اند.

نزدیک به ۲ هزار محصول نانویی در کشور

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو خاطرنشان کرد: سال گذشته ۲۳۰ محصول جدید به فهرست محصولات نانویی کشور اضافه شد. در ابتدای سال تعهد داده بودیم که به ازای هر روز کاری، یک محصول جدید نانویی وارد بازار شود که در نهایت حدود ۱۲۰ درصد این هدف محقق شد.

وی افزود: با احتساب محصولات جدید، تعداد کل محصولات نانویی کشور که موفق به دریافت گواهینامه نانومقیاس صنعتی شده‌اند، به ۱۹۶۵ محصول رسیده است که توسط حدود ۴۳۸ شرکت تولید می‌شوند.

احمدوند گفت: بخش عمده محصولات جدیدی که سال گذشته وارد بازار شدند، محصولات صنعتی بودند و سهم محصولات مصرفی در مقایسه با کل محصولات نانویی کشور چندان بالا نیست.

از کاتالیست‌های نفتی تا باتری‌های گرافنی

وی ادامه داد: در میان ۲۳۰ محصولی که سال گذشته به فهرست محصولات نانویی کشور اضافه شد، بیشترین سهم مربوط به ملزومات و خدمات صنعتی بود و پس از آن حوزه انرژی و نفت، مواد شیمیایی و سپس دارو و سلامت قرار داشتند.

به گفته احمدوند، بخشی از محصولات جدید مربوط به مصرف‌کنندگان صنعتی است که از جمله آنها می‌توان به چند نوع کاتالیست راهبردی صنعت نفت اشاره کرد.

وی همچنین به تولید باتری‌های اسید ـ سرب ارتقایافته با استفاده از گرافن اشاره کرد و گفت: این پروژه ابتدا از یک طرح دانشجویی آغاز شد، سپس یک کسب‌وکار کوچک پیرامون آن شکل گرفت و در ادامه با همکاری یک شرکت صنعتی تولیدکننده باتری، به مرحله تولید صنعتی رسید.

توسعه کیت‌های تشخیصی و محصولات صنعتی

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو همچنین به تولید کیت‌های تشخیصی اشاره کرد و گفت: در حوزه‌های مختلف، از جمله کیت‌های تشخیص سموم و آنتی‌بیوتیک در شیر، محصولات جدیدی تولید شده که برای شرکت‌های لبنی اهمیت زیادی دارند و می‌توانند از ورود مواد آلوده به چرخه تولید جلوگیری کنند.

وی افزود: در حوزه عمران، رنگ‌ها و پوشش‌های صنعتی و همچنین ملزومات دیرگداز صنایع فولاد و مس نیز از جمله محصولاتی بودند که سال گذشته موفق به دریافت گواهینامه نانومقیاس شدند.