روز سوم اینوتکس؛ وقتی فناوری پای میز حل مسائل کشور نشست

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ روز سوم نمایشگاه اینوتکس ۲۰۲۶، میزبان جمعی از مسئولان حوزه فناوری، صنعت، دانشگاه و مجلس بود؛ روزی که در کنار بازدید از دستاورد‌های شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان، موضوعاتی همچون حمایت از تولید بار اول، اعتبار مالیاتی، نیاز‌های فناورانه صنعت آب و برق، نقش قانون‌گذاری در توسعه فناوری و ضرورت مأموریت‌گرایی اکوسیستم نوآوری مورد تأکید قرار گرفت.

تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، در حاشیه اینوتکس ۲۰۲۶ با اشاره به استقرار این میز‌های خدمت گفت: یکی از محور‌های اصلی نشست‌های چهره‌به‌چهره با فعالان فناوری، تسهیل فرآیند ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها، تخصیص اعتبار مالیاتی ماده ۱۱ و حمایت از طرح‌های تولید بار اول است.

وی هدف از حضور معاونت علمی در این نمایشگاه را درک دقیق‌تر چالش‌های کسب‌وکار‌های نوپا و دانش‌بنیان عنوان کرد و افزود: بازخورد‌های مستقیم مدیران شرکت‌ها و فناوران می‌تواند به مصوبات حمایتی برای رفع موانع عرضه و تقاضا در زیست‌بوم دانش‌بنیان تبدیل شود.

۲۱۵ طرح تولید بار اول با ارزش ۷۵۰ میلیون دلار

موضوع تولید بار اول نیز یکی دیگر از محور‌های مهم روز سوم اینوتکس بود. علی‌اکبر پرچ، مدیر دبیرخانه تولید بار اول معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، از اجرای ۲۱۵ طرح تولید بار اول با ارزش حدود ۷۵۰ میلیون دلار خبر داد.

وی با اشاره به ظرفیت این طرح‌ها در کاهش وابستگی کشور گفت: به ازای هر یک دلار ابلاغیه تولید بار اول، بین ۵ تا ۱۵ دلار کاهش ارزبری ایجاد می‌شود و با میانگین ۱۰ دلار، طرح‌های فعلی می‌توانند در بلندمدت حدود ۷.۵ میلیارد دلار کاهش ارزبری برای کشور به همراه داشته باشند.

پرچ همچنین بومی‌سازی تجهیزات و محصولات فناورانه را عاملی برای کاهش هزینه‌ها و تأمین پایدار نیاز‌های کشور دانست و اظهار کرد: پیش‌بینی می‌شود مجموع طرح‌های تولید بار اول تا پایان سال به حدود یک و نیم میلیارد دلار برسد.

فناوری؛ حلقه اتصال ایده، سرمایه و صنعت

در بخش دیگری از برنامه‌های روز سوم، نمایندگان مجلس و مسئولان حوزه قانون‌گذاری نیز با حضور در اینوتکس بر ضرورت نزدیک شدن سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری به فضای واقعی فناوری تأکید کردند.

حبیب قاسمی، نماینده شهرضا در مجلس شورای اسلامی، مرکز نوآوری مجلس را بازوی توانمند قوه مقننه در حوزه فناوری دانست و گفت: این مرکز با حضور کارشناسان و نخبگان می‌تواند در کنار نمایندگان مجلس، خلأ‌های موجود در اجرای قوانین حوزه دانش‌بنیان را شناسایی کند.

وی با اشاره به قانون جهش تولید دانش‌بنیان افزود: حضور در نمایشگاه‌های فناورانه این امکان را فراهم می‌کند که فاصله میان ایده، دانش، سرمایه و صنعت بهتر شناسایی شده و زمینه اتصال این حلقه‌ها فراهم شود.

قاسمی معتقد است کسانی که در میدان عمل با قوانین مصوب مواجه هستند، بهتر از هر مجموعه دیگری می‌توانند نقاط ضعف قوانین و نیاز‌های اصلاحی را مشخص کنند و همین ارتباط مستقیم می‌تواند در تدوین و اصلاح قوانین آینده مؤثر باشد.

نیاز‌های صنعت آب و برق روی میز فناوران

صنعت آب و برق نیز در روز سوم اینوتکس سهم ویژه‌ای از برنامه‌ها و نشست‌ها داشت. مسئولان وزارت نیرو و پژوهشگاه نیرو با حضور در این نمایشگاه، نیاز‌های فناورانه این حوزه را با شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآفرین در میان گذاشتند.

دودابی‌نژاد، رئیس پژوهشگاه نیرو، با اشاره به نیاز‌های فناورانه وزارت نیرو در حوزه آب و برق گفت: مدیریت مصرف آب و برق، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و ساخت داخل تجهیزات از جمله محور‌هایی است که شرکت‌های فناور می‌توانند برای آن راهکار ارائه دهند.

به گفته وی، پژوهشگاه نیرو آماده ارائه خدماتی همچون دسترسی به داده‌ها، ارائه اطلاعات فنی، فراهم کردن استاندارد‌ها و آزمایشگاه‌های مورد نیاز برای اعتبارسنجی و ایجاد سندباکس‌های آزمایشی برای شرکت‌های نوآفرین است.

همچنین تابع جماعت، معاون وزیر نیرو، با تأکید بر ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان در حل مسائل صنعت آب و برق گفت: این شرکت‌ها می‌توانند راهکار‌هایی با هزینه کمتر و بهره‌وری بالاتر ارائه دهند.

وی افزود: باید به جای تعریف صرف پروژه، مسائل و چالش‌های واقعی صنعت را در اختیار شرکت‌های فناور قرار دهیم تا با ارائه ایده‌های نوآورانه، راه‌حل‌های جدیدی برای مشکلات کشور شکل بگیرد.

نوآفرینی برای حل مسائل کشور

نگاه مأموریت‌گرا به فناوری و نوآوری نیز از دیگر مباحث مطرح‌شده در سومین روز اینوتکس بود.

الیاسی، مشاور عالی معاون علمی ریاست جمهوری، با اشاره به نقش توان مهندسی و فناوری داخلی در حل مسائل کشور گفت: یکی از نمونه‌های موفق اخیر، نقش فناوری ایرانی در بازسازی سریع بخش فولاد بود که نشان داد ظرفیت داخلی می‌تواند در حل مسائل بزرگ کشور اثرگذار باشد.

وی تأکید کرد که اکوسیستم نوآوری باید از نگاه صرفاً رویدادمحور و محصول‌محور فاصله گرفته و با تعریف مأموریت‌های مشخص، در حوزه اقتصاد، جامعه و اقتدار کشور نقش‌آفرینی کند.

امید و انگیزه در میان جوانان فناور

رضایی‌زاده، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی نیز در بازدید از اینوتکس، یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های چنین رویداد‌هایی را ایجاد امید و انگیزه در میان جوانان و دانشجویان دانست.

وی گفت: حضور جوانانی که با شور و علاقه دستاورد‌ها و ایده‌های خود را حتی در فضا‌های کوچک عرضه می‌کنند، یکی از بخش‌های قابل توجه نمایشگاه است.

به گفته رضایی‌زاده، نمایشگاه‌های فناوری علاوه بر ایجاد فضای رقابتی، زمینه هم‌افزایی میان فعالان را فراهم می‌کنند و مشاهده فعالیت دیگران می‌تواند انگیزه بیشتری برای توسعه فناوری و خلق ارزش ایجاد کند.

وی همچنین از گفت‌و‌گو با یکی از فعالان فناور در نمایشگاه و فراهم شدن زمینه معرفی طرح او به دانشگاه علوم پزشکی تهران برای توسعه بیشتر خبر داد.

دانشگاه آزاد و توسعه شبکه نوآوری

در ادامه حضور مسئولان در روز سوم اینوتکس، حامد افشاری، معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی نیز به تشریح ظرفیت‌های این دانشگاه در توسعه زیست‌بوم فناوری کشور پرداخت.

وی با اشاره به گستردگی دانشگاه آزاد اسلامی در سراسر کشور گفت: این دانشگاه با ۱۸۱ مرکز رشد و ۸۲ سرای نوآوری، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فناوری و تولید ثروت دارد.

افشاری افزود: حضور یک میلیون و ۴۰۰ هزار دانشجو در واحد‌های مختلف دانشگاه آزاد، فرصت مهمی برای شناسایی نیاز‌ها و مسائل جامعه و صنعت و تلاش برای حل آنها با کمک تیم‌های فناور، استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد کرده است.

تاب‌آوری اکوسیستم در کنار نگرانی از کاهش رونق نمایشگاه‌ها

در عین حال، سجادی نیری، رئیس هیئت‌مدیره انجمن سرمایه‌گذاری خطرپذیر، با اشاره به شرایط فعلی اکوسیستم فناوری کشور، حضور و استمرار برگزاری رویداد‌هایی مانند اینوتکس را نمادی از تاب‌آوری این زیست‌بوم دانست.

وی در عین حال معتقد است رونق اینوتکس و الکامپ در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته کمتر بوده است؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از چالش‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری پیش‌روی فعالان فناوری باشد.

با این حال، روز سوم اینوتکس ۲۰۲۶ نشان داد که جریان فناوری و نوآوری کشور همچنان در تلاش برای پیدا کردن مسیر‌های تازه است؛ از شرکت‌هایی که برای حل نیاز‌های صنعت آب و برق راهکار ارائه می‌کنند تا مجموعه‌هایی که به دنبال کاهش وابستگی ارزی از مسیر تولید بار اول هستند.

حضور مسئولان معاونت علمی، مجلس، وزارت نیرو و دانشگاه‌ها در کنار جوانان و شرکت‌های فناور، تصویری از تلاش برای نزدیک‌تر شدن تصمیم‌گیری‌ها به میدان واقعی فناوری ارائه کرد؛ مسیری که موفقیت آن بیش از هر چیز به تبدیل گفت‌وگوها، بازدید‌ها و میز‌های خدمت نمایشگاهی به تصمیم‌ها و حمایت‌های عملی پس از پایان اینوتکس وابسته است.

روز سوم اینوتکس ۲۰۲۶ بیش از آنکه صرفاً به نمایش دستاورد‌های فناورانه اختصاص داشته باشد، به میدان گفت‌وگوی فناوری با سیاست‌گذار، صنعت و دانشگاه تبدیل شد؛ از میز‌های خدمت معاونت علمی و پیگیری مسائل شرکت‌های دانش‌بنیان تا ارائه نیاز‌های فناورانه صنعت آب و برق و تأکید مجلس بر شناسایی خلأ‌های قانونی.

در کنار این مباحث، آمار ۲۱۵ طرح تولید بار اول و چشم‌انداز کاهش میلیارد‌ها دلار ارزبری، تصویری از ظرفیت فناوری برای پاسخ به نیاز‌های واقعی کشور ارائه کرد. با این حال، آنچه در پایان سومین روز اینوتکس اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، فاصله میان طرح مسئله و اجرای راه‌حل است؛ فاصله‌ای که تنها با تبدیل بازدیدها، نشست‌ها و وعده‌های حمایتی به تصمیم‌های عملی و پروژه‌های واقعی می‌تواند پر شود.

اینوتکس در روز سوم بار دیگر نشان داد زیست‌بوم فناوری کشور، باوجود چالش‌های اقتصادی و کاهش نسبی رونق رویدادها، همچنان زنده و پویاست؛ اما ادامه این مسیر بیش از هر زمان دیگری به سرمایه‌گذاری، بازار، حمایت مؤثر و اعتماد به توان جوانانی وابسته است که امروز ایده‌هایشان را در غرفه‌های نمایشگاه عرضه می‌کنند و فردا می‌توانند بخشی از مسائل کشور را حل کنند.