کلاهبرداری نوین با «مدیریت نقدینگی»/ وقتی پول می‌رود اما نمی‌رسد!

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، ساسان سوری، در روز‌هایی که تراکنش‌های بانکی و خرید و فروش‌های اینترنتی به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی مردم تبدیل شده، مجرمان نیز با به‌کارگیری روش‌های جدید، تلاش می‌کنند از همین بستر برای فریب شهروندان استفاده کنند. یکی از تازه‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری که اخیراً مورد هشدار جدی قرار گرفته، سوءاستفاده از گزینه «مدیریت نقدینگی» در انتقال‌های بانکی است؛ روشی که با ایجاد ظاهری کاملاً واقعی از پرداخت، فروشندگان را فریب داده و منجر به تحویل کالا بدون دریافت وجه می‌شود.

این شگرد، اگرچه در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما به دلیل شباهت کامل آن با یک تراکنش واقعی، بسیاری از افراد را دچار اشتباه کرده و خسارات مالی قابل توجهی به همراه داشته است. گزارش حاضر به بررسی ابعاد این روش، نحوه عملکرد آن و راهکار‌های پیشگیری از وقوع چنین جرایمی می‌پردازد.

شگرد کلاهبرداری چگونه عمل می‌کند؟

در این روش، فرد کلاهبردار پس از توافق برای خرید کالا، اقدام به انجام یک تراکنش بانکی از طریق گوشی همراه خود می‌کند، در این مرحله، وی عمداً گزینه «مدیریت نقدینگی» را در بخش شرح انتقال انتخاب می‌کند، این گزینه به‌طور معمول برای جابه‌جایی وجه بین حساب‌های متعلق به یک شخص طراحی شده است، اما در این شگرد به‌صورت نادرست برای انتقال به حساب شخص دیگر استفاده می‌شود.

پس از انجام تراکنش، مبلغ مورد نظر به‌طور موقت از حساب کلاهبردار کسر شده و حتی پیامک برداشت نیز برای وی ارسال می‌شود، در ادامه، کلاهبردار تصویر رسید انتقال را به فروشنده نشان می‌دهد و ادعا می‌کند که مبلغ تا ساعاتی دیگر به حساب وی واریز خواهد شد. این مرحله دقیقاً همان نقطه‌ای است که اعتماد فروشنده جلب می‌شود، چرا که همه نشانه‌ها حاکی از یک پرداخت واقعی است.

اما نکته مهم اینجاست که در این نوع تراکنش، وجه هرگز به حساب مقصد منتقل نمی‌شود. سیستم بانکی پس از مدت کوتاهی، مبلغ را مجدداً به حساب اولیه (یعنی حساب کلاهبردار) بازمی‌گرداند، در نتیجه، فروشنده که به امید دریافت وجه، کالا را تحویل داده، در نهایت متوجه می‌شود که هیچ پولی به حساب او واریز نشده است.

چرا این روش تا این حد فریبنده است؟

یکی از دلایل اصلی موفقیت این شگرد، شباهت کامل آن با یک تراکنش واقعی است. برخلاف بسیاری از روش‌های کلاهبرداری که نشانه‌هایی از جعلی بودن دارند، در اینجا تمام مراحل از جمله کسر مبلغ، صدور رسید و حتی پیامک بانکی، واقعی به نظر می‌رسد.

از سوی دیگر، بسیاری از مردم از عملکرد دقیق گزینه «مدیریت نقدینگی» اطلاع ندارند، این گزینه در اصل برای مدیریت وجوه در حساب‌های شخصی طراحی شده و استفاده از آن برای انتقال به حساب دیگران، نه‌تنها صحیح نیست، بلکه باعث بازگشت وجه به حساب مبدا می‌شود. همین ناآگاهی عمومی، زمینه را برای سوءاستفاده مجرمان فراهم کرده است.

عامل دیگری که به گسترش این نوع کلاهبرداری کمک می‌کند، عجله در انجام معاملات است، در بسیاری از موارد، فروشندگان بدون بررسی دقیق و صرفاً بر اساس مشاهده رسید، اقدام به تحویل کالا می‌کنند. این در حالی است که در سیستم‌های بانکی، تنها ملاک قطعی، واریز وجه به حساب مقصد و قابل مشاهده بودن آن در حساب فرد است، نه صرفاً ارائه رسید یا پیامک.

هشدار‌ها و راهکار‌های پیشگیری از کلاهبرداری

در پی افزایش این نوع سوءاستفاده‌ها، مراجع بانکی نسبت به این موضوع هشدار داده و تأکید کرده‌اند که گزینه «مدیریت نقدینگی» تنها در شرایطی باید استفاده شود که حساب مبدا و مقصد متعلق به یک نفر باشد، استفاده از این گزینه برای انتقال به حساب دیگران، منجر به عدم واریز وجه به حساب مقصد خواهد شد.

برای پیشگیری از وقوع چنین کلاهبرداری‌هایی، رعایت چند نکته ضروری است: نخست، فروشندگان باید از تحویل کالا پیش از اطمینان کامل از واریز وجه به حساب خود خودداری کنند. مشاهده رسید یا پیامک به‌تنهایی کافی نیست و باید موجودی حساب به‌صورت مستقیم بررسی شود، دوم، در معاملات حضوری، بهتر است از روش‌های پرداخت آنی و قابل اطمینان استفاده شود؛ روش‌هایی که انتقال وجه در همان لحظه انجام شده و قابل تأیید است.

سوم، افزایش آگاهی عمومی نقش بسیار مهمی در کاهش این جرایم دارد. اطلاع‌رسانی درباره روش‌های جدید کلاهبرداری می‌تواند از فریب خوردن افراد جلوگیری کند، در نهایت، لازم است افراد در صورت مواجهه با موارد مشکوک، موضوع را به مراجع ذی‌صلاح گزارش دهند تا از گسترش این شیوه‌ها جلوگیری شود.

کلاهبرداری با سوءاستفاده از گزینه «مدیریت نقدینگی» نمونه‌ای از تطبیق روش‌های مجرمانه با فناوری‌های نوین است، در این روش، مجرم با استفاده از یک قابلیت بانکی و ایجاد ظاهری کاملاً واقعی از پرداخت، اعتماد قربانی را جلب کرده و بدون پرداخت واقعی، کالا را دریافت می‌کند.

 این موضوع نشان می‌دهد که در عصر دیجیتال، صرف پیشرفت فناوری برای امنیت کافی نیست و آگاهی کاربران نقش کلیدی در پیشگیری از جرایم دارد، تا زمانی که افراد نسبت به جزئیات این‌گونه ترفند‌ها آگاه نباشند، مجرمان می‌توانند با روش‌های ساده، اما هوشمندانه، خسارات جدی وارد کنند، بنابراین، دقت در انجام معاملات، بررسی مستقیم حساب بانکی و توجه به هشدار‌های رسمی، مهم‌ترین ابزار‌های مقابله با این نوع کلاهبرداری‌ها محسوب می‌شوند.