در تحريم الزوير به دنبال چه هستيم؟

به گزارش گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»، بعد از نامه روز گذشته بسيج دانشجويي دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران خطاب به اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، بسیج دانشجویی پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران نيز در پي اخبار منتشره در خصوص تحريم انتشارات الزوير نامه اي به دكتر فرهاد رهبر، رئيس دانشگاه تهران نوشت.

 

متن كامل اين نامه بدين شرح است:

 

طی اعلام خبرگزاری‌ها، به پیشنهاد حضرت عالی و تصویب شورای روسای دانشگاه‌ها، پايگاه علمي «الزوير» تحريم شده و هيئت مميزي دانشگاه‌ها در صورت مشاهده مقالات علمي در اين پايگاه امتياز پديدآورندگان را منفي و صفر قلمداد خواهد كرد.

 

گرچه این تصمیم در پی اقدام خلاف اخلاق آکادمیک انتشارات الزویر در تحریم دو دانشگاه ایرانی و ‌مبتنی بر نیات خیری اتخاذ شده است، لیکن در این میان طرح نکاتی چند ضروری به نظر می‌رسد:

 

1- آیا بهتر نیست به جای تحریم یک پایگاه علمی مانند الزویر، به دنبال جلوگیری از اشتهای روزافزون چاپ مقاله در مجلات تحت نمایه‌ی ISI باشیم؟ در شرایطی که در برخی دانشکده‌های دانشگاه تهران بر خلاف تصریح آیین‌نامه‌ وزارت علوم، پذیرش مقاله‌ ISI شرط دفاع از پایان‌نامه‌ دکترا محسوب می‌شود، تحریم یک انتشاراتی که ناشر بسیاری از مجلات معتبر در حوزه‌های مهندسی و علوم پایه محسوب می‌شود، چه حاصلی جز افزایش فشار کاذب بر دانشجویان دوره‌ دکترا دارد؟ می‌توان در گام اول، آیین‌نامه‌ داخلی برخی از دانشکده‌ها مبنی بر اجباری بودن انتشار مقاله در مجلات نمایه‌ ISI را لغو و مجلات علمی-پژوهشی ایرانی را جایگزین كرد.

 

2- جناب عالی در مصاحبه‌ خود عنوان كرده‌اید: «يك سال و نيم طول مي كشد تا اشكالات مقالات اعضاي هيئت علمي داخل كشور درآورده شود و اين در حالي است كه همين مقاله در صورت ارسال به پايگاه هاي علمي بين المللي مدت زمان چهار تا شش ماه به انجام مي رسد.» این اظهارنظر در حالی بيان شده که در آیین‌نامه‌ فعلی ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران، پذیرش حداقل دو مقاله تحت نمایه‌ ISI شرط ضروری ارتقا تلقی می‌شود؛ به عبارت دیگر اجبار ارسال مقاله به مجلات بین‌المللی تحت نشر ناشرانی چون الزویر است که اعضای هیئت علمی را وادار به چاپ مقاله در آنها می‌سازد و نه صرفاً زمان طولانی داوری مجلات داخلی.

 

3- حضرت عالی در مصاحبه‌ خود اعلام كرده‌اید: «ارائه مقالات علمي به بيگانگان به منزله ساخت قصر علمي بيگانگان توسط خشت‌هاي دانشمندان ايراني است كه اين بنا با تحريم كردن دانشمندان كشور فرو مي‌ريزد.» اکنون سوال اینجاست که آیا می‌توان صرفاً از دستاوردهای علمی بیگانگان سود جست و از ارائه‌ دستاوردهای علمی به آنها جلوگیری کرد؟ دیگر آن که چگونه می‌توان از یک سو به دنبال پرچمداری علم در آینده‌ نزدیک جهان بود و از سوی دیگر از ارائه‌ دستاوردهای علمی به جهانیان اجتناب کرد؟ همچنین با این فرض که بیگانگان از دستاوردهای علمی کشورمان در جهت اهداف خود استفاده می‌کنند، این سوال به ذهن متبادر می‌شود که آیا ارائه‌ دستاوردهای علمی ما به آنها تنها از طریق مجلات تحت نشر انتشارات الزویر صورت می‌گیرد؟

 

4- جناب عالی در انتهای مصاحبه‌ خود گفته‌اید: «طرح جامع پژوهشي دانشگاه تهران به گروه ها و دانشكده هاي اين دانشگاه ابلاغ شده است تا براساس آن نقش هر رساله دكتري و كارشناسي ارشد در پيشبرد نقشه جامع علمي كشور مشخص شود.» گرچه چند ماهی است که زمزمه‌های ابلاغ این طرح به گروه‌های آموزشی شنیده می‌شود، ولی هنوز از آثار محسوس و عینی آن در تغییر روند تصویب عناوین پژوهشی دانشجویان مقاطع ارشد و دکترا خبری نیست. در عین حال با وجود شرایط مقاله‌محور فعلی، نه تنها در تصویب عناوین پژوهشی از یک نقشه‌ جامع پیروی نمی‌شود، بلکه حرکت برای رفع معضلات واقعی صنعتی برای دانشجویان و استادان حاصلی جز دردسر و عقب ماندن از کسب امتیاز ارتقا ندارد.

 

در پایان آمادگی خود را برای استماع پاسخ‌های حضرت عالی و همچنین ارائه‌ پیشنهادهاي خود طی یک جلسه‌ عمومی با حضور جامعه‌ دانشجویان و استادان دانشگاه تهران اعلام می‌كنيم.