علم حضوری و حصولی لازمه رسیدن به معرفت است

به گزارش خبرنگار«خبرگزاري دانشجو» از رشت، حجت‌الاسلام علی کریمیان عصر ديروز در نشست هم‌اندیشی اساتید و نخبگان دانشگاه‌های آزاد اسلامی گیلان در دفتر نهاد نمایندگی ولی فقیه دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت با اشاره به بسیاری از پرسش‌های مختلف فراروی انسان معاصر درباره خواسته‌ها و ناخواسته‌هایش، اظهار داشت: انسان معاصر همواره با پرسش‌های متنوعی در حوزه‌های مختلفی از معرفت‌های بشری نظیر هستی شناسی، انسان شناسی، معرفت شناسی، فلسفه دین و اخلاق و غیره مواجه است که پیچیده‌ترین و دشوارترین این پرسش‌ها به حوزه معرفت شناسی و معرفت شناسی دینی تعلق دارد.

 

وی با بیان اینکه انسان برای حل این پرسش‌ها نیازمند تعمق، دقت و ژرف اندیشی است، افزود: پرداختن به این مباحث به دلیل اهمیت و فراگیر شدن آن ضرورت دارد.

 

کریمیان پرداختن به مباحث مربوط به علم حضوری و علم حصولی را از عمده‌ترین و بنیادی‌ترین مباحث مربوط به معرفت شناسی خواند و گفت: علم حضوری و علم حصولی لازمه رسیدن به معرفت است. وی خاطر نشان کرد: معرفت شناسی دانشی است که درباره حقیقت معرفت انسان، راه‌های دستیابی به آن و تعیین معیار صدق و کذب (ارزش شناخت) بحث می‌کند.

 

مسئول نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه‌های آزاد اسلامی منطقه 17 در باره علم حضوری در انسان تصریح کرد: علم حضوری در انسان، همان شناخت بی واسطه‌ای است که فرد از یک واقعیت و وجود معلوم آن در درون خود دارد، مانند اینکه دردی را در یکی از اعضای بدن خود حس می‌کند و یا میزان عشقی که نسبت به فرزند و یا مادر خود دارد که تنها خود او بر این مسئله واقف است و درک دیگری از آن مسئله درونی ممکن نیست.

 

وی با بیان اینکه در علم حصولی افراد با واسطه نسبت به امری معرفت پیدا می‌کنند، بیان داشت: در واقع علم حضوری یعنی چیزی که از فرد مخفی نیست و در درون خود نسبت به آن شناخت دارد ولی در علم حصولی باید آن را توسط حواس پنج‌گانه، مفهوم و صورت ذهنی (با واسطه) کسب کند.

 

کریمیان، علم حضوری را خطا ناپذیر دانست و گفت: خطا ناپذیری علم حضوری مهم‌ترین ویژگی آن است زیرا احتمال خطا در آن متصور نیست.

 

وی با بیان اینکه راز خطا ناپذیری علم حضوری در این است که در آن خود واقعیت عینی بدون واسطه شهود می‌شود، اذعان داشت: به طور کلی تمام شناخت انسان از احساسات، عواطف، افکار و اندیشه‌های خود از علم حضوری است و ما در علوم بشری با مجموعه‌ای از قضایا مواجه هستیم که برای هر پرسشگر و اندیشمندی پرسش ایجاد می‌کند.

 

کریمیان با بیان اینکه علم معرفت شناسی یارای پاسخگویی به این نوع پرسش را دارد، ادامه داد: امروزه بحث از معرفت شناسی در حوزه دینی فراگیر شده که جای آن دارد تا اساتید و اندیشمندان به ساده و روان کردن آن مباحث همت کنند.

 

وی افزود: معرفت انسان به خود، قوای ادراکی، قوای تحریکی، احساسات و حالات نفسانی‌اش و نیز اصل معرفت‌های یقینی و تردید ناپذیر انسان محسوب می‌شوند.

 

در این جلسه که جمعی از اساتید و نخبگان دانشگاه‌های آزاد اسلامی گیلان حضورداشتند، هر یک از اساتید در باره موضوع مورد بحث اظهار نظر کرده و به گفت‌وگو پرداختند.