علیرضا زادبر - صفحه 3

پژوهشگر حوزه تاریخ سیاسی معاصر در برنامه سیاسی «گرا»: از لحاظ تاریخی، فرار محمدرضا پهلوی از کانون بحران سابقه دار است؛ درواقع شاه ۲۶ دی سال ۵۷ برای اولین بار از ایران فرار نکرد بلکه در مرداد ماه سال ۴۲ نیز ایران فرار کرده بود. محمدرضا پهلوی از لحاظ شخصیتی فردی خجالتی بود و روحیه گوشه گیر داشت. درحالی که پدرش رضاشاه در بحران تربیت شده بود و در عین حال که سواد آکادمیک نداشت، شخصیتی نظامی داشت. محمدرضا شخصیتی بحران گریز داشت و افرادی مانند اشرف پهلوی نیز در خاطرات خود بر این موضوع تاکید دارند؛ لذا در ۲۶ دی ۵۷، شاه گزینه دیگری غیر از فرار از کشور در دست نداشت. شاه تمامی گزینه‌های موجود برای ماندن را مانند حکومت نظامی توسط ارتش، کشتار ۱۷ شهریور، تغییر نخست وزیر و... را امتحان کرده بود؛ لذا راه دیگری غیر از فرار نداشت.

پژوهشگر حوزه تاریخ سیاسی معاصر در برنامه سیاسی «گرا»: برای پاسخ به این سوال که آیا شاه رفت یا فرار کرد باید ببینیم پهلوی چه کار‌هایی را انجام داد و چه کار‌هایی را انجام نداد. درواقع رژیم پهلوی اقداماتی را انجام داد که جامعه را به سمت انقلاب برد. انقلاب اسلامی ایران از دهه‌ها قبل شروع شده بود و در ۲۲ بهمن سال ۵۷ به پیروزی رسید. برای اینکه انقلاب به پیروزی برسد، فرآیند مبارزاتی چندساله اتفاق افتاده است. مدل حکمرانی و رفتار رژیم پهلوی، مرحله به مرحله طی چندین سال جامعه را به این نتیجه رساند که باید انقلاب بشود. اگر جامعه به این نتیجه نرسد، با بهترین رهبران هم نمی‌توانیم انقلاب را رقم بزنیم. حکومت پهلوی در شخصیت محمدرضا پهلوی خلاصه می‌شود. برای پاسخ به این سوال که چرا انقلاب ۵۷ رخ داد، در وهله اول باید آثار رهبران انقلاب را بخوانیم.

کارشناس تاریخ معاصر ایران گفت:سیاست نه شرقی نه غربی که در سال 57 مطرح شد، واکنش جامعه به سال‌ها سلطه غرب و شرق بر ایران بود.