تجليل یک مجله بين‌المللي از پدر علم هیدروژئولوژی ايران

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از شیراز، مجله علمي بين‌المللي Hydrogeology Journal با انتشار مقاله‌اي در بخش پيام سردبير از مقام علمي و كوشش‌هاي علمي و آموزشي دكتر عزت‌الله رئيسي اردكاني، پدر علم هیدروژئولوژی ايران  و استاد بخش علوم زمين دانشگاه شيراز تجليل كرد.

 

متن ترجمه شده مقاله Hydrogeology Journal  كه در تاريخ 8 دسامبر 2010 منتشر شده است، به اين شرح است:

 

مشارکت دانشمندان ایرانی در علوم هیدرولوژی و هیدروژئولوژی به خصوص پروفسور عزت‌الله رئیسی اردکانی، استاد دانشگاه شيراز را می‌توان پدر هیدرولوژی آب‌های زیرزمینی در ایران نامید.

 

او در سال 1944 در اردکان یک شهر کوچک در استان فارس در جنوب ایران به دنیا آمد. پروفسور رئیسی تمام Career علمی خود را به مدت 4 سال به جز اخذ دکتری از دانشگاه ایالتی کلرادو (امریکا) و یک دوره کوتاهی در مرکز سازمان پژوهش‌های علمی ایران در دانشگاه ایران گذراند.

 

پروفسور رئیسی مشابه هیدروژئولویست ها high profile از قبیل Witherspoon و White از آمریکا در دوره لیسانس خود دانشجوی مهندسی بود.

 

او دوره کارشناسی (1968) و کارشناسی ارشد (1970) را در رشته علوم آبیاری در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز گذراند و سپس برای مطالعات دوره دکتری به رشته هیدرولوژی در دانشگاه ایالتی کلرادو ادامه تحصیل داد.

 

در سال 1986 به عنوان استادیار در بخش علوم زمین در دانشگاه شیراز استخدام شد و بعد از 12 سال در سال 1996 به درجه پروفسوری ارتقا پیدا کرد.  پروفسور رئیسی با همکاران خود در دانشگاه شیراز رشته کارشناسی و کارشناسی ارشد را راه اندازی نمود.

 

سپس برای تحصیلات دکتری رشته هیدرولوژی در دانشگاه ایالتی کلرادو تغییر مسیر داد. به همین علت اولین مقاله‌های او در مجلات کشاورزی منتشر گردید (به طور مثال سپاسخواه و رئیسی، 1957).

 

در سال 1363، او با درجه استادیاری در بخش علوم زمین دانشگاه شیراز استخدام شد و بعد از 12 سال در سال 1376 به درجه استادی ارتقا یافت.

 

در این موسسه، پروفسور رئیسی به اتفاق همکاران، برنامه دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد را در سال 1367 و دکتری را در سال 1377 بنیانگذاری نمود. او تاکنون استاد راهنمای بیش از 40 دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری بوده است که بخش با ارزشی از نتایج تحقیقات وسیع او را تشکیل می دهد.

 

دانشجویانش اکنون اعضا هیات علمی تعدادی از دانشگاه های ایران (به طور مثال دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تربیت مدرس) و کارشناسان و محققین ارشد شرکت مهندسین مشاور و بخش های دولتی هستند و بعضی از آن ها در کشورهای خارجی در رشته تخصصی خود مشغول به کار هستند.

 

پروفسور رئیسی اساسا مرد کار و عمل است. او تحقیقات و پروژه های پیشنهادی انجام داده است و در جذب گرانت های تحقیقاتی بسیار موفق بوده است که ارزش اقتصادی این گرانت با توجه به درآمد سرانه ایران بسیار بالا بوده است.

 

پروفسور رئیسی در دوران فعالیت‌های علمیش، بر روی سه رشته مختلف متمرکز شده است. هیدروژئولوژی کارست به ویژه در ساختگاه سدها، اولین رشته ای است که او و تیمش تحقیقات وسیع انجام داده اند (به طور مثال رئیسی و همکاران 1375، اشجاری و رئیسی 1385، محمدی و همکاران 1387).

 

علاوه بر این مطالعات، یکی از آخرین انتشارات، محاسبه ذخیره آب‌های زیرزمینی در آبخوانهای کارستی بدون نیاز به حفاری گمانه، می باشد (رئیسی، 1387). ردیابی برای تشخیص فرار آب از سدها دومین رشته تحقیقاتی اوست که باید به این مسئله توجه نمود که ایران جز اولین کشورهای سازنده سد در دنیا می باشد (خراسانی زاده، 1387).

 

در این رابطه، او نتایج تحقیقات بنیادین خود را برای ارزیابی آب بندی چندین سد در نواحی کارستی به کار برد .(به طور مثال، محمدی و رئیسی 1386، محمدی و همکاران b1386، کریمی و همکاران 1386)

 

سومین بخش از فعالیت‌های تحقیقاتی پروفسور رئیسی شامل تعیین خصوصیات آبخوان های کارستی با استفاده از ویژگی های هیدروشیمی چشمه هاست. این روش که جز کارهای اولیه اوست به طور وسیعی در ایران مورد استفاده قرار گرفته است.

 

علاوه بر این سه بخش اصلی، یکی از تحقیقات اولیه او بروی ویژگی های غار در ایران بود (رئیسی و کوثر 1376، رئیسی و  ؟ 1974) که منتهی به انتشار کتابی تحت عنوان "راهنمای غارهای ایران" شد که اکنون چاپ دوم آن منتشر شده است (Raeisi& Laumanns Roog).

 

پروفسور رئیسی تحقیقات خود را به سایر شاخه های هیدروژئولوژی از جمله تغذیه مصنوعی (رئیسی و کوهیان افضل 1378، رئیسی و کوثر 1977)، جریان‌های لوله‌ای و کانال (رئیسی، 1386)، مدل انتقال (رئیسی و زارع) تعمیم داده است.

 

یکی از سهم‌های بزرگ پروفسور رئیسی انجام تحقیقات مورد نیاز مشکلات فعلی به آینده کشور می‌باشد. او تحقیقات جدیدی را آغاز می‌کند و آن را با موفقیت به انجام می رساند.

 

یکی از این تحقیقات منشا آب شور در مخازن گازی طبیعی در جنوب ایران است که کاملا برای او رشته جدیدی است.

 

رشته دیگر که دکتر رئیسی اخیرا فعالیت بر روی آن را شروع كرده، مکانیسم جریان و تاثیر گنبدهای نمکی روی کیفیت آبخوان‌های مجاور و تکنیک‌های جلوگیری از آن است (به طور مثال زارع و رئیسی، 2010).

 

بیش از 130 گنبد نمکی و همچنین سازندهای تبخیری در جنوب ایران رخنمون دارند که با توجه به اثرات آن ها بر شوری منابع آب نیاز به پژوهش‌های علمی دارند. پروفسور رئیسی مصاحبه‌هایی با روزنامه نگاران و رادیو محلی دارد.

 

او اغلب برای ارائه مقاله برای مسئولین و زارعین که با بحران آب سرو کار دارند دعوت می‌شود که مشکلات حاصل از مدیریت ضعف منابع آب را بحث می کند. او در مسائل اجتماعی نیز بسیار فعال است.

 

او به یادبود پدرش حاج حسینعلی رئیسی عارف شاعر، مرد خیر اقدام به ساختن یک کتابخانه عمومی مدرن در شیراز كرد که در سال 1386 تمام شد. علاوه بر آن پروفسور رئیسی یک دبیرستان در زادگاهش اردکان را بنیان گذاشت.

 

پروفسور رئیسی به عنوان عضو هیات تحریریه چندین مجله علمی از جمله "مجله تئوری و کاربردی کارست شناسی" را می توان نام برد. از عضو شورای تحقیقاتی چندین سازمان دولتی و از جمله دانشگاه شیراز است.

 

او بیش از 15 جایزه از جمله دانشمند برجسته توسط وزارت ارشاد اسلامی در سال 1387 او دبیر مرکز عالی تحقیقات (قطب) خطرات زمین شناسی زیست محیطی دانشگاه شیراز است.

 

علاقه و فداکاری پروفسور رئیسی به کارش به محیط اطراف او نیز منتقل شده است. احترام او به تمام موارد فوق و احترام به دانشجویان و همکارانش به طور واقعی او را پدر هیدروژئولوژی در ایران می‌كند./انتهاي پیام/