ذوب آهن زیر چتر فولاد مبارکه می‌رود؟/ هشدار کاهش سود سهام عدالت درصورت واگذاری

گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو - مرضیه کوثری: آخرین اخبار از واگذاری یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فولاد کشور به بزرگ‌ترین شرکت فولادسازی در خاورمیانه به سال ۱۳۹۶ باز می‌گردد؛ هنگامی که برخی منابع غیررسمی از ادغام و واگذاری شرکت ذوب آهن به فولاد مبارکه اصفهان خبر می‌دادند.

سازمان تامین اجتماعی ۵۶ درصد از سهام ذوب آهن را در اختیار داشت و این واگذاری، به شکل انتقال سهام از این سازمان به فولاد مبارکه اصفهان مطرح شده بود؛ در همین راستا شنیده‌ها حاکی از آن بود که واگذاری بلوک سهام ذوب آهن اصفهان به فولاد مبارکه، در دستور کار قرار دارد.

در همان زمان نیز اخبار متناقضی از از واگذاری شرکت ذوب آهن به فولاد مبارکه دیده می‌شد. به طوری که یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفته بود: «مجتمع فولاد مبارکه اصفهان در ظاهر موضوع واگذاری را پذیرفته است، اما تاکنون هیچ گونه قراردادی به امضا نرسیده و در حال بررسی و قیمت‌گذاری هستند تا به نتایج واگذاری و فروش برسند.» در حالی که بهرام سبحانی، مدیرعامل وقت فولاد مبارکه، یک ماه پس از اظهار نظر این نماینده مجلس اعلام کرد که در شرایط فعلی برنامه‌ای برای خرید سهام ذوب آهن وجود ندارد.

پس از گذشت ۸ سال از آخرین اخباری که درخصوص این واگذاری مطرح شد، اکنون باوجود یک تفاهم‌نامه، این اقدام جدی‌تر به‌نظر می‌رسد.

بر اساس این تفاهم‌نامه، سهام دو شرکت ذوب آهن اصفهان و فولاد خراسان به شرکت فولاد مبارکه اصفهان منتقل خواهد شد. این تفاهم‌نامه بر اساس اهداف مواد ۵ و ۲۸ قانون هفتم توسعه و در جهت بازاریابی در اندازه جهانی منعقد شده است.

اما نکته قابل توجه این است که شرکت ذوب آهن اصفهان، شرکتی زیان‌ده به‌شمار می‌رود و لزوما اولین قدم برای خروج و نجات این شرکت از وضعیت فعلی، انتقال سهام و واگذاری آن به شرکتی دیگر نیست.

روند ناهموار سوددهی ذوب آهن

شرکت ذوب آهن اصفهان که نخستین و بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد ساختمانی و ریل در ایران است، قدمتی ۶۰ ساله دارد. همانطور که اشاره شد، این شرکت در حال حاضر در زیان به سر می‌برد، اما بر اساس صورت مالی‌های ۱۵ سال گذشته، این شرکت همواره در نوسان بوده است و اینطور نیست که به تازگی و به تدریجی به زیان‌دهی رسیده باشد.

طبق نمودار فوق، شرکت ذوب آهن اصفهان حتی در سال‌های تحریم و مخصوصا دو سال ۹۴ و ۹۵ که نقاط عطف تاریخ ایران از لحاظ لغو تحریم‌ها محسوب می‌شود نیز زیان‌ده بوده است؛ نکته قابل توجه این است که در این دوره کشور وارد بازار‌های جهانی شد، اما با این وجود، ذوب آهن همچنان زیانی معادل هزار میلیارد تومان به ثبت رسانده است.

موضوع مورد توجه دیگر این است که پس از سال ۱۴۰۰ که شرکت سود ۲ هزار میلیاردی کسب کرده، به یکباره و در سال بعد زیانی معادل ۵ هزار میلیارد متضرر شده است، یعنی بیش از ۷ هزار میلیارد تومان افت کرده است. این روند همچنان برای سال‌های بعد نیز ادامه‌دار بوده؛ به‌طوری که در سال گذشته زیان ذوب آهن به منفی ۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

ذوب‌آهن در دور باطل تغییر مدیران

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا مشکل شرکت ذوب آهن با واگذاری حل و فصل می‌شود؟ نکته مورد توجه به نوع مدیریت و سیاست‌های این شرکت باز می‌گردد. شرکت ذوب آهن طی ۱۵ سال اخیر مدیریت ۷ مدیرعامل را به خود دیده است؛ یعنی به طور میانگین هر ۲ سال یکبار مدیرعامل این شرکت فولادسازی عوض شده است.

این تعداد از بر سر کار آمدن مدیران عامل آن هم طی ۱۵ سال باعث می‌شود که حتی اگر یک سیاست درست برای این شرکت در حال اجرا باشد، با تغییر مدیرعامل، آن سیاست تغییر کند؛ درصورتی که برای یک شرکت صنعتی بزرگ لازم است استراتژی‌های مدیریتی که اتخاذ می‌شود، طی چند سال اجرا شود تا به ثمر برسد.

سود سهام عدالت، قربانی بحران‌های واگذاری می‌شود؟

یکی از نکات حائز اهمیت درخصوص واگذاری فوق این است که فولاد مبارکه یکی از شرکت‌هایی است که بخشی از سود سهام عدالت از این شرکت به مردم پرداخت می‌شود؛ بنابراین ادغام یک شرکت زیان‌ده به فولاد مبارکه ممکن است باعث کاهش در سود سهام عدالت شود.

این موضوع از حیث اینکه مردم سهامدار فولاد مبارکه هستند قبل توجه است، زیرا در صورتی که زیان‌دهی شرکت‌های تحت پوشش مانند ذوب آهن افزایش پیدا کند، فولاد مبارکه مجبور به پوشش این زیان‌ها خواهد شد، که ممکن است به کاهش میزان سود پرداختی به سهامداران عدالت منجر شود. این موضوع نگرانی‌هایی را در خصوص پایداری و ثبات سود سهام عدالت به همراه دارد و ممکن است بر اعتماد مردم به این طرح تأثیر بگذارد.

با این اوصاف حتی اگر شرکت ذوب آهن واگذار شود و تغییری در مدیرعاملی و سیاست‌های این شرکت ایجاد نشود، سوددهی آن اتفاق نخواهد افتاد و اجرای تفاهم‌نامه مذکور کمکی به بهبود روند شرکت ذوب آهن اصفهان نمی‌کند؛ چه بسا که ممکن است فولاد مبارکه اصفهان نیز از میزان سوددهی بالای خود خارج شود.