پشت پرده سفر جولانی به آمریکا چیست؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ سفر رئیس‌جمهور خودخوانده سوریه، ابو محمد الجولاني، به واشنگتن در چارچوب تلاش‌های آمریکا برای بازطراحی ژئوپلیتیکی منطقه انجام می‌شود؛ منطقه‌ای که طی دو سال گذشته دستخوش تکان‌های اساسی شده است. در نتیجه،شرایط جدیدی پدید آمده که واشنگتن می‌کوشد آن‌ها را به نفع خود سامان دهد و هدایت کند، چه از نظر راهبردی و چه اقتصادی.

به نظر می‌رسد این سفر، نوعی احضار فوری باشد، زیرا اعلام آن ناگهانی بود و در برنامه‌ریزی‌های رسمی گنجانده نشده بود. این امر نشان می‌دهد که یا تحولاتی تازه در سیاست آمریکا نسبت به خاورمیانه رخ داده، یا اینکه «پخت‌وپز سیاسی» خاصی به مرحله نهایی رسیده و باید تا قبل از آنکه از دهان بیفتد آن را مصرف کرد.

مبارزه با تروریسم یا توافق امنیتی با رژیم صهیونیستی؟

عنوان رسمی این سفر، امضای توافق‌نامه پیوستن سوریه به «ائتلاف بین‌المللی مبارزه با تروریسم» است. این توافق قرار است سوریه را وارد چارچوب نظامی و اطلاعاتی این ائتلاف کند و به دمشق خدمات اطلاعاتی و فناوری نظامی ارائه دهد. به این ترتیب، سوریه به بخشی از منظومه امنیتی-نظامی آمریکا در منطقه بدل خواهد شد؛ شبکه‌ای که کشورهای متعدد را دربر می‌گیرد.

با این همه چنین توافقی به واقع نیازی به حضور شخص رئیس‌جمهور در واشنگتن نداشت، زیرا معمولاً این‌گونه مسائل در سطح وزارت دفاع یا نهادهای اطلاعاتی حل‌و‌فصل می‌شود. از این‌رو، هدف واقعی سفر، احتمالاً چیزی فراتر از ائتلاف ضدتروریسم است و آن، به احتمال زیاد، یک توافق امنیتی با رژیم اسرائیل است.

به باور بسیاری از تحلیل‌گران، دولت دونالد ترامپ که اکنون درگیر پرونده‌های متعددی از لبنان تا لیبی و سودان است، در پی دستیابی به یک «دستاورد نمادین» در عرصه سوریه پس از غزه است  دستیابی که بتواند نقش جهانی آمریکا را بازیابی کند.  واشنگتن تلاش دارد در پرونده سوریه نیز به توافقی مشابه برسد به‌ویژه توافقی که اسرائیل را در موقعیتی امن و برتر تثبیت کند.

تضاد منافع دمشق و واشنگتن

سؤال اساسی این است: چگونه جولاني می‌تواند با نگاه آمریکایی به صلح در خاورمیانه کنار بیاید؟ نگاهی که بر پایه معیارهایی استوار است که با خواست‌های سوریه در تضاد قرار دارد. واشنگتن به‌جای حل ریشه‌ای بحران‌ها، در تلاش برای تثبیت واقعیت‌های میدانی موجود است از جمله باقی‌ماندن اسرائیل در بلندی‌های جولان و مناطق مرزی که پس از سقوط نظام اسد اشغال شده‌اند.

در مقابل، دمشق ترجیح می‌دهد به توافقی امنیتی محدود تن دهد که شامل عقب‌نشینی رژیم اسرائیل از مناطق تازه‌اشغال‌شده و پایان دخالت‌های تل‌آویو در امور داخلی سوریه باشد. اما اسرائیل به‌دنبال عادی‌سازی کامل روابط است و از اهرم‌های فشار خود برای گرفتن امتیازات بیشتر استفاده می‌کند.

آنچه واشنگتن دنبال می‌کند، نه یک صلح راهبردی، بلکه یک صلح گذرا و ابزاری است؛ ابزاری برای حفظ نفوذ آمریکا و برتری رژیم اسرائیل. واشنگتن در تلاش است نقشه جنوب سوریه را از نو مهندسی کند و واقعیت تازه‌ای را با تأیید رسمی دولت دمشق به رسمیت بشناسد واقعیتی که بر مبنای توازن قوا در میدان شکل گرفته، نه بر اساس عدالت سیاسی.