رکورد تولید و صادرات نفت در اوج تحریم‌ها/ زمان وصول درآمد‌ها به حدود ۷۰ روز رسید

محسن زنگنه عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت‌و‌گو با SNN TV گفت: کشور در فروش نفت با مانع جدی مواجه نیست و صادرکنندگان نفتی در جلسات تخصصی مشکلی را ناشی از تحریم‌ها مطرح نمی‌کنند. هیچ صادرکننده‌ای نمی‌گوید تحریم‌ها مانع فروش بوده یا برای رفع مشکل نیاز به مذاکره داریم؛ در عمل مشکلی در فروش نفت نداریم.

به گفته وی تولید نفت و گاز کشور در سال جاری به بالاترین سطح در هشت سال اخیر رسیده و طبق داده‌های موجود، در یک سال گذشته حدود ۲۰۰ هزار بشکه به ظرفیت تولید روزانه افزوده شده است. همچنین در تابستان امسال و پس از آغاز جنگ اخیر، صادرات نفت ایران رکورد جدیدی را ثبت کرد؛ مسئله‌ای که به گفته مقام‌های نفتی نشان‌دهنده تقویت جایگاه ایران در بازار انرژی است.

امروز نیز وزیر نفت همراه با رئیس‌جمهور در مجلس و در کمیسیون تلفیق حاضر شد تا درباره وضعیت فروش و بازگشت درآمد‌های نفتی توضیحاتی ارائه کند. با وجود رشد تولید و افزایش صادرات، گزارش‌ها نشان می‌دهد زمان وصول درآمد‌های نفتی ـ که پیش‌تر طولانی‌تر بود ـ اکنون به حدود ۷۰ روز کاهش یافته است. کاهش این دوره‌ی وصول، از نگاه کارشناسان می‌تواند جریان نقدینگی دولت را فشرده‌تر کند و در تنظیم بودجه سال آینده اثرگذار باشد؛ زیرا سرعت بازگشت منابع اهمیت بیشتری در مدیریت مالی دولت پیدا کرده است. بر اساس آمار، رسیدن دوره وصول به حدود ۷۰ روز در شرایط فعلی تجارت نفت، نسبت به سال‌های قبل کاهش محسوسی به شمار می‌رود و عملاً به بازه‌ای نزدیک به استانداردهای فروش نفت در وضعیت تحریمی رسیده است.

در روز‌های اخیر پاک‌نژاد وزیر نفت گفته بود در بحث فروش نفت، فرآیند به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود؛ بازاریابی و فروش نفت و بازگشت پول حاصل از فروش. بخش اول بر عهده مجموعه نفت است که با مذاکره و بازاریابی، خریداران را جذب کرده و نفت را می‌فروشد. اما مرحله دوم یعنی بازگشت ارز حاصل از فروش نفت طبق قوانین باید از مسیر حساب‌هایی انجام شود که بانک مرکزی تعیین و تأیید کرده است. این حساب‌ها برای واریز مبالغ در زمان سررسید به مجموعه فروش نفت معرفی می‌شوند تا پول حاصل از صادرات در چارچوب مشخص وارد چرخه اقتصادی کشور شود.

پاک‌نژاد هم‌چنین با اشاره به این نکته که نظارت بر بازگشت پول و زمان‌بندی و میزان واریزی‌ها بر عهده بانک مرکزی است، افزوده بود؛ چون این بخش ماهیت بانکی دارد و مجموعه نفت به سیستم بانکی و جزئیات تراکنش‌ها مانند سوئیفت دسترسی ندارد؛ بنابراین بانک مرکزی باید بررسی کند که آیا پول در موعد مقرر و با رقم صحیح واریز شده یا خیر، و در صورت وجود اشکال، بازخورد لازم را به مجموعه نفت ارائه دهد تا در تعامل با برخی خریداران تجدیدنظر شود. در واقع تفکیک مسئولیت‌ها روشن است؛ فروش با نفت، نظارت مالی و رصد جریان پول با بانک مرکزی خواهد بود.

در حالی که نمایندگان خواهان شفافیت بیشتر در چرخه فروش تا بازگشت پول هستند، تیم اقتصادی دولت تأکید دارد که حجم فروش و تولید در روند رو به رشد قرار دارد و چالش اصلی، تسریع در نقل‌وانتقالات مالی و دریافت مطالبات در سایه تحریم‌هاست.