گرانی گوشت؛ پای کالابرگ وسط آمد

بازار گوشت و مرغ در هفته‌های اخیر بار دیگر به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. افزایش قیمت‌ها در این بخش، هم برای تولیدکنندگان و هم برای مصرف‌کنندگان چالش‌هایی ایجاد کرده و باعث شده بحث درباره راهکارهای حمایتی از خانوارها بیش از گذشته مطرح شود.

در چنین شرایطی، برخی کارشناسان معتقدند علاوه بر مدیریت بهتر بازار، تقویت ابزارهای حمایتی مانند کالابرگ می‌تواند به حفظ دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی کمک کند. مجتبی عالی، مدیرعامل سابق اتحادیه دامداران، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو از وضعیت تولید، دلایل گرانی و ضرورت اصلاح برخی سیاست‌های حمایتی سخن می‌گوید.


افزایش قیمت گوشت و مرغ؛ مسئله تولید نیست

عالی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به بحث‌های مطرح‌شده درباره گرانی گوشت و مرغ می‌گوید افزایش قیمت‌ها را نباید صرفاً به تولیدکنندگان نسبت داد. به گفته او، در زنجیره بازار محصولات کشاورزی و دامی عوامل متعددی دخیل هستند که می‌توانند بر قیمت نهایی تأثیر بگذارند.

او توضیح می‌دهد: «در بسیاری از موارد، فاصله‌ای میان تولید و مصرف وجود دارد که بخشی از آن به ساختار بازار و شیوه توزیع مربوط می‌شود.» به اعتقاد این فعال حوزه دامداری، مدیریت بهتر بازار می‌تواند نقش مهمی در کاهش فشار قیمتی بر مصرف‌کنندگان داشته باشد.


ظرفیت تولید دام و طیور در کشور وجود دارد

یکی از نگرانی‌هایی که گاه در فضای رسانه‌ای مطرح می‌شود، احتمال کمبود گوشت یا مرغ در کشور است؛ موضوعی که عالی چندان با آن موافق نیست. او معتقد است ظرفیت تولید در بخش دام و طیور کشور قابل توجه است و اگر سیاست‌ها به‌درستی اجرا شوند، امکان تأمین نیاز داخلی وجود دارد.

به گفته او، صنعت دام و طیور یکی از بخش‌هایی است که سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در آن انجام شده و تولیدکنندگان در سال‌های اخیر توانسته‌اند ظرفیت‌های قابل توجهی ایجاد کنند. عالی می‌گوید: «اگر از ظرفیت تشکل‌ها و فعالان این حوزه به‌درستی استفاده شود، کشور می‌تواند بخش مهمی از نیاز غذایی خود را تأمین کند.»

او همچنین تأکید می‌کند که حتی در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای یا نگرانی‌هایی درباره جنگ مطرح می‌شود، تولید داخلی همچنان توان تأمین بازار را دارد و این مسئله لزوماً به معنای ایجاد کمبود در کوتاه‌مدت نیست.


اهمیت مدیریت نهاده‌ها و برنامه‌ریزی تولید

عالی در ادامه به یکی از چالش‌های مهم تولید اشاره می‌کند: مدیریت نهاده‌های دامی و برنامه‌ریزی برای تولید. به گفته او، بخش بزرگی از هزینه تولید دام و طیور به تأمین خوراک و علوفه مربوط می‌شود و همین مسئله باعث می‌شود سیاست‌های کشاورزی و دامداری به‌شدت به یکدیگر وابسته باشند.

او توضیح می‌دهد که اگر برنامه‌ریزی در حوزه تولید محصولات کشاورزی و نهاده‌های دامی هماهنگ نباشد، ممکن است در برخی سال‌ها کمبود علوفه یا نهاده ایجاد شود و هزینه تولید افزایش پیدا کند. به اعتقاد او، هماهنگی میان بخش‌های مختلف کشاورزی می‌تواند نقش مهمی در ثبات بازار محصولات دامی داشته باشد.


دامداری‌ها ظرفیت‌های خالی دارند

این فعال حوزه دامداری همچنین به ظرفیت‌های خالی در برخی مناطق کشور اشاره می‌کند و می‌گوید در بسیاری از مناطق مرزی و روستایی، زیرساخت‌های دامداری وجود دارد که می‌تواند دوباره فعال شود.

به گفته او، فعال‌سازی این ظرفیت‌ها علاوه بر افزایش تولید، می‌تواند به اشتغال‌زایی در مناطق کمتر برخوردار نیز کمک کند. عالی معتقد است با برنامه‌ریزی مناسب، این ظرفیت‌ها می‌توانند به تقویت تولید داخلی و کاهش فشار بر بازار کمک کنند.


ضرورت حمایت از مصرف‌کنندگان

در کنار موضوع تولید، عالی بر اهمیت حمایت از مصرف‌کنندگان نیز تأکید می‌کند. به گفته او، افزایش قیمت مواد غذایی در سال‌های اخیر باعث شده بخشی از خانوارها با دشواری بیشتری در تأمین کالاهای اساسی روبه‌رو شوند.

او در این باره می‌گوید: «طرح کالابرگ در اصل می‌تواند ابزار مناسبی برای حمایت از خانوارها باشد، به‌ویژه اگر به‌گونه‌ای اجرا شود که مردم بتوانند کالاهای اصلی مانند گوشت، مرغ، لبنیات و اقلام ضروری را با آن تهیه کنند.»

به اعتقاد عالی، اگر اعتبار این طرح متناسب با افزایش قیمت‌ها تقویت شود و نظارت بر نحوه اجرای آن نیز افزایش یابد، می‌تواند نقش مؤثری در حفظ سبد غذایی خانوارها داشته باشد.


وقتی کالابرگ به کمک بازار می‌آید

در نهایت، مدیرعامل سابق اتحادیه دامداران معتقد است سیاست‌های بازار باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که هم از تولیدکنندگان حمایت کنند و هم مصرف‌کنندگان بتوانند به کالاهای اساسی دسترسی داشته باشند.

او تأکید می‌کند که صنعت دام و طیور کشور ظرفیت قابل توجهی برای تأمین نیاز داخلی دارد، اما برای بهره‌گیری بهتر از این ظرفیت‌ها لازم است سیاست‌های تولید، توزیع و حمایت از مصرف‌کننده هماهنگ‌تر عمل کنند.

به گفته عالی، تقویت طرح‌هایی مانند کالابرگ در کنار مدیریت بهتر زنجیره تولید و توزیع می‌تواند به ایجاد تعادل در بازار گوشت و مرغ کمک کند؛ تعادلی که هم به نفع تولیدکننده خواهد بود و هم به حفظ قدرت خرید خانوارها کمک می‌کند.