رویای آلمان در برابر خطوط قرمز ایران

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ افکار آقای مرتس برای ایفای نقش در تنگه هرمز در عمل با واقعیتی به نام "خط قرمزهای ایران" و "محدودیت های خود آلمان" گره خورده و به نظر می‌رسد در شرایط کنونی بیش از آنکه یک نقشه عملیاتی باشد، یک "رویا" یا "خواب" سیاسی است که تعبیر آن بسیار دشوار به نظر می‌رسد.

رویای آلمان در برابر خطوط قرمز ایران

موضع ایران در قبال حضور هرگونه نیروی فرامنطقه‌ای در خلیج فارس صریح و قاطع است و این مهم‌ترین مانع پیش روی نقشه آلمان محسوب می‌شود.

· مخالفت با نیروهای فرامنطقه‌ای: تهران همواره اعلام کرده که امنیت پایدار در منطقه صرفاً از طریق همکاری کشورهای همسایه و بدون حضور قدرت‌های خارجی محقق می‌شود و حضور نظامی آمریکا را "تنها منبع ناامنی" می‌داند.
· واکنش نظامی به تهدیدات: ایران در جریان درگیری‌های اخیر نشان داده که هرگونه تهدید علیه منافع یا حاکمیت خود را با قدرت پاسخ می‌دهد و حملاتی را علیه اهدافی در کشورهایی که میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا هستند انجام داده است.
· مدیریت فعلی: در حال حاضر و در بحبوحه جنگ، ایران کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و اعلام کرده که کشتیرانی کشتی‌های کشورهای غیرمتخاصم را آزاد می‌گذارد.

بنابراین، از نگاه ایران، ورود آلمان به عنوان بخشی از ائتلافی به رهبری فرانسه و انگلیس، نه در قامت یک همسایه، بلکه در جایگاه یک "نیروی فرامنطقه‌ای" ارزیابی می‌شود که اساساً با تعریف امنیت جمعی منطقه‌ای در تضاد است.

 تردیدها و محدودیت‌های خود آلمان

جالب‌ترین بخش ماجرا، فاصله عمیق بین "رویای" صدراعظم و واقعیت اعلام شده توسط مقامات دفاعی و سیاسی آلمان است که نشان می‌دهد این ایده حتی در داخل آلمان نیز با چالش جدی مواجه است:

وزیر دفاع و وزیر خارجه آلمان چه می‌گویند تحلیل
مارس 2026: وزیر دفاع آلمان صراحتاً اعزام هرگونه نیروی دریایی به تنگه هرمز را رد کرد و گفت این کار «ریسک کشاندن آلمان به درگیری با ایران را دارد». او پرسید: «ترامپ انتظار دارد چند ناوچه اروپایی در تنگه هرمز به انجام برسند که ناوگان قدرتمند آمریکا از انجام آن عاجز است؟» فاصله قابل توجه میان موضع شش ماه پیش و حال حاضر نشان می‌دهد که مرتس برخلاف نظر وزیر دفاع خود در این مسیر گام برمی‌دارد.
آوریل 2026: وزیر دفاع تأیید کرد که نیروی دریایی در حال «بررسی سناریوها» برای یک مأموریت احتمالی است، اما تأکید کرد که پیش‌نیازهایی چون آتش‌بس پایدار، چارچوب حقوقی بین‌المللی و رأی پارلمان (بوندستاگ) لازم است و «ما هنوز تا آن مرحله فاصله زیادی داریم». شرط آتش‌بس، این مأموریت را به آینده‌ای دور و نامشخص موکول می‌کند.
مه 2026: وزیر خارجه آلمان به صراحت گفت: «من یک مأموریت ناتو را به معنای سنتی در تنگه هرمز پیش‌بینی نمی‌کنم» و اشاره کرد که مأموریت احتمالی تحت رهبری بریتانیا و فرانسه خواهد بود. آلمان حتی رویای رهبری این مأموریت را ندارد و صرفاً به دنبال نقشی فرعی در کنار دیگر قدرت‌های اروپایی است.

 جمع‌بندی: آیا این خواب تعبیر می‌شود؟

با در نظر گرفتن همه جوانب، به نظر می‌رسد پاسخ یک "نه" قوی است، حداقل در افق قابل پیش‌بینی.

1. شرط غیرممکن: مرتس حضور آلمان را موکول به "پایان درگیری‌ها" کرده است. اما حتی اگر جنگ تمام شود، ایران هیچ انگیزه‌ای برای جایگزینی حضور نظامی آمریکا با حضور نظامی آلمان یا سایر کشورهای اروپایی نخواهد داشت.
2. پیشینه مواضع آلمان: اظهارات چند ماه پیش وزیر دفاع آلمان که به صراحت اعزام ناو را "بحران‌ساز" خواند، نشان می‌دهد که این گفتمان همواره در درون دولت آلمان وجود داشته است. به نظر می‌رسد اظهارات اخیر مرتس بیشتر در راستای فشار سیاسی به ایران و دادن امتیاز به متحد غربی خود (آمریکا و رژیم صهیونیستی) باشد.
3. اتحاد سه‌گانه نامحبوب: حتی اگر آلمان بخواهد وارد عمل شود، قرار گرفتن در صف آمریکا، انگلیس و فرانسه برای ایران خوشایند نیست. ایران بارها اعلام کرده که به امنیت کشتیرانی متعهد است، اما این بار در چارچوب همکاری با کشورهای منطقه و سازمان‌های بین‌المللی، نه تحت فشار یک ائتلاف غربی.

در یک کلام، "رویای آلمان" برای نقش‌آفرینی در تنگه هرمز، رویایی است که با واقعیت‌های امنیتی منطقه و حتی محدودیت‌های داخلی خود آلمان گره خورده و در شرایط فعلی، تعبیر نخواهد شد.

دکتر رحمت ابراهیمی
دکتری اندیشه های سیاسی