معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان: نرخ باروری استان به ۱.۴۳ کاهش یافت

حجت‌الاسلام سید مصطفی حسینی، نماینده ولی‌فقیه در استان زنجان، در نشست تبیینی «فرزندآوری؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارهای حمایتی» با اشاره به اینکه حل بحران جمعیت فراتر از ظرفیت‌های محدود اداری است، اظهار داشت: اتکای صرف به دولت در مواجهه با موضوعات کلان فرهنگی و اجتماعی، نتیجه‌بخش نخواهد بود. تجربه تاریخی کشور در بحران‌های گذشته نشان داده که هرگاه مردم به صحنه آمده‌اند، بن‌بست‌ها شکسته شده و امروز نیز باید همین الگو در مقوله فرزندآوری پیاده‌سازی شود.

وی با تأکید بر اینکه «حلقه‌های میانی» و فعالان اجتماعی نقشی بی‌بدیل در پیشبرد اهداف نظام دارند، تصریح کرد: باید با شبکه‌سازی میان نخبگان، گروه‌های جهادی، هیئت‌های مذهبی و فعالان اجتماعی، فرهنگ فرزندآوری را از لایه‌های تبلیغاتی به درون خانواده‌ها و متن جامعه برد.

امام‌جمعه زنجان با اشاره به تجربه موفق نهادینه‌سازی فرهنگ بستن کمربند ایمنی در کشور، افزود: تغییر رفتارهای اجتماعی، فرآیندی تدریجی اما مستمر است که به یک «عملیات ترکیبی» نیاز دارد؛ عملیاتی که در آن رسانه، نظام آموزشی و مطالبه‌گری هوشمندانه در کنار هم قرار بگیرند تا یک هنجارِ درست به یک باور عمومی تبدیل شود.

حجت‌الاسلام حسینی با بیان اینکه رفع موانع ذهنی خانواده‌ها و مقابله با پدیده سقط جنین نیازمند اقداماتی میدانی است، گفت: مساجد، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی باید با رصدِ دقیقِ موانع محلی، نقش‌آفرینی جدی‌تری داشته باشند. 

وی خاطرنشان کرد: هدف‌گذاری استان زنجان، تبدیل شدن به «پایلوت الگوی حکمرانی محله‌محور» در حوزه جمعیت است؛ الگویی که در آن مردم خود راهکارهای بومی و اختصاصی برای رفع دغدغه‌های فرزندآوری را اجرا کنند و به عنوان یک نمونه موفق، الگوی سایر استان‌ها قرار گیرد.

نرخ باروری در زنجان به 1.43 فرزند کاهش یافت

محمدرضا صائینی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان نیز در این نشست با اشاره به آخرین وضعیت شاخص‌های جمعیتی استان اظهار داشت: نرخ باروری در زنجان در حال حاضر حدود 1.43 تا 1.44 فرزند برای هر زن است؛ در حالی که برای حفظ تعادل و جایگزینی جمعیت، این شاخص باید به حدود 2.5 فرزند برسد.

وی با بیان اینکه زنجان هنوز تا تحقق اهداف جمعیتی پیش‌بینی‌شده فاصله دارد، افزود: بر اساس اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه، استان تاکنون حدود 66 درصد از هدف‌گذاری انجام‌شده در حوزه فرزندآوری را محقق کرده است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به وضعیت شهرستان‌های استان در تحقق اهداف جمعیتی گفت: شهرستان خدابنده با تحقق بیش از 73 درصدی هدف تعیین‌شده، در جایگاه نخست قرار دارد و پس از آن شهرستان‌های طارم و ماهنشان رتبه‌های بعدی را به خود اختصاص داده‌اند.

صائینی روند سالمندی جمعیت را از موضوعات قابل توجه در استان دانست و تصریح کرد: در حال حاضر حدود 11.8 درصد جمعیت استان زنجان را سالمندان تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد این سهم در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت.

وی با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت تنها با ابزارهای اقتصادی قابل حل نیست، خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر فرزندآوری، تغییر نگرش خانواده‌ها نسبت به داشتن فرزند است؛ از این‌رو اصلاح باورها، فرهنگ‌سازی و تبیین صحیح موضوع جمعیت باید در کنار حمایت‌های اقتصادی و قانونی مورد توجه جدی قرار گیرد.

پیری جمعیت و تهدید ملی

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام سجاد ناصر، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان زنجان، نیز با اشاره به اهمیت موضوع جوانی جمعیت اظهار داشت: پیری جمعیت یک تهدید ملی است و نباید نسبت به کم‌کاری یا ترک فعل دستگاه‌ها در اجرای تکالیف قانونی بی‌تفاوت بود.

وی با بیان اینکه در حوزه جمعیت، کمبود قانون مسئله اصلی نیست، افزود: مشکل امروز، اجرای ناقص قوانین و تکالیفی است که بر عهده دستگاه‌های مختلف قرار گرفته است. قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ظرفیت‌های قابل توجهی دارد، اما اجرای کامل آن نیازمند اراده، نظارت و پاسخگویی جدی دستگاه‌هاست.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان زنجان از پایش عملکرد دستگاه‌ها در این حوزه خبر داد و گفت: مطالبه‌گری از نهادهای مسئول برای شفاف‌سازی وضعیت اجرای قانون، به‌ویژه در بخش‌هایی مانند واگذاری زمین و پرداخت تسهیلات بانکی، از اولویت‌های ستاد است.

ناصر با اشاره به ضرورت اصلاح نگاه فرهنگی جامعه نسبت به فرزندآوری بیان کرد: سال‌ها تبلیغ و تکرار شعار «دو فرزند کافی است» در جامعه، الگوهای ذهنی خاصی ایجاد کرده که امروز نیازمند بازنگری و اصلاح است. باید از این نگاه عبور کرده و گفتمانی فعال، دینی و متناسب با نیازهای امروز جامعه در حوزه خانواده و فرزندآوری شکل گیرد.

وی همچنین بر نقش آموزه‌های دینی در کاهش نگرانی‌های خانواده‌ها تأکید کرد و گفت: در کنار پیگیری مطالبات قانونی و اقتصادی، باید نگاه قرآنی به مسئله رزق و روزی و اعتماد به وعده‌های الهی در جامعه تبیین شود تا دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها در مسیر فرزندآوری کاهش یابد.