مهندسان ایرانی آستینها را برای احیای پل B1 بالا زدند / آغاز شمارش معکوس ۱۸ ماهه برای احیای شاهبیت آزادراه شمالی کرج
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، صدای خنده کودکان در هوای بهاری پیچیده بود، خانوادهها زیر سایه درختان و در حاشیه سازهای عظیم و باشکوه روز سیزدهم فروردین را سپری میکردند. بسیاری برای گذراندن روز طبیعت آمده بودند؛ روزی که قرار بود با خاطرات خوش ثبت شود، اما در یک چشم بر هم زدن، همه چیز رنگ دیگری گرفت.
در آن روز پل B۱ آزادراه شمالی کرج یکی از مهمترین و پیچیدهترین سازههای عمرانی کشور به کانون حادثهای تلخ تبدیل شد. حملهای که نه تنها یک سازه عمرانی، بلکه زندگی دهها شهروند بیگناه را هدف گرفت؛ مردان، زنان و کودکانی که برای ساعاتی دور از دغدغههای روزمره به دامان طبیعت پناه آورده بودند.
دقایقی بعد از وقوع انفجار سکوت طبیعت جای خود را به صدای آژیرها، فریادها و تلاش نیروهای امدادی داد. موج انفجار گستردهای که به گفته مدیر پروژه آزادراه شمالی کرج معادل بیش از ۴۰ تن قدرت تخریبی داشت، بخشهایی از پل را تحت تأثیر قرار داد.
حرارتی فراتر از ۲ هزار درجه سانتیگراد به اجزای فلزی و کابلهای این سازه عظیم آسیب رساند و یکی از مهمترین پروژههای عمرانی کشور را در آستانه بهرهبرداری با چالشی بزرگ مواجه کرد.
اما آنچه در این میان بیش از هر چیز توجهها را جلب کرد، هدف انتخابشده برای این حمله بود؛ پلی که تنها چند روز تا افتتاح رسمی آن باقی مانده بود و قرار بود به نماد توان فنی، مهندسی و خودباوری متخصصان ایرانی تبدیل شود.
پل B۱ برای مردم البرز فقط یک مسیر عبور و مرور نیست، این سازه عظیم سالهاست که به عنوان شاهبیت پروژه آزادراه شمالی کرج شناخته میشود؛ پروژهای که اجرای آن با پیچیدگیهای فراوان فنی همراه بود و مهندسان ایرانی برای به ثمر رساندن آن، مسیر دشواری را پشت سر گذاشتند.
هر قطعه از این پل روایتگر ساعتها طراحی، محاسبه، اجرا و تلاش متخصصانی است که بدون اتکا به نیروهای خارجی توانستند یکی از پیچیدهترین سازههای مهندسی کشور را به مرحله بهرهبرداری برسانند.
به همین دلیل بسیاری معتقدند هدف قرار گرفتن این پل صرفاً یک اقدام نظامی نبود، بلکه تلاشی برای ضربه زدن به نماد پیشرفت و توانمندی داخلی محسوب میشد.
با وجود شدت انفجار اتفاقی رخ داد که بسیاری از کارشناسان آن را نشانهای از موفقیت مهندسی سازه میدانند.
پل فرو نریخت
سازهای که در معرض موج انفجار شدید و حرارت بسیار بالا قرار گرفته بود، همچنان ایستاده باقی ماند. دلیل این موضوع را باید در طراحی هوشمندانه و رعایت اصول پدافند غیرعامل جستوجو کرد.
به گفته رحمانی مدیر پروژه پل B۱ با استفاده از سیگمنتهایی طراحی شده که رفتار مستقلی در برابر ضربه و حرارت دارند، همین ویژگی باعث شد آسیبها به صورت موضعی باقی بماند و از سرایت تخریب به کل سازه جلوگیری شود.
در واقع همان دانشی که سالها برای ساخت این پل به کار گرفته شد، در روز حادثه نیز از آن محافظت کرد.
پس از وقوع حادثه، تیمهای تخصصی بلافاصله در محل حاضر شدند، عملیات ارزیابی سازه آغاز شد و مهندسان با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و فناوریهای نوین، وضعیت پل را به صورت لحظهای زیر نظر گرفتند.
سامانههای ابزار دقیق و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای ثبت ارتعاشات، تغییر شکلها و رفتار سازه فعال شدند تا کوچکترین تغییرات نیز ثبت و تحلیل شود. همزمان عملیات جمعآوری قطعات آسیبدیده و بخشهای معلق با رعایت کامل استانداردهای ایمنی در دستور کار قرار گرفت.
در حال حاضر نیز بخشهای آسیبدیده این پل وارد مرحله تخریب کنترلشده شدهاند؛ اقدامی فنی و ضروری که با هدف آمادهسازی سازه برای بازسازی اصولی و پایدار در حال انجام است.
این مرحله از کار به مهندسان اجازه میدهد تا اجزای معیوب و ناایمن را بهطور کامل حذف کرده و زیرساخت لازم برای ترمیم دقیق و استاندارد را فراهم کنند.
به گفته کارشناسان این فرآیند یکی از حساسترین بخشهای عملیات پس از حادثه محسوب میشود و با دقت بالا و نظارت مستمر در حال اجراست.
رحمانی میگویند: حساسیت این عملیات به حدی بود که هر اقدام باید با دقتی چندبرابر شرایط عادی انجام میشد؛ زیرا هدف، حفظ حداکثری سازه و جلوگیری از آسیبهای ثانویه بود.
اما شاید مهمترین بخش این روایت، بازسازی پل باشد
پل B۱ روزی با تکیه بر توان متخصصان داخلی ساخته شد و امروز نیز قرار است توسط همان نیروها بازسازی شود. تیمی که سالها پیش پیچیدهترین مراحل طراحی و اجرای این سازه را برعهده داشت، اکنون مسئولیت احیای آن را نیز بر دوش گرفته است.
این موضوع تنها یک پروژه بازسازی نیست؛ آزمونی دوباره برای دانش مهندسی کشور است. آزمونی که نشان میدهد همان دستهایی که سازه را خلق کردند، قادرند آن را دوباره به شکوه نخست بازگردانند.
برآوردها نشان میدهد با تأمین کامل اعتبارات مورد نیاز، عملیات بازسازی حدود ۱۸ ماه زمان خواهد برد. در این مدت تمامی مراحل اجرایی تحت نظارت دقیق فنی و با رعایت کامل استانداردهای ایمنی دنبال خواهد شد.
در میان آوارها و آثار حادثه، یک دستاورد مهم نیز بیش از گذشته خودنمایی میکند.
بومیسازی دانش فنی
مدیران پروژه معتقدند بخشی از فناوریها و روشهای اجرایی مورد استفاده در این پل برای نخستین بار در کشور توسعه یافته است. برخی از این اصلاحات و نوآوریهای فنی حتی با نام البرز ثبت شدهاند؛ موضوعی که نشان میدهد این پروژه فراتر از یک سازه عمرانی، به بستری برای تولید دانش و فناوری داخلی تبدیل شده است.
امروز وقتی از کنار پل B۱ عبور میکنید، تنها یک سازه آسیبدیده نمیبینید. این پل روایت سالها تلاش، دانش، خودباوری و مقاومت است. سازهای که قرار بود مسیر عبور خودروها را کوتاهتر کند، اکنون خود به نمادی از مسیری طولانیتر تبدیل شده است؛ مسیر رسیدن به استقلال فنی و مهندسی.
شاید کابلهایی آسیب دیده باشند، شاید بخشی از بدنه سازه زخم برداشته باشد، اما آنچه همچنان پابرجاست ارادهای است که این پل را ساخت. ارادهای که نشان داد پیشرفت را نمیتوان با انفجار متوقف کرد.
پل B۱ امروز بیش از آنکه یک پروژه عمرانی باشد، نماد ایستادگی است؛ ایستادگی مهندسانی که از دل سختترین شرایط، سازهای ماندگار خلق کردند و اکنون نیز برای بازگرداندن آن به روزهای شکوه، دوباره آستین بالا زدهاند.
این پل هنوز ایستاده است زخمی، اما استوار،درست مانند مردمی که در سختترین روزها، ویرانی را به فرصتی برای ساختن دوباره تبدیل میکنند.