گزارش|
ترافیک شیراز و یک مطالبه روشن؛ شهرداری ساماندهی کند
فعالیت بیضابطه وانتهای میوهفروش در معابر پرتردد شیراز، با توقف در حاشیه خیابان، تجمع مشتریان و اشغال بخشی از مسیر عبور، به تشدید گرههای ترافیکی و اعتراض شهروندان منجر شده است؛ حالا مطالبه مردم از شهرداری شیراز این است که پس از سالها طرح وعدههای ساماندهی، بالاخره برای این معضل چارهای عملی و پایدار بیندیشد.
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، ترافیک برای شهروندان شیرازی دیگر اتفاقی مقطعی نیست؛ بخشی از زندگی روزمره مردم در مسیرهای مختلف شهر با صف خودروها، توقفهای طولانی و کندی عبور و مرور گره خورده است. در این میان، عوامل متعددی در شکلگیری ترافیک نقش دارند، اما برخی بینظمیهای شهری نیز میتوانند به تشدید این وضعیت دامن بزنند؛ یکی از این موارد، فعالیت وانتهای میوهفروش در حاشیه معابر است.
در نقاط مختلف شیراز میتوان وانتهایی را مشاهده کرد که برای فروش میوه و ترهبار در حاشیه خیابان توقف کردهاند. مسئله زمانی جدی میشود که این توقفها در معابر پرتردد، نزدیک تقاطعها، دوربرگردانها یا مسیرهای دارای حجم بالای تردد انجام شود.
یک وانت در حاشیه خیابان متوقف میشود، چند صندوق میوه در معرض دید مشتری قرار میگیرد و چند دقیقه بعد، خودروهایی که برای خرید توقف کردهاند، در کنار آن صف میکشند. در چنین شرایطی، بخشی از عرض مفید خیابان از چرخه تردد خارج میشود و خودروهای عبوری نیز مجبور به کاهش سرعت یا تغییر مسیر میشوند.
این اتفاق اگر یک بار رخ دهد شاید چندان به چشم نیاید، اما تکرار آن در طول روز و در نقاط مختلف شهر، میتواند به یکی از عوامل تشدیدکننده بینظمی و کندی تردد تبدیل شود.
خیابان؛ محل تردد یا بازار سیار؟
حاشیه خیابان بخشی از فضای عمومی شهر است و نمیتوان آن را بدون ضابطه در اختیار یک فعالیت اقتصادی قرار داد. فروش میوه و ترهبار به خودی خود فعالیتی غیرعادی نیست، اما محل و نحوه انجام آن اهمیت دارد.
وقتی وانت در محلی توقف میکند که ظرفیت ترافیکی محدودی دارد و مشتریان نیز خودروهای خود را برای خرید در همان محدوده متوقف میکنند، نتیجه میتواند کاهش سرعت عبور و مرور و ایجاد گره ترافیکی باشد.
در برخی موارد، تجمع مشتریان در کنار وانت باعث میشود فضای پیادهرو نیز تحت تأثیر قرار گیرد و عابران برای عبور مجبور به تغییر مسیر شوند.
این وضعیت یک سؤال ساده را پیش روی مدیریت شهری قرار میدهد: اگر قرار است فعالیت اقتصادی در معابر انجام شود، چه نهادی باید محل و نحوه فعالیت را مدیریت کند؟
چند دقیقه توقف؛ چندین دقیقه ترافیک
شاید فروشنده تصور کند توقف خودرو برای چند دقیقه مشکلی ایجاد نمیکند؛ شاید مشتری نیز تصور کند خرید چند کیلو میوه تنها چند دقیقه زمان میبرد، اما در مدیریت ترافیک، مسئله فقط مدت زمان یک توقف نیست.
وقتی یک خودرو در حاشیه خیابان متوقف میشود، خودروهای پشت سر نیز باید سرعت خود را کاهش دهند. اگر خودروهای بیشتری برای خرید توقف کنند، ظرفیت عبور خودروها کمتر میشود و صف بهتدریج افزایش پیدا میکند.
این مسئله در ساعات اوج ترافیک اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه معبر در آن زمان به ظرفیت بالای خود نزدیک است و یک مانع کوچک میتواند جریان تردد را مختل کند؛ بنابراین نمیتوان اثر این توقفها را صرفاً با این استدلال که «فقط چند دقیقه است» نادیده گرفت.
مردم معترضاند؛ مشکل فقط خرید میوه نیست
گلایه شهروندان از وانتهای میوهفروش الزاماً به اصل فعالیت آنها مربوط نیست.
بخشی از مردم حتی از خرید میوه با قیمت مناسب استقبال میکنند، اما اعتراض زمانی شکل میگیرد که این فعالیت باعث سد معبر، توقف خودروها، ایجاد ترافیک یا اختلال در عبور عابران شود.
رانندهای که در مسیر روزانه خود با یک گره ترافیکی مواجه میشود، ممکن است نداند عامل ایجاد آن دقیقاً چیست، اما وقتی میبیند چند خودرو برای خرید میوه در حاشیه خیابان متوقف شدهاند، طبیعی است که نسبت به وضعیت موجود اعتراض کند.
در سوی دیگر، ساکنان برخی مناطق نیز نسبت به تبدیل شدن حاشیه خیابان محل زندگی خود به محل عرضه کالا گلایه دارند.
در واقع مطالبه مردم روشن است؛ فروشنده کار کند، اما نه به قیمت برهم خوردن نظم عمومی.
شهرداری کجای این ماجراست؟
اینجا همان نقطهای است که باید از شهرداری شیراز مطالبه پاسخ کرد.
شهرداری به عنوان نهاد اصلی مدیریت شهری، نمیتواند نسبت به وضعیت استفاده از معابر و فضاهای عمومی بیتفاوت باشد.
اگر فعالیت وانتهای میوهفروش در برخی نقاط ممنوع است، چرا همچنان شاهد حضور آنها هستیم؟
اگر فعالیت آنها مجاز است، ضوابط فعالیتشان چیست؟
اگر باید ساماندهی شوند، مکان مشخص آنها کجاست؟
و اگر مشکل نبود مکان مناسب است، چرا برای ایجاد این مکانها برنامه مشخص و قابل اجرا ارائه نشده است؟
پرسش مهمتر این است که چرا یک مسئله شهری که سالهاست در نقاط مختلف شهر تکرار میشود، هنوز به یک راهکار پایدار نرسیده است؟
برخورد مقطعی، مشکل را حل نمیکند
جمعآوری چند وانت در یک نقطه شاید برای چند ساعت یا چند روز خیابان را خلوت کند، اما اگر مکان جایگزین وجود نداشته باشد، فروشنده دوباره در نقطه دیگری مستقر خواهد شد.
در چنین شرایطی، مدیریت شهری عملاً با یک چرخه تکراری مواجه است؛ برخورد، جمعآوری، جابهجایی و بازگشت دوباره.
این شیوه نه برای فروشنده پایدار است و نه برای شهروند.
ساماندهی واقعی باید به گونهای باشد که فروشنده بداند کجا اجازه فعالیت دارد و شهروند نیز بداند در چه نقاطی امکان خرید از این فروشندگان وجود دارد.
معیشت فروشنده را نباید نادیده گرفت
در کنار مطالبه شهروندان، باید وضعیت اقتصادی فروشندگان نیز مورد توجه قرار گیرد.
بسیاری از این افراد سرمایه لازم برای اجاره واحد تجاری ندارند و فروش میوه با وانت منبع درآمد آنهاست؛ بنابراین برخورد صرفاً سلبی میتواند مشکلات اقتصادی جدیدی برای این افراد ایجاد کند.
اما حمایت از معیشت فروشنده نیز به معنای آزاد گذاشتن او برای فعالیت در هر نقطهای از شهر نیست.
راهکار میتواند ایجاد بازارچههای محلی، روزبازارها و نقاط مشخص عرضه میوه و ترهبار باشد؛ مکانهایی که هم دسترسی مردم را تأمین کند و هم مانع ایجاد اختلال در ترافیک شود.
چرا وانتها به نقاط پرتردد میروند؟
پاسخ این سؤال چندان پیچیده نیست؛ مشتری.
فروشنده به صورت طبیعی به دنبال محلی است که بیشترین مشتری را داشته باشد. اما همین مسئله ممکن است از نظر مدیریت شهری مشکلساز شود.
محلی که از نظر فروشنده بهترین نقطه است، ممکن است از نظر ترافیکی یکی از نامناسبترین نقاط شهر باشد.
اینجاست که مدیریت شهری باید تصمیم بگیرد.
اگر فعالیت در یک نقطه باعث ایجاد گره ترافیکی میشود، باید مکان جایگزین مناسب تعریف شود؛ نه اینکه صرفاً از فروشنده خواسته شود محل فعالیت خود را ترک کند.
راهور هم باید پای کار باشد
البته نمیتوان تمام موضوع را متوجه شهرداری دانست.
پلیس راهور نیز در زمینه کنترل توقفهای غیرمجاز، مدیریت جریان ترافیک و برخورد با خودروهایی که باعث ایجاد اختلال در عبور و مرور میشوند، نقش دارد.
اما همکاری میان شهرداری و راهور باید به یک برنامه مشترک تبدیل شود.
اگر راهور هر روز با یک وانت برخورد کند، اما فردای آن روز همان فروشنده یا فروشنده دیگری دوباره در همان نقطه مستقر شود، مشکل همچنان پابرجا خواهد بود.
از طرف دیگر، اگر شهرداری مکان جایگزین ایجاد کند، اما نظارت بر توقفهای غیرمجاز وجود نداشته باشد، باز هم بخشی از مشکل باقی خواهد ماند؛ بنابراین راهحل، همکاری و تقسیم وظایف مشخص میان دستگاههاست.
ساماندهی واقعی چه شکلی دارد؟
یک طرح جامع برای ساماندهی وانتهای میوهفروش باید با شناسایی فروشندگان فعال و تعیین محل فعالیت آنها آغاز شود؛ بهگونهای که نقاط پرتردد، تقاطعها، مسیرهای حساس و معابری که توقف خودرو در آنها ظرفیت عبور را کاهش میدهد، از فعالیت این واحدها مستثنی شوند و در مقابل، مکانهای مشخص و مناسب در مناطق مختلف شهر برای عرضه میوه و ترهبار در نظر گرفته شود. صدور مجوز، تعیین ساعت فعالیت، رعایت ضوابط بهداشتی، نظارت بر نحوه عرضه و برخورد با متخلفان نیز باید بخشی از این طرح باشد تا هم فروشندگان از وضعیت بلاتکلیف خارج شوند و هم مدیریت شهری امکان نظارت مؤثر بر این فعالیت را پیدا کند.
با وجود این راهکارها، سؤال اصلی همچنان متوجه شهرداری شیراز است؛ برای حل این مشکل چه برنامهای دارد و اگر طرحی اجرا شده، نتیجه آن چه بوده است؟ چه تعداد وانت ساماندهی شده و چه تعداد محل مشخص برای فعالیت آنها ایجاد شده است؟ مسئله را نباید صرفاً به حذف فعالیت فروشندگان تقلیل داد؛ از یک سو معیشت این افراد مطرح است و از سوی دیگر، حق عمومی شهروندان برای استفاده مناسب از معابر. اگر فروشنده محل مشخصی برای فعالیت داشته باشد، نیازی به اشغال حاشیه خیابان ندارد و اگر مشتری نیز محل مناسبی برای خرید داشته باشد، توقف در معابر پرتردد کاهش مییابد. حالا نوبت مدیریت شهری است که به جای برخوردهای مقطعی، برای این مسئله راهکاری پایدار و قابل ارزیابی ارائه کند.
شهرداری پاسخ بدهد
ترافیک شیراز تنها نتیجه فعالیت وانتهای میوهفروش نیست و نمیتوان همه مشکلات ترافیکی شهر را به این موضوع نسبت داد؛ اما نمیتوان تأثیر توقفهای بیضابطه و تجمع خودروها در اطراف این وانتها را نیز نادیده گرفت.
وقتی یک معبر ظرفیت محدودی دارد، هر مانع اضافی میتواند جریان تردد را کندتر کند.
مردم از شهرداری انتظار دارند به جای برخوردهای مقطعی، برنامهای روشن و قابل ارزیابی برای ساماندهی این فعالیت ارائه کند.
انتظار شهروندان این نیست که نان فروشنده قطع شود؛ انتظار این است که کسب درآمد یک گروه، به قیمت سلب آرامش و حق تردد گروهی دیگر تمام نشود.
شهرداری شیراز باید مشخص کند که برای ساماندهی وانتهای میوهفروش چه برنامهای دارد، چه تعداد محل مشخص برای فعالیت آنها ایجاد کرده و چه زمانی قرار است نقاط پرترافیک از حضور این خودروها ساماندهی شود.
در نهایت، مسئله روشن است؛ خیابان محل تردد شهروندان است و فعالیت اقتصادی نیز باید در چارچوبی انجام شود که نظم و حقوق عمومی را مختل نکند.
حالا نوبت مدیریت شهری شیراز است که به جای وعده ساماندهی، نتیجه آن را در خیابانهای شهر به مردم نشان دهد.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
