رونمایی از سامانه‌های هوشمند قوه قضاییه در رویداد «تجربه دادرسی هوشمند» / معاون اول قوه قضاییه: فناوری، لازمه تحقق عدالت است

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، آیین رونمایی از سامانه‌های هوشمند قوه قضاییه با عنوان «رویداد تجربه دادرسی هوشمند» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین خلیلی، معاون اول قوه قضاییه، محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی، رئیس دیوان عدالت اداری و معاونان فناوری و برنامه‌ریزی دادگستری استان‌های کشور به صورت ویدیوکنفرانس برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین خلیلی در ابتدای سخنان خود با تسلیت ایام عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و گرامیداشت هفته قوه قضاییه، عدالت را محور نظام تکوین و تشریع دانست و گفت: نظام هستی بر پایه عدالت استوار شده و اگر عدالت وجود نداشته باشد، پایداری و استواری لازم نیز تحقق نخواهد یافت.

وی افزود: همان‌گونه که خداوند متعال نظام تکوین را بر اساس عدالت بنا نهاده است، در حوزه تشریع، قانون‌گذاری و اجرای قوانین نیز باید عدالت محور تمامی تصمیمات و اقدامات باشد. امروز مطالبه اصلی مردم نیز تحقق عدالت است و همه نظام‌های حقوقی جهان در مسیر دستیابی به آن تلاش می‌کنند.

معاون اول قوه قضاییه با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای تحقق عدالت اظهار کرد: دستیابی به عدالت نیازمند استفاده از روش‌ها و ابزار‌های متناسب با اقتضائات روز است. عدالت یک اصل ثابت است، اما شیوه‌های تحقق آن باید همگام با پیشرفت‌های علمی و فناوری تحول یابد. ابزار‌های سنتی دیگر پاسخگوی نیاز‌های امروز نیستند و در این حوزه به یک تحول جدی نیاز داریم.

حجت الاسلام والمسلمین خلیلی ادامه داد: بخشی از فاصله موجود تا تحقق کامل عدالت، ناشی از غفلت در استفاده از فناوری‌های نوین است. هرجا از فناوری فاصله گرفته‌ایم، از عدالت نیز فاصله گرفته‌ایم. اگرچه امروز دستاورد‌های ارزشمندی در حوزه هوشمندسازی دستگاه قضایی حاصل شده است، اما این مسیر همچنان ادامه دارد و نباید وضعیت موجود را نقطه پایان بدانیم.

وی با اشاره به مقاومت‌های طبیعی در برابر تغییرات گفت: تغییر شیوه‌های سنتی همواره با مقاومت‌هایی همراه است، اما بسیاری از روش‌های گذشته دیگر پاسخگوی نیاز‌های امروز نیستند و لازم است با تکیه بر روش‌های علمی، منطقی و مبتنی بر فناوری، زمینه تحقق هرچه بیشتر عدالت فراهم شود.

معاون اول قوه قضاییه تصریح کرد: برنامه‌های تحول دیجیتال دستگاه قضایی حاصل تصمیمات مقطعی نیست، بلکه بر پایه مطالعات کارشناسی، بررسی‌های تخصصی و سند تحول و تعالی قوه قضاییه تدوین شده است. همچنین در برنامه هفتم پیشرفت، توسعه فناوری‌های نوین در دستگاه قضایی به عنوان یک تکلیف قانونی مورد تأکید قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه استفاده از فناوری صرفاً یک انتخاب مدیریتی نیست، خاطرنشان کرد: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین امروز هم یک ضرورت و هم یک تکلیف قانونی برای تحقق عدالت محسوب می‌شود و برنامه عملیاتی دستگاه قضایی نیز بر همین اساس طراحی شده است.

معاون اول دستگاه قضا با تأکید بر اینکه اجرای طرح‌های تحول‌آفرین باید به صورت تدریجی انجام شود، گفت: اجرای گام‌به‌گام این برنامه‌ها ضمن کاهش آسیب‌ها، زمینه موفقیت و پایداری تحولات را فراهم می‌کند و امکان بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت‌های جدید را افزایش می‌دهد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، ارجاع هوشمند پرونده‌ها را یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های تحول دیجیتال در دستگاه قضایی برشمرد و اظهار کرد: ارجاع هوشمند پرونده‌ها با افزایش شفافیت، جلوگیری از اعمال سلیقه‌های شخصی و ایجاد توازن در توزیع پرونده‌ها، نقش مؤثری در ارتقای سلامت اداری و تحقق عدالت ایفا می‌کند.

معاون اول قوه قضاییه در پایان با تأکید بر استمرار مسیر هوشمندسازی دستگاه قضایی گفت: امروز در آغاز یک مسیر مهم قرار داریم و لازم است با همدلی، تلاش مستمر و همراهی همه بخش‌ها، این حرکت ادامه یابد. هرچند ممکن است در مسیر تحول مقاومت‌هایی وجود داشته باشد، اما زمانی که هدف، تحقق عدالت و ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی به مردم باشد، باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری، این مسیر را با قوت دنبال کنیم.

دادرسی هوشمند؛ نقطه عزیمت جدید دستگاه قضا/ پنج سال تحول دیجیتال در عدالتخانه

محمد کاظمی‌فرد ردیس مرکز آمار و فناوری قوه قضاییه با اشاره به دستاورد‌های پنج سال گذشته در حوزه تحول دیجیتال قوه قضاییه گفت تاکنون بیش از ۱۲ میلیون درخواست غیرحضوری ثبت، سالانه حدود ۱۰۰ میلیون ابلاغ الکترونیک صادر و بیش از ۲۰ میلیون نوبت الکترونیکی برای مراجعان ایجاد شده است. همچنین بیش از یک میلیارد تبادل اطلاعات میان قوه قضاییه و سایر نهاد‌های حاکمیتی انجام و ۱۰ میلیون رأی قضایی منتشر شده است.

وی افزود در این مدت بیش از ۷۰۰ هزار جلسه دادرسی الکترونیک برگزار شده و ۸۵ درصد تحقیقات از زندانیان به‌صورت برخط انجام شده است. همچنین سامانه‌های هوشمندی مانند استعلام مالی، اطلاعات مؤثر افراد و دستیار هوشمند قاضی برای افزایش سرعت و دقت رسیدگی‌ها طراحی و راه‌اندازی شده‌اند.

کاظمی‌فرد با تأکید بر اینکه دادرسی هوشمند یک ضرورت برای دستگاه قضایی است، اعلام کرد اجرای آزمایشی طرح‌هایی مانند ارجاع هوشمند پرونده‌ها، شعب الکترونیک و دستیار هوشمند قضایی در چند استان آغاز شده و هدف این است که تا پایان سال بخش قابل‌توجهی از فرآیند‌های تکراری به‌صورت خودکار انجام شود.

محمد کاظمی‌فرد با اشاره به دستاورد‌های پنج سال گذشته در حوزه تحول دیجیتال قوه قضاییه گفت تاکنون بیش از ۱۲ میلیون درخواست غیرحضوری ثبت، سالانه حدود ۱۰۰ میلیون ابلاغ الکترونیک صادر و بیش از ۲۰ میلیون نوبت الکترونیکی برای مراجعان ایجاد شده است. همچنین بیش از یک میلیارد تبادل اطلاعات میان قوه قضاییه و سایر نهاد‌های حاکمیتی انجام و ۱۰ میلیون رأی قضایی منتشر شده است.

وی افزود در این مدت بیش از ۷۰۰ هزار جلسه دادرسی الکترونیک برگزار شده و ۸۵ درصد تحقیقات از زندانیان به‌صورت برخط انجام شده است. همچنین سامانه‌های هوشمندی مانند استعلام مالی، اطلاعات مؤثر افراد و دستیار هوشمند قاضی برای افزایش سرعت و دقت رسیدگی‌ها طراحی و راه‌اندازی شده‌اند.

کاظمی‌فرد با تأکید بر اینکه دادرسی هوشمند یک ضرورت برای دستگاه قضایی است، اعلام کرد اجرای آزمایشی طرح‌هایی مانند ارجاع هوشمند پرونده‌ها، شعب الکترونیک و دستیار هوشمند قضایی در چند استان آغاز شده و هدف این است که تا پایان سال بخش قابل‌توجهی از فرآیند‌های تکراری به‌صورت خودکار انجام شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی، رئیس دیوان عدالت ادار نیز با تأکید بر اجرای ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم توسعه، حرکت به سمت الکترونیکی‌سازی فرآیند‌های قضایی را یک ضرورت قانونی، شرعی و مدیریتی دانست و گفت حذف گردش کاغذ می‌تواند هزینه‌ها را کاهش داده و بهره‌وری را افزایش دهد.

وی با اشاره به عملکرد دیوان عدالت اداری در شرایط ویژه کشور گفت با وجود محدودیت‌ها، رسیدگی به پرونده‌ها بدون وقفه ادامه یافت و استفاده از ثبت غیرحضوری دادخواست و ارجاع الکترونیک، امکان ارائه خدمات به مردم و وکلا را بدون مراجعه حضوری فراهم کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی افزود سه محور اصلی برنامه‌های آینده دیوان شامل ارجاع هوشمند، دادرسی الکترونیک و دادرسی هوشمند است. به گفته وی، هرچند این مسیر در آغاز راه قرار دارد، اما با رفع چالش‌ها و همکاری بخش‌های مختلف، کیفیت، سرعت و دقت خدمات قضایی افزایش خواهد یافت.