کد خبر:۱۴۲۱۶۰۸
گزارش|
نبض بازار میوه یاسوج بدون میدان میتپد/حلقه گمشدهای که باغدار و مصرفکننده تاوانش را میدهند
با وجود اینکه کهگیلویه و بویراحمد یکی از قطبهای تولید محصولات باغی کشور به شمار میرود، مرکز این استان همچنان از داشتن یک میدان دائمی و فعال میوه و ترهبار محروم است، خلأیی که طی سالهای گذشته زمینه افزایش نقش واسطهها، رشد فروشهای پراکنده، بالا ماندن قیمتها و کاهش سهم باغداران از ارزش واقعی محصولات را فراهم کرده و مطالبه راهاندازی دوباره این زیرساخت مهم اقتصادی را همچنان زنده نگه داشته است.
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، در بسیاری از شهرهای ایران، میدان میوه و ترهبار قلب تپنده بازار محصولات کشاورزی است؛ جایی که باغدار، عمدهفروش، خردهفروش و مصرفکننده در یک زنجیره مشخص به هم متصل میشوند و قیمتها با کمترین واسطه شکل میگیرد. اما در یاسوج، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، سالهاست این حلقه مهم اقتصادی مفقود شده است. استانی که یکی از قطبهای تولید محصولات باغی جنوب کشور به شمار میرود، هنوز از داشتن یک میدان دائمی و فعال میوه و ترهبار محروم است.
این تناقض سالهاست ذهن مردم را درگیر کرده است؛ چگونه استانی که هزاران تن سیب، انگور، هلو، شلیل، گردو و مرکبات تولید میکند، برای توزیع همین محصولات ناچار به تکیه بر شبکهای از واسطهها و دلالان باشد؟
میدانی که آمد اما نماند
سالها پیش شهرداری یاسوج با هدف ساماندهی بازار میوه، محلی را به عنوان میدان میوه و ترهبار در محدوده ترمینال قدیم شهر راهاندازی کرد. قرار بود این مرکز به محل اصلی خرید و فروش عمده تبدیل شود و واحدهای صنفی میوه، نیاز خود را از آنجا تأمین کنند؛ اما این تجربه عمر کوتاهی داشت.
آنچه در عمل رخ داد، با اهداف اولیه فاصله داشت. محل استقرار میدان از دید بسیاری از شهروندان خارج از دسترس بود، امکانات و زیرساختهای لازم را در اختیار نداشت و بخش قابل توجهی از فعالان بازار نیز حاضر نشدند فعالیت خود را به آنجا منتقل کنند. در نتیجه، نه خریداران استقبال کردند و نه فروشندگان انگیزهای برای ادامه فعالیت در این مجموعه داشتند.
در کنار این مشکلات، برخی اعضای شورای شهر، مدیران شهری و سرمایهگذاران در سالهای گذشته عنوان کردهاند که بخشی از واسطههای بازار تمایلی به فعالیت یک میدان رسمی نداشتند و راهاندازی آن را در تضاد با منافع خود میدیدند. این اظهارات در رسانههای محلی نیز بازتاب یافته است، هرچند تاکنون هیچ مرجع رسمی وجود شبکهای سازمانیافته یا آنچه در افکار عمومی از آن با عنوان «مافیای میوه» یاد میشود را تأیید نکرده است.
چرا نبود میدان اهمیت دارد؟
نبود میدان میوه و ترهبار تنها به معنای نداشتن یک فضای خرید و فروش نیست، بلکه بر کل زنجیره تولید و توزیع محصولات کشاورزی استان اثر میگذارد.
امروز بسیاری از باغداران کهگیلویه و بویراحمد محصول خود را مستقیماً به واسطهها میفروشند. این محصولات سپس به استانهای همجوار منتقل شده و پس از بستهبندی یا توزیع مجدد، با قیمت بالاتر به بازار یاسوج بازمیگردند.
در این چرخه، تولیدکننده محصول خود را با قیمت پایینتر عرضه میکند، مصرفکننده همان محصول را با نرخ بالاتر میخرد و بخش قابل توجهی از سود در اختیار واسطهها قرار میگیرد.
وانتهایی که جای میدان را گرفتند
یکی از پیامدهای تعطیلی میدان میوه، گسترش فروشهای پراکنده در سطح شهر است. امروز در بسیاری از خیابانهای یاسوج، وانتها و خودروهای حامل میوه بخشی از بازار عرضه را در اختیار گرفتهاند.
این شیوه فروش اگرچه دسترسی سریعتری برای برخی شهروندان فراهم کرده، اما مشکلات متعددی نیز به همراه داشته است؛ از ایجاد گرههای ترافیکی و سد معبر گرفته تا دشوار شدن نظارت بر قیمت، کیفیت و نحوه عرضه محصولات.
کارشناسان شهری معتقدند در صورت راهاندازی دوباره میدان میوه و ترهبار، بخش قابل توجهی از این عرضههای پراکنده به یک مرکز مشخص هدایت شده و مدیریت بازار نیز آسانتر خواهد شد.
وعدههایی که هر سال تکرار شد
در سالهای اخیر، موضوع راهاندازی دوباره میدان میوه و ترهبار بارها در جلسات تنظیم بازار، شورای شهر و استانداری مطرح شده است. مسئولان در مقاطع مختلف از معرفی سرمایهگذار، اختصاص زمین و ایجاد غرفههای عرضه مستقیم خبر دادهاند، اما تاکنون هیچیک از این وعدهها به راهاندازی یک میدان دائمی و فعال منجر نشده است.
این در حالی است که بسیاری از مراکز استانها، علاوه بر میدان مرکزی میوه و ترهبار، بازارچههای عرضه مستقیم نیز دارند؛ مراکزی که نقش مهمی در کاهش واسطههای غیرضروری و تنظیم قیمت محصولات ایفا میکنند.
حلقه گمشده توسعه کشاورزی
کهگیلویه و بویراحمد ظرفیت بالایی در تولید محصولات باغی دارد، اما نبود زیرساختهای پس از تولید، از جمله میدان میوه و ترهبار، سردخانههای مدرن و مراکز بستهبندی، موجب شده بخش قابل توجهی از ارزش افزوده محصولات در استانهای دیگر ایجاد شود.
کارشناسان اقتصادی معتقدند راهاندازی میدان میوه و ترهبار همراه با زیرساختهایی مانند سردخانه، بارانداز، باسکول، فضای بستهبندی و شبکه توزیع، علاوه بر ساماندهی بازار، میتواند درآمد باغداران را افزایش داده و هزینه تأمین میوه برای مصرفکنندگان را کاهش دهد.
مطالبهای که همچنان پابرجاست
اکنون بیش از یک دهه از تعطیلی آخرین تجربه میدان میوه و ترهبار یاسوج میگذرد و این مطالبه همچنان از سوی مردم، باغداران و فعالان اقتصادی مطرح میشود.
مرکز استانی که بخش مهمی از اقتصاد آن بر کشاورزی و باغداری استوار است، هنوز از زیرساختی محروم مانده که بتواند تولیدکننده و مصرفکننده را با کمترین واسطه به یکدیگر متصل کند.
احیای میدان میوه و ترهبار یاسوج تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه بخشی از زنجیره ساماندهی بازار محصولات کشاورزی استان به شمار میرود؛ زنجیرهای که تکمیل آن میتواند سهم بیشتری از ارزش افزوده تولیدات باغی را در داخل استان حفظ کرده، مسیر عرضه مستقیم را تقویت کند و به سود تولیدکننده و مصرفکننده باشد.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
