استاندار فارس: نادیده گرفتن عشایر به معنای تخلیه مناطق استراتژیک کشور است

وی با اشاره به کاهش سهم جمعیت عشایری کشور در طول یک قرن گذشته افزود: بر اساس گزارش‌هایی که در سال‌های گذشته منتشر شده، در سال ۱۳۰۰ حدود ۲۵ درصد جمعیت کشور را عشایر تشکیل می‌دادند، اما این سهم به تدریج کاهش یافته است.

او ادامه داد: فارغ از آمارهای مختلف درباره جمعیت عشایری، واقعیت این است که عشایر یک جامعه ریشه‌دار و تاثیرگذار در کشور هستند و نمی‌توان آنها را نادیده گرفت یا حذف کرد، همان‌گونه که در طول تاریخ نیز تلاش‌هایی برای حذف یا یکجانشین کردن عشایر انجام شده، اما این جامعه همچنان به حیات خود ادامه داده است.

عشایر شریک توسعه هستند، نه صرفا خدمت‌گیرنده

استاندار فارس، با بیان اینکه عشایر از بهره‌وری بالایی در تولید برخوردارند، گفت: بر اساس گزارش‌های موجود، سهم عشایر در تولید ملی متناسب با جمعیت آنها قابل توجه است و این جامعه از بهره‌وری بالایی برخوردار است.

امیری افزود: وقتی با جامعه‌ای مواجه هستیم که با وجود برخورداری از ظرفیت‌های تولیدی، توقعات محدودی دارد، وظیفه حاکمیت این است که برای توانمندسازی و ارتقای کیفیت زندگی آن برنامه‌ریزی کند.

وی، با اشاره به بازدید اخیر خود از مناطق عشایری سپیدان اظهار کرد: چندی پیش در بازدید از عشایر این منطقه، از نزدیک شرایط زندگی آنها را دیدم و با وجود سختی‌های فراوان، شاهد کرامت، شرافت و احساس مسئولیت بالای این جامعه بودم، این شرایط نشان می‌دهد که نمی‌توان جامعه عشایری را نادیده گرفت.

او تاکید کرد: باید بپذیریم که عشایر در توسعه کشور شریک هستند، نه صرفا خدمت‌گیرنده، این تغییر نگاه باید در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و نحوه ارائه خدمات به جامعه عشایری مورد توجه قرار گیرد.

نقش عشایر در امنیت و دفاع مقدس

استاندار فارس، یکی از مهم‌ترین دلایل ضرورت توجه به عشایر را موضوع امنیت عنوان کرد و گفت: نادیده گرفتن عشایر می‌تواند به تخلیه مناطق استراتژیک و ایجاد خلاء در حوزه‌های امنیتی منجر شود.

امیری افزود: بخش قابل توجهی از جامعه عشایری در مناطق مرزی و حساس کشور زندگی می‌کنند و حضور آنها در این مناطق علاوه بر نقش اقتصادی و اجتماعی، دارای اهمیت امنیتی است.

وی، با اشاره به نقش عشایر در دوران دفاع مقدس اظهار کرد: میزان حضور و ایثار عشایر در دفاع مقدس، متناسب با جمعیت آنها، قابل توجه بوده است و شمار زیادی از فرزندان عشایر در دوران جنگ تحمیلی به شهادت رسیدند.

او ادامه داد: روحیه شجاعت، غیرت و مسئولیت‌پذیری در جامعه عشایری یک ظرفیت ملی است و توجه به این جامعه می‌تواند به تقویت انسجام ملی کمک کند.

برنامه‌ریزی برای عشایر باید واقع‌بینانه و مشارکتی باشد

نماینده عالی دولت در فارس، بر ضرورت اصلاح رویکردهای برنامه‌ریزی در حوزه عشایر تاکید کرد و گفت: توانمندسازی و مولد کردن جامعه عشایری، ارتقای کیفیت زندگی، کاهش فقر و نابرابری و انطباق سیاست‌ها با راهبردهای عملیاتی باید در برنامه‌های مربوط به عشایر مورد توجه جدی قرار گیرد.

امیری افزود: در برنامه‌های توسعه گذشته، احکام مناسبی برای حمایت از عشایر پیش‌بینی شده، اما در اجرا و انطباق سیاست‌ها با راهبردهای عملیاتی، مشکلاتی وجود داشته است.

او ادامه داد: اگر برنامه‌ریزی‌ها متناسب با واقعیت‌های جامعه عشایری انجام شده بود، امروز بخشی از مشکلاتی که در شورای عشایر مطرح می‌شود، همچنان وجود نداشت.

وی، با تاکید بر ضرورت واقع‌گرایی در برنامه‌ریزی گفت: برنامه‌های مربوط به عشایر باید مبتنی بر واقعیت‌های زندگی این جامعه، شرایط جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آنان تدوین شود.

مشارکت عشایر در تصمیم‌گیری‌ها ضروری است

استاندار فارس، با تاکید بر نقش ذی‌نفعان در موفقیت برنامه‌های توسعه اظهار کرد: تا زمانی که ذی‌نفعان در اجرای برنامه‌ها مشارکت داده نشوند، نمی‌توان انتظار داشت برنامه‌ها به موفقیت برسند.

امیری افزود: این موضوع تنها مختص جامعه عشایری نیست و در سایر حوزه‌های مدیریتی استان نیز تجربه نشان داده است که مشارکت ذی‌نفعان، یکی از عوامل مهم موفقیت برنامه‌هاست.

وی ادامه داد: باید از ظرفیت خود جامعه عشایری در تصمیم‌گیری و اجرای برنامه‌ها استفاده شود و آنها در موضوعاتی که مستقیما با زندگی و معیشتشان ارتباط دارد، نقش داشته باشند.

جایگاه عشایر در آموزش و فرهنگ کشور تقویت شود

استاندار فارس، توجه به جایگاه عشایر در برنامه‌های آموزشی و فرهنگی را ضروری دانست و گفت: نقش و ظرفیت جامعه عشایری باید در برنامه‌ریزی‌های آموزشی و حتی محتوای کتاب‌های درسی مورد توجه قرار گیرد.

امیری افزود: نسل جدید باید با نقش عشایر در تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و امنیت کشور آشنا شود و این جامعه به عنوان بخشی از هویت ملی ایران در نظام آموزشی معرفی شود.

وی، همچنین بر ضرورت حمایت از حقوق، آداب و رسوم، هنر، موسیقی و فرهنگ فولکلور عشایری تاکید کرد و گفت: این عناصر بخشی از سرمایه فرهنگی کشور هستند و باید برای حفظ و معرفی آنها برنامه‌ریزی شود.

استفاده از ظرفیت گردشگری و مناسبات بین‌المللی

استاندار فارس، با اشاره به تجربه برخی کشورها در حمایت از جوامع عشایری اظهار کرد: در برخی کشورها از ظرفیت عشایر در حوزه‌های فرهنگی، گردشگری و حتی مناسبات بین‌المللی استفاده شده و این امر به ماندگاری و تولید ثروت برای این جوامع کمک کرده است.

امیری افزود: در برخی کشورها، معرفی سبک زندگی، فرهنگ و تولیدات عشایری به یکی از ظرفیت‌های گردشگری تبدیل شده است و ایران نیز می‌تواند با توجه به تنوع فرهنگی و تاریخی خود از این ظرفیت بهره بگیرد.

عشایر از نخستین جوامع متاثر از تغییر اقلیم هستند

وی، تغییر اقلیم را یکی دیگر از موضوعات مهم مرتبط با آینده جامعه عشایری دانست و گفت: عشایر از نخستین جوامعی هستند که آثار تغییرات اقلیمی را در زندگی و معیشت خود احساس می‌کنند.

او افزود: اگر تغییر اقلیم را به عنوان یک واقعیت در نظر بگیریم، باید از هم‌اکنون چالش‌های ناشی از آن برای جامعه عشایری شناسایی و برای کاهش آثار آن برنامه‌ریزی شود.

وی ادامه داد: تغییر الگوی بارش، کاهش منابع آب و تغییر شرایط مراتع می‌تواند مستقیما بر زندگی و تولید عشایر اثر بگذارد و لازم است دستگاه‌های تخصصی از جمله هواشناسی، منابع طبیعی و دستگاه‌های مرتبط در این زمینه مطالعات و برنامه‌ریزی دقیق داشته باشند.

مشکلات عشایر باید اولویت‌بندی و مرحله‌بندی شود

استاندار فارس، با اشاره به تعدد مشکلات مطرح‌شده در شورای عشایر گفت: امروز با مجموعه‌ای از مطالبات و خواسته‌های بحق و انباشته جامعه عشایری مواجه هستیم و نمی‌توان همه مشکلات را به صورت همزمان حل کرد.

امیری افزود: باید مشکلات اولویت‌بندی شوند و برای هر یک برنامه مشخص، کارشناسی و دارای چشم‌انداز تدوین شود.

وی اظهار کرد: مهم این نیست که همه مشکلات در یک یا ۲ سال حل شوند، مهم این است که روند حل مشکلات بر اساس یک برنامه‌ریزی کارشناسی و با چشم‌انداز مشخص دنبال شود.

او ادامه داد: برخی از مشکلات عشایر ممکن است ریشه در دهه‌های گذشته داشته باشند و حل آنها نیازمند برنامه‌های بلندمدت است و بنابراین می‌توان برای حل برخی مسائل، چشم‌اندازهای ۲۰ یا ۲۵ ساله تعریف کرد و اقدامات را مرحله‌به‌مرحله پیش برد.

بررسی کارشناسی پیشنهادهای شورای عشایر

استاندار فارس، از دستگاه‌های مرتبط خواست پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست را برای بررسی کارشناسی ارائه کنند.

امیری افزود: همه پیشنهادها را نمی‌توان در همین جلسه تایید یا رد کرد و برخی موضوعات نیازمند بررسی‌های تخصصی و کارشناسی است.

او افزود: پیشنهادهای مطرح‌شده باید جمع‌آوری و بررسی شوند تا مشخص شود کدام یک قابلیت اجرایی دارد و برای اجرای آنها چه الزامات و ظرفیت‌هایی مورد نیاز است.

وی اظهار کرد: توجه به جامعه عشایری باید از سطح شعار فراتر برود و در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های توسعه‌ای کشور نمود عملی پیدا کند، چرا که عشایر بخشی از ساختار اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی کشور هستند و آینده این جامعه باید در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت کشور مورد توجه قرار گیرد.