گزارش|
قلنجهای میلیونی، خطرهای نامرئی / وقتی نمایش جای علم را میگیرد
بازداشت یک چهره جنجالی اینستاگرامی که با ویدیوهای «قلنجشکنی» به شهرت رسیده بود، فقط پایان کار یک فرد نیست، بلکه زنگ خطری برای رواج درمانهای نمایشی و غیرعلمی در فضای مجازی است. جایی که بدون تشخیص، بدون معاینه و بدون شناخت از بدن انسان، حرکاتی پرخطر بهعنوان «درمان» به مخاطب فروخته میشود و سلامت مردم به بهای چند میلیون ویو و درآمدهای نجومی به خطر میافتد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، بازداشت فردی که با ویدیوهای پرمخاطب «قلنجشکنی» یا به اصطلاح عامیانه «آچارکشی» در فضای مجازی به شهرت رسیده بود، بار دیگر موضوع مداخلات غیرمجاز درمانی و خطرات آن برای سلامت عمومی را به صدر اخبار بازگرداند، این فرد که با جذب میلیونها بازدیدکننده در اینستاگرام فعالیت میکرد، به دستور مقام قضایی و به اتهام دخالت غیرقانونی در امور پزشکی بازداشت شد.
این اتفاق در حالی رخ داده که طی سالهای اخیر، رشد چشمگیر محتوای شبهپزشکی در شبکههای اجتماعی، نگرانیهای جدی در میان متخصصان حوزه سلامت ایجاد کرده است. ویدیوهایی که با نمایش حرکات ناگهانی بر روی ستون فقرات و مفاصل، حس رهایی و آرامش القا میکنند، بدون پشتوانه علمی کافی، بهسرعت در میان کاربران دستبهدست میشوند و همین امر، زمینهساز شکلگیری بازارهای غیررسمی و خطرناک در حوزه سلامت شده است.
مداخله در درمان؛ خط قرمز قانون
بر اساس قوانین جاری، هرگونه مداخله در امور درمانی بدون داشتن مجوز رسمی و تخصص لازم، جرم محسوب میشود. حوزه سلامت از جمله حساسترین حوزههایی است که کوچکترین خطا در آن میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای افراد به همراه داشته باشد، به همین دلیل، قانونگذار با سختگیری ویژهای با افراد فاقد صلاحیت که وارد این حوزه میشوند، برخورد میکند.
در پرونده اخیر نیز، فرد بازداشتشده بدون برخورداری از تحصیلات معتبر پزشکی یا مجوز رسمی، اقدام به ارائه خدماتی کرده که در حوزه تخصصی درمانهای اسکلتی و عضلانی قرار میگیرد، این خدمات که با عنوان «قلنجشکنی» یا «تنظیم مفاصل» تبلیغ میشد، در ظاهر ساده و بیخطر به نظر میرسد، اما در واقع میتواند بسیار خطرناک باشد.
کارشناسان حقوقی معتقدند چنین اقداماتی مصداق بارز «مداخله غیرمجاز در امور پزشکی» است و در صورت وارد شدن آسیب به افراد، حتی میتواند عناوین کیفری سنگینتری نیز به دنبال داشته باشد، در واقع، صرف انجام این اقدامات بدون مجوز، حتی اگر منجر به آسیب نشود، تخلف محسوب میشود.
دستگیری این فرد نشاندهنده عزم جدی دستگاه قضایی در برخورد با اینگونه فعالیتهاست، این اقدام پیامی روشن به سایر فعالان غیرمجاز در فضای مجازی دارد که سلامت مردم، خط قرمز نهادهای نظارتی است.
قلنجشکنی آرامش کاذب یا تهدید پنهان؟
یکی از مهمترین نکاتی که در این پرونده باید مورد توجه قرار گیرد، ماهیت علمی «قلنجشکنی» است، برخلاف آنچه در فضای مجازی تبلیغ میشود، تاکنون شواهد علمی قطعی و گستردهای که نشان دهد شکستن قلنج برای سلامت مفید است، ارائه نشده است.
در بسیاری از موارد، صدایی که هنگام «قلنجشکنی» شنیده میشود، ناشی از آزاد شدن گازهای داخل مفصل است و لزوماً به معنای بهبود عملکرد آن نیست، در حالی که برخی افراد پس از انجام این حرکات احساس سبکی یا کاهش درد دارند، این احساس اغلب موقتی بوده و نمیتواند بهعنوان یک روش درمانی پایدار در نظر گرفته شود.
مشکل زمانی جدیتر میشود که این اقدامات بدون بررسی وضعیت جسمانی فرد انجام گیرد، هر فرد دارای شرایط خاصی از نظر تراکم استخوان، وضعیت مفاصل، سابقه بیماری و حتی سن است، انجام حرکات ناگهانی بر روی ستون فقرات یا مفاصل، بدون اطلاع از این شرایط، میتواند منجر به آسیبهای جدی شود.
برای مثال، فردی که دچار پوکی استخوان است، ممکن است با یک حرکت اشتباه دچار شکستگی شود، یا در افرادی که مشکلات دیسک کمر یا گردن دارند، این اقدامات میتواند باعث تشدید آسیب و حتی بروز مشکلات عصبی شود، نکته نگرانکننده اینجاست که بسیاری از این آسیبها ممکن است در کوتاهمدت مشخص نشوند و در بلندمدت خود را نشان دهند.
همچنین، در پزشکی حرفهای، هرگونه مداخله در سیستم اسکلتی-عضلانی نیازمند بررسیهای دقیق از جمله تصویربرداری (مانند رادیولوژی یا MRI)، معاینه بالینی و تشخیص تخصصی است، در حالی که در بسیاری از این ویدیوهای فضای مجازی، هیچیک از این مراحل رعایت نمیشود.
شبکههای اجتماعی؛ بستر شهرت یا تهدید سلامت؟
نقش شبکههای اجتماعی در شکلگیری و گسترش این پدیده غیرقابل انکار است، الگوریتمهای این پلتفرمها، محتوایی را که بیشتر مورد توجه کاربران قرار میگیرد، بیشتر نمایش میدهند، ویدیوهای «قلنجشکنی» نیز به دلیل ایجاد حس رضایت آنی و صدای خاصی که تولید میکنند، بهسرعت وایرال میشوند.
این مسئله باعث شده برخی افراد بدون داشتن تخصص، صرفاً با هدف کسب شهرت و درآمد، وارد این حوزه شوند، دریافت مبالغ بالا در ازای خدماتی که نهتنها استاندارد نیستند بلکه میتوانند خطرناک باشند، یکی از پیامدهای این فضاست،از سوی دیگر، بسیاری از کاربران نیز بدون آگاهی از خطرات، تحت تأثیر این ویدیوها قرار میگیرند و به این افراد مراجعه میکنند، این در حالی است که اعتماد به چنین خدماتی، میتواند سلامت افراد را به خطر بیندازد.
کارشناسان حوزه سلامت تأکید میکنند که آگاهیبخشی عمومی در این زمینه ضروری است، مردم باید بدانند که هر محتوایی که در فضای مجازی منتشر میشود، لزوماً معتبر نیست و در حوزه سلامت، اعتماد به منابع غیررسمی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
ضرورت فرهنگسازی و نظارت جدیتر
پرونده «ص. ی» را میتوان نمونهای از چالشهای جدید در عصر دیجیتال دانست، جایی که مرز میان تخصص و نمایش، گاه بهراحتی مخدوش میشود. برای مقابله با این پدیده، تنها برخورد قضایی کافی نیست و باید اقدامات گستردهتری در حوزه فرهنگسازی و نظارت انجام شود.
افزایش سواد سلامت در جامعه، یکی از مهمترین راهکارهاستپ، افراد باید بتوانند میان روشهای علمی و غیرعلمی تمایز قائل شوند و در مواجهه با مشکلات جسمی، به متخصصان واقعی مراجعه کنند، همچنین، رسانهها میتوانند نقش مهمی در آگاهیبخشی ایفا کنند، در کنار آن، نظارت بر محتوای منتشرشده در فضای مجازی نیز باید تقویت شود.
در نهایت، آنچه اهمیت دارد، حفظ سلامت مردم است؛ موضوعی که نباید قربانی شهرتهای زودگذر و درآمدهای غیرقانونی شود، بازداشت این فرد، هشداری جدی به تمامی کسانی است که بدون تخصص، وارد حوزههای حساس میشوند و جان و سلامت دیگران را به خطر میاندازند.
ماجرای بازداشت کایروپراکتور جنجالی اینستاگرام، تنها یک پرونده فردی نیست، بلکه نمادی از یک آسیب گسترده در فضای مجازی است، گسترش محتوای غیرعلمی، نبود آگاهی کافی در میان کاربران و سودجویی برخی افراد، ترکیبی خطرناک ایجاد کرده که میتواند سلامت جامعه را تهدید کند.
برخورد قانونی با این پدیده، در کنار افزایش آگاهی عمومی و نظارت دقیقتر، میتواند مانع از تکرار چنین مواردی شود. در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که سلامت انسان، حوزهای نیست که بتوان آن را به آزمون و خطا یا نمایشهای پرمخاطب در شبکههای اجتماعی سپرد.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
