الزام تدوین بسته مکمل اجتماعی و فرهنگی در کنار مداخلات کالبدی بازار بزرگ تهران

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، زهرا شمس احسان در تذکر پیش از دستور چهارصد و بیستمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران، ضمن تسلیت ایام سوگواری سالار شهیدان و اربعین حسینی، به ضرورت تدوین بسته مکمل اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی در کنار مداخلات کالبدی و ایمنی بازار تهران اشاره کرد.

وی گفت: بازار تهران همواره یکی از تجلی‌گاه‌های آیین سوگواری است که نمی‌توان آن را به‌عنوان یک محدوده تجاری، یک پهنه فرسوده یا یک مسئله کالبدی در مرکز شهر تعریف کرد.

شمس احسان افزود: بازار در منطق شهر ایرانی یکی از نهاد‌های زنده و اثرگذار حیات شهری است؛ نهادی که در آن معیشت، اعتماد، هویت، اخلاق حرفه‌ای، روابط صنفی، سنت‌های اجتماعی، سرمایه‌های فرهنگی و حافظه تاریخی شهر به هم گره خورده است. از این رو تصمیم‌گیری درباره بازار فراتر از یک اقدام فنی یا عمرانی است و می‌تواند آثار اجتماعی، اقتصادی، روانی و مدیریتی گسترده‌ای را به همراه داشته باشد.

عضو شورای شهر تهران با بیان اینکه بازار تهران یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های تاریخی و اجتماعی پایتخت است، افزود: این بازار علاوه بر نقش تعیین‌کننده‌اش در گردش اقتصادی و تأمین معیشت هزاران خانواده، واجد شبکه‌ای پیچیده از روابط انسانی، صنفی و اجتماعی است که طی دهه‌ها شکل گرفته و استمرار داشته است. در چنین بافتی، مداخله مدیریت شهری اگر صرفاً از منظر نقشه، ضابطه، اصلاح گذر، ایمنی سازه و ساماندهی کالبدی دنبال شود، بخش مهمی از واقعیت‌های بازار نادیده گرفته می‌شود.

وی با اشاره به مجموعه‌ای از مسائل انباشته و فوری بازار تهران افزود: همکارانم در شورا نیز در بازدیدهایشان اذعان دارند که فرسودگی کالبدی، خطرپذیری در برابر حریق، تراکم انبارها، ضعف دسترسی اضطراری، اختلال در شبکه تردد، بارگذاری‌های تجاری، پیچیدگی‌های مالکیتی و دشواری مدیریت بحران، همه مسائلی هستند که نمی‌توان نسبت به آنها بی‌تفاوت بود.

شمس احسان ادامه داد: بر این اساس، اقدامات معاونت شهرسازی و معماری و دیگر بخش‌های شهرداری در حوزه اصلاح هندسی، ارتقای ایمنی، ساماندهی کالبدی و کاهش مخاطرات، اقداماتی ضروری، مسئولانه و قابل حمایت است و باید با دقت و جدیت دنبال شود؛ اما نکته اصلی این تذکر آن است که مداخلات کالبدی ضروری است، اما برای ساماندهی بازار تهران کافی نیست.

وی تأکید کرد: بازار یک کالبد خاموش نیست که تنها با عملیات عمرانی اصلاح شود، بلکه یک بافت اجتماعی زنده است که درون خود شبکه‌ای از اعتماد، اعتبار، مرجعیت صنفی، مسئولیت اجتماعی و پیوند‌های پایدار انسانی دارد و می‌تواند عامل انسجام باشد.

رئیس کمیته اجتماعی شورا افزود: از شهرداری تهران انتظار می‌رود در کنار برنامه‌های کالبدی و ایمنی، نسبت به تدوین و ارائه یک بسته مکمل اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی برای بازار تهران اقدام کند؛ بسته‌ای که نه به‌عنوان پیوست تشریفاتی پروژه‌های عمرانی، بلکه به‌عنوان بخشی از مداخلات اصلی طراحی شود.

شمس احسان ضمن تبیین محور‌های اصلی این بسته اظهار داشت: ایجاد سازوکار گفتگوی منظم، مستمر و نهادینه با اصناف، هیئت امنا، معتمدان، مالکان و بهره‌برداران بازار، انجام پیوست اجتماعی و فرهنگی برای هر مداخله کالبدی، ایمنی یا ترافیکی در محدوده بازار و طراحی فرایند اقناع عمومی و اطلاع‌رسانی دقیق پیش از اجرای پروژه‌ها، نه پس از شکل‌گیری نگرانی یا نارضایتی در بازار از جمله این محور‌ها است.

وی صیانت از هویت تاریخی، میراث ناملموس، سنت‌های صنفی و سرمایه فرهنگی بازار، تقویت نقش و مسئولیت اجتماعی اصناف در حوزه ایمنی، نظم، پاکیزگی، مدیریت ریسک و همکاری در شرایط بحران و ایجاد نظام پایش اجتماعی برای سنجش آثار تصمیمات مدیریت شهری بر کسب‌وکارها، اعتماد عمومی، روابط صنفی و امنیت روانی فعالان بازار را از دیگر محور‌های اصلی این بسته دانست.

رئیس کمیته اجتماعی شورای شهر تهران در پایان تأکید کرد: ساماندهی بازار تهران بدون توجه جدی به ابعاد غیرکالبدی آن به نتیجه پایدار نخواهد رسید. بازار را باید ایمن‌تر، منظم‌تر و کارآمدتر کنیم؛ در عین حال که باید بازاریان را بفهمیم، بشنویم و همراهی‌شان کنیم. مسیر موفق اصلاح بازار تهران از ترکیب مداخله فنی با حکمرانی اجتماعی می‌گذرد.