گزارش|
کدام مشکلات هنوز روی میز ماندهاند؟؛ از زخمهای باز سلامت ایلام تا پاسخهای رئیس دانشگاه علوم پزشکی
نشست خبری رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام به مناسبت روز خبرنگار، بیش از آنکه صرفاً محلی برای ارائه گزارش عملکرد باشد، به جلسهای برای طرح بخشی از مطالبات انباشتهشده حوزه سلامت استان تبدیل شد؛ مطالباتی که از کمبود پزشک و تجهیزات در شهرستانها آغاز شد و تا وضعیت بیمارستان رازی، انتقال زایشگاه طالقانی، دریافتهای خارج از تعرفه، پرونده مرگ مادران باردار و یک نوجوان دهلرانی، شفافیت مالی و حتی نحوه صدور مجوز داروخانهها امتداد یافت.
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، عباس قیصوری در ابتدای سخنان خود از داشتهها و نداشتههای دانشگاه علوم پزشکی گفت و تأکید کرد که نداشتههای حوزه سلامت، تلخ و دردناک هستند و همچون زخمی، هر چند وقت یکبار سر باز میکنند. همین تعبیر، شاید بهترین توصیف برای بخش مهمی از پرسشهای مطرحشده در نشست بود؛ چراکه بسیاری از مطالبات خبرنگاران نه درباره مسائل تازه، بلکه درباره مشکلاتی بود که سالهاست در استان تکرار میشوند.
بیمارستان رازی؛ زخمی که هنوز بسته نشده است
یکی از جدیترین محورهای انتقاد خبرنگاران، وضعیت بیمارستان رازی ایلام بود؛ بیمارستانی که از سوی برخی همکاران بهعنوان یکی از نقاط نارضایتی جدی بیماران و کارکنان معرفی شد و حتی درباره ادامه فعالیت آن یا تغییر کاربری احتمالی، پرسش مطرح شد.
رئیس دانشگاه، اما معتقد است مسئله را باید در چارچوب حرکت به سمت یک بیمارستان جامع دید. به گفته او، بیمارستانهای فرسوده باید به تدریج کنار گذاشته شوند و خدمات تخصصی در یک مرکز مجهز و جامع متمرکز شود؛ مرکزی که بیمار برای دریافت خدمات مختلف، مجبور به خروج از استان نباشد.
قیصوری در عین حال وجود نارضایتی از بیمارستان رازی را انکار نکرد و گفت بخشی از این نارضایتی واقعی است و دانشگاه وظیفه دارد نقاط ضعف را برطرف کند. او همچنین کمبود نیروی انسانی را در این بیمارستان رد کرد و گفت رازی بیش از هزار نیرو دارد و اگر اختلالی در عملکرد وجود دارد، باید مدیر بیمارستان پاسخگو باشد.
اما همینجا یک سؤال مهم باقی میماند: اگر مشکل اصلی کمبود نیرو نیست و بیمارستان از نیروی انسانی قابل توجهی برخوردار است، چرا همچنان نارضایتی بیماران و کارکنان به یک مطالبه جدی تبدیل شده است؟ آیا مسئله صرفاً مدیریتی است یا کیفیت خدمات، فرآیندها و زیرساختها نیز نیازمند بازنگری جدی هستند؟
انتقال زایشگاه؛ جان مادر یا آماده نبودن زیرساختها؟
انتقال بخش زنان و زایمان بیمارستان طالقانی به رازی از دیگر موضوعات بحثبرانگیز نشست بود.
خبرنگاران نسبت به انتقال مادران باردار به بیمارستان رازی در شرایطی که برخی زیرساختها هنوز محل سؤال است، هشدار دادند و حتی فاصله زمانی انتقال با آمبولانس را مطرح کردند.
پاسخ رئیس دانشگاه روشن بود: تصمیم انتقال از سال ۱۴۰۱ گرفته شده و بیمارستان طالقانی دیگر زیرساخت لازم برای ادامه فعالیت به عنوان یک بیمارستان را ندارد. از نگاه او، مادر باردار ممکن است همزمان به خدمات تخصصی قلب، جراحی، مراقبتهای ویژه و سایر امکانات نیاز داشته باشد و قرار دادن او در مرکزی که این خدمات را یکجا ندارد، میتواند خطرناک باشد.
قیصوری همچنین از تجهیز بخش زنان و زایمان رازی، اتاقهای عمل، بانک شیر و برنامه ایجاد ICU ویژه مادران باردار خبر داد.
با این حال، مطالبه اصلی همچنان قابل طرح است: آیا همه زیرساختهای مورد نیاز پیش از انتقال بهطور کامل آماده شده یا بخشی از آنها همچنان در حال تکمیل است؟ پاسخ به این سؤال باید نه صرفاً با توصیف امکانات، بلکه با اعلام وضعیت دقیق هر زیرساخت و میزان آمادگی آن ارائه شود.
کمبود متخصص؛ مشکل ساختاری شهرستانها
کمبود جراح و متخصص در بیمارستانهای شهرستانی یکی دیگر از مطالبات جدی بود؛ موضوعی که رئیس دانشگاه نیز عملاً آن را پذیرفت.
قیصوری اعلام کرد ضریب اشغال تخت بیمارستانهای استان حدود ۴۵ تا ۴۷ درصد است و در برخی شهرستانها حتی به کمتر از ۳۰ درصد میرسد. از نگاه او، همین پایین بودن ضریب اشغال موجب میشود پزشکان متخصص تمایل کمتری برای حضور دائمی در شهرستان داشته باشند.
رئیس دانشگاه همچنین از نیاز ماهانه حدود ۱۰۰ میلیارد تومان برای پوشش کامل متخصصان شهرستانها سخن گفت.
این اظهارات یک واقعیت مهم را آشکار میکند: مسئله فقط نبود پزشک نیست؛ مدل تأمین و نگهداشت پزشک متخصص در شهرستانها با مشکل مواجه است.
اما پرسش مطالبهگرانه اینجاست که تا زمان تأمین اعتبار کامل، مردم شهرستانها باید با چه سطحی از دسترسی به متخصص زندگی کنند؟ آیا حضور مقطعی پزشک میتواند جایگزین پوشش دائمی شود؟ و برنامه زمانبندی دانشگاه برای رفع این مشکل چیست؟
زیرمیزی؛ اعتراف به یک معضل، اما بدون عدد
شاید صریحترین مطالبه نشست، موضوع دریافتهای خارج از تعرفه و «زیرمیزی» بود.
خبرنگاران از رئیس دانشگاه خواستند مشخص کند در یک سال گذشته چند شکایت در این زمینه دریافت شده، چند مورد به اثبات رسیده و با متخلفان چه برخوردی شده است.
قیصوری اصل وجود این پدیده را رد نکرد و آن را دردناک و تأسفانگیز دانست، اما تأکید کرد برای برخورد قانونی، وجود مستندات ضروری است.
وی همچنین پایین بودن تعرفههای پزشکی و مشکلات پرداخت بیمهها را از عوامل زمینهساز این مسئله دانست.
این پاسخ، اگرچه بخشی از چرایی مسئله را توضیح میدهد، اما یک مطالبه مهم همچنان بیپاسخ ماند: عدد.
مردم و رسانهها نیاز دارند بدانند چند شکایت ثبت شده، چند پرونده به نتیجه رسیده، چند پزشک محکوم یا توبیخ شده و چه میزان از مبالغ غیرقانونی به بیماران بازگردانده شده است.
در موضوعی که خود رئیس دانشگاه آن را یک معضل میداند، شفافیت آماری میتواند بسیار گویاتر از توضیح کلی باشد.
مرگ مادران ایلامی و نوجوان دهلرانی؛ پروندههایی که هنوز مطالبه پاسخ دارند
موضوع مرگ مادران باردار و یک نوجوان در دهلران نیز از جمله حساسترین بخشهای نشست بود.
رئیس دانشگاه درباره مادران باردار تأکید کرد تا زمانی که علت مرگ بهطور قطعی مشخص نشده، نباید قضاوت کرد و گفت اگر کمبود پزشک یا تجهیزات علت مرگ بوده باشد، آن زمان میتوان از قصور مدیریتی سخن گفت.
در مورد نوجوان دهلرانی نیز رئیس دانشگاه گفت نبود متخصص بیهوشی علت فوت نبوده و پرونده با شکایت خانواده در حال بررسی است.
این پاسخها نشان میدهد پروندهها همچنان از منظر دانشگاه نیازمند بررسی تخصصی و قضایی هستند؛ بنابراین مطالبه رسانهای اصلی در این مرحله نه صدور حکم پیش از تکمیل بررسیها، بلکه اعلام نتیجه نهایی بررسیها پس از تعیین تکلیف پروندههاست.
دهلران؛ بیمارستانی که هنوز به مقصد نرسیده است
در حوزه درمان جنوب استان نیز رئیس دانشگاه به بلاتکلیفی بیمارستان و تلاش برای ایجاد ظرفیت سیتیاسکن اشاره کرد.
او گفت برای ایجاد سیتیاسکن در دهلران حتی تلاش شده برای نخستین بار چنین مرکزی در یک مرکز بهداشتی درمانی ایجاد شود، اما استانداردهای مورد نظر سازمان انرژی اتمی و الزامات وزارت بهداشت، روند کار را طولانی کرده است.
این توضیح، بخشی از چرایی تأخیر را روشن میکند؛ اما برای شهروندی که برای انجام یک سیتیاسکن ساده مجبور به طی مسافت و پرداخت هزینه بیشتر است، مسئله همچنان همان است: این خدمت چه زمانی واقعاً در دسترس مردم قرار میگیرد؟
توریسم سلامت؛ از ظرفیت بالقوه تا نتیجه واقعی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام از ظرفیت بالای استان در حوزه توریسم سلامت و همچنین دانشجویان بینالملل سخن گفت و دانشگاه ایلام را در این زمینه دارای ظرفیت قابل توجه دانست.
اما در شرایطی که هنوز بخشی از مردم استان برای خدماتی مانند رادیوتراپی، برخی خدمات تخصصی و تجهیزات تشخیصی به خارج از استان مراجعه میکنند، توسعه توریسم سلامت پیش از حل کمبودهای پایه، نیازمند یک اولویتبندی جدی است.
توریسم سلامت زمانی میتواند به مزیت اقتصادی استان تبدیل شود که ابتدا مردم خود استان از دسترسی پایدار به خدمات تخصصی برخوردار باشند.
رادیوتراپی؛ وعدهای برای پایان یک رنج قدیمی
رئیس دانشگاه درباره پروژه رادیوتراپی نیز از پیشرفت پروژه و تلاش برای تکمیل طبقه نخست ساختمان خبر داد و گفت تجهیزات مربوطه نیز با هزینه بسیار بالا تأمین شده است.
او هزینههای درمان بیماران در استانهای دیگر را سنگین توصیف کرد و گفت رفتن یک بیمار برای رادیوتراپی به استان دیگر ممکن است هزینهای در حد فروش خانه برای خانواده ایجاد کند.
این بخش از سخنان رئیس دانشگاه با یکی از مطالبات جدی مردم همخوان است: خدمات تخصصی باید تا حد امکان در داخل استان فراهم شود.
اما درباره پروژهای که سالهاست مطرح است، سؤال اصلی همچنان زمان است؛ نه صرفاً میزان هزینه یا پیشرفت.
داروخانهها و ادعای اعمال نفوذ؛ دو روایت متضاد
در موضوع صدور مجوز داروخانهها، و ادعای اعمال نفوذ افراد صاحب قدرت و سیاسیون، رئیس دانشگاه علوم پزشکی این ادعا را بهطور کامل رد کرد و گفت اتفاقاً افرادی که تلاش کردهاند خارج از مسیر قانونی و از طریق نفوذ وارد فرآیند صدور مجوز شوند، با مقاومت دانشگاه مواجه شدهاند.
اینجا دو روایت کاملاً متضاد مطرح شد؛ یک طرف ادعای اعمال نفوذ و طرف دیگر تکذیب صریح رئیس دانشگاه.
طبیعی است که در چنین مواردی، شفافترین پاسخ، انتشار فرآیند، امتیازات، معیارها و مستندات صدور مجوزهاست؛ نه صرفاً رد یا تأیید شفاهی.
پرونده مالی؛ برخورد انجام شده، اما افکار عمومی سند میخواهد
در نشست، درباره تخلف مالی در یکی از واحدهای دانشگاه نیز پرسش شد.
رئیس دانشگاه گفت تخلف شناسایی شده، با فرد متخلف برخورد شده و دستگاههای نظارتی نیز وارد موضوع شدهاند؛ همچنین توضیح داد که به دلیل درخواست دستگاه نظارتی، جزئیات پرونده رسانهای نشده است.
این پاسخ از یک سو نشاندهنده پذیرش اصل وقوع تخلف است و از سوی دیگر، به دلیل ماهیت نظارتی پرونده، امکان ارائه جزئیات را محدود میکند.
با این حال، حتی در چنین شرایطی میتوان دستکم درباره نوع تخلف، میزان تقریبی خسارت، نتیجه رسیدگی و وضعیت بازگشت وجوه در حدی که قانون اجازه میدهد، اطلاعرسانی کرد.
یک تناقض مهم در روایت سلامت استان
در بخش دیگری از نشست، رئیس دانشگاه از وجود نیروی انسانی توانمند، تجهیزات و ظرفیتهای دانشگاه سخن گفت؛ اما همزمان از کمبود متخصص، پایین بودن ضریب اشغال تخت، کمبود برخی خدمات تخصصی، تأخیر پروژهها و وابستگی برخی شهرستانها به مراکز درمانی خارج از استان نیز سخن گفت.
این دو گزاره الزاماً متناقض نیستند، اما یک سؤال مهم را پیش میکشند:
اگر دانشگاه از ظرفیت انسانی و زیرساختی قابل توجه برخوردار است، چرا هنوز بخشی از مردم برای خدمات تخصصی ناچار به خروج از استان هستند؟
پاسخ این پرسش احتمالاً در همان فاصلهای قرار دارد که میان داشتن ظرفیت و تبدیل ظرفیت به خدمت پایدار وجود دارد.
مسئله اصلی؛ وعدههایی که باید به زمان و عدد تبدیل شوند
سخنان رئیس دانشگاه نشان داد که برای بخشی از مشکلات برنامههایی در دست اجراست؛ از توسعه مراکز منتخب سلامت و نوسازی خانههای بهداشت تا خرید آمبولانس، تکمیل رادیوتراپی، راهاندازی جراحی قلب باز، توسعه بخش زنان و زایمان رازی و تأمین متخصص برای شهرستانها.
اما مطالبه رسانه و مردم در مرحله بعدی باید روشنتر باشد.
وقتی گفته میشود «بهزودی»، «در آینده نزدیک»، «در حال پیگیری» یا «امیدواریم»، هنوز مسئله برای شهروندی که امروز به خدمت نیاز دارد حل نشده است.
سلامت حوزهای نیست که بتوان همه چیز را به آینده حواله داد؛ چراکه در این حوزه، تأخیر گاهی فقط یک تأخیر اداری نیست و میتواند مستقیماً با جان و هزینه زندگی مردم گره بخورد.
در نهایت، شاید مهمترین نکته این نشست همان جمله رئیس دانشگاه درباره زخمهای باز حوزه سلامت باشد. وجود این زخمها از سوی او نیز انکار نشد؛ اختلاف اصلی در این است که کدام زخم در چه زمانی و با چه برنامهای قرار است درمان شود.
اکنون نوبت دانشگاه علوم پزشکی است که بخشی از پاسخهای مطرحشده در نشست را از سطح توضیح شفاهی به گزارش عملکرد قابل سنجش، عدد، سند و زمان مشخص تبدیل کند؛ چراکه افکار عمومی بیش از وعده، به نتیجه نیاز دارد.
لینک کپی شد
گزارش خطا