هشدار درباره کاهش تاب‌آوری آزمایشگاه‌ها؛ جایگاه آزمایشگاه در پزشکی خانواده دیده شود

رئیس و اعضای انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران با تشریح چالش‌های اقتصادی و حرفه‌ای آزمایشگاه‌ها، نسبت به تأثیر افزایش هزینه‌ها، تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ای و مشکلات تأمین کیت و تجهیزات بر کیفیت خدمات آزمایشگاهی هشدار دادند.

به گزارش انجمن آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران، نشست خبری بیست‌وهشتمین همایش سالانه و یازدهمین همایش بین‌المللی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاه ایران، دوشنبه دوم شهریور ۱۴۰۵ با حضور رئیس و اعضای انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران برگزار شد.

محمدرضا امینی‌فرد، رئیس انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران و عضو شورای عالی نظام پزشکی، با اشاره به نقش تعیین‌کننده آزمایشگاه‌ها در فرآیند تشخیص گفت: حدود ۷۰ درصد تشخیص بیماری‌ها در آزمایشگاه‌ها انجام می‌شود و تضعیف این بخش می‌تواند کل زنجیره درمان را تحت تأثیر قرار دهد.

وی مهم‌ترین مشکل فعلی آزمایشگاه‌ها را افزایش شدید هزینه‌ها عنوان کرد و افزود: پس از تغییر نرخ ارز ترجیحی، هزینه‌های آزمایشگاه‌ها حدود ۷ تا ۸ برابر افزایش یافته، در حالی که تعرفه‌ها متناسب با این افزایش رشد نکرده‌اند.

امینی‌فرد ادامه داد: بسیاری از آزمایشگاه‌ها در تأمین کیت با مشکل مواجه هستند و افزایش قیمت تجهیزات و اقلام مصرفی نیز فشار زیادی به این مراکز وارد کرده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، فعالیت آزمایشگاه‌ها دشوارتر شده و این مسئله می‌تواند بر کیفیت خدمات و فعالیت مراکز درمانی نیز اثر بگذارد.

رئیس انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران، تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی بیمه‌ها را از دیگر مشکلات این حوزه دانست و گفت: پرداخت مطالبات بیمه‌ای با تأخیر‌های طولانی انجام می‌شود و این مسئله توان مالی آزمایشگاه‌ها برای ادامه فعالیت را کاهش داده است.

وی تأکید کرد: دولت باید قیمت واقعی خدمات آزمایشگاهی را احصا کند و پوشش بیمه‌ای به گونه‌ای باشد که افزایش هزینه‌ها مستقیماً به مردم منتقل نشود.

امینی‌فرد همچنین با اشاره به وضعیت متخصصان پاتولوژی گفت: پرداختی‌ها در این حرفه عادلانه نیست و این موضوع بر ماندگاری متخصصان در مناطق مختلف کشور تأثیر گذاشته است. برای حفظ نیرو‌های متخصص در مناطق دورافتاده، باید نظام پرداخت و مزایای این گروه اصلاح شود.

مهران قهرمانی، دبیر انجمن و دبیر اجرایی بیست‌وهشتمین همایش سالانه و یازدهمین همایش بین‌المللی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاه نیز کیفیت خدمات را مهم‌ترین دغدغه این حوزه دانست و گفت: افزایش هزینه تهیه کیت، ملزومات، انرژی و سایر هزینه‌های جاری می‌تواند بر کیفیت خدمات آزمایشگاهی تأثیر بگذارد.

وی افزود: ارائه خدمات آزمایش در منزل در صورتی که بیمار از سوی آزمایشگاه پذیرش و اعتبارسنجی شده و نمونه‌گیری با نظارت آزمایشگاه و مسئول فنی انجام شود، قابل قبول است، اما فعالیت سکو‌هایی که بیمار را به صورت اینترنتی پذیرش و نمونه را به مراکز طرف قرارداد منتقل می‌کنند، می‌تواند نظارت بر فرآیند نمونه‌گیری و انتقال را دشوار کند.

علی‌اکبر سیدمهدی، عضو هیئت‌مدیره انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران و عضو هیئت‌مدیره سازمان نظام پزشکی، نیز با اشاره به سهم آزمایشگاه‌ها در نظام سلامت گفت: با وجود نقش حدود ۷۰ درصدی آزمایشگاه‌ها در تشخیص بیماری‌ها، تنها حدود چهار درصد از سهم سلامت به این بخش اختصاص یافته است.

وی همچنین نسبت به ورود افراد غیرمتخصص به فرآیند نمونه‌گیری هشدار داد و گفت: بخش قابل توجهی از خطا‌های آزمایشگاهی در مرحله پیش‌آزمایش رخ می‌دهد؛ مرحله‌ای که آماده‌سازی بیمار، نمونه‌گیری، نگهداری و انتقال نمونه را شامل می‌شود؛ بنابراین ورود افراد غیرمتخصص به این فرآیند می‌تواند احتمال خطا را افزایش دهد.

فرید کرمی، نایب‌رئیس انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران، نیز با تأکید بر اینکه افزایش تعداد آزمایشگاه‌ها لزوماً به معنای افزایش دسترسی مردم به خدمات نیست، گفت: اصل دسترسی به خدمات آزمایشگاهی، توان پرداخت هزینه آن از سوی بیمار یا پوشش مناسب بیمه‌ای است.

وی افزود: برخی بیماران با وجود داشتن نسخه آزمایش، به دلیل ناتوانی مالی یا پوشش ناکافی بیمه‌ها امکان انجام آزمایش را ندارند و این موضوع باید در سیاستگذاری‌های حوزه سلامت مورد توجه قرار گیرد.

محمدهادی صادقی، عضو انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران، نیز با اشاره به اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع گفت: تشخیص بیماری یکی از اهداف مهم این برنامه است و آزمایشگاه‌ها در این فرآیند نقش اساسی دارند.

وی افزود: انتظار داریم جایگاه آزمایشگاه‌ها در برنامه پزشکی خانواده به‌طور جدی دیده شود و مطالبات این حوزه در نسخه ۰۳ این برنامه مورد توجه قرار گیرد.

قهرمانی همچنین درباره برنامه‌های همایش امسال گفت: بیست وهشتمین همایش سالانه و یازدهمین همایش بین‌المللی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاه با محوریت حوزه‌های مختلف آزمایشگاهی و با نگاه به فناوری‌های جدید، هوش مصنوعی، پزشکی فردمحور و دیجیتال پاتولوژی برگزار می‌شود.

وی افزود: این همایش از پنجم تا هشتم آبان ۱۴۰۵ در مرکز نمایشگاهی ایران‌مال برگزار خواهد شد و ۲۰ امتیاز بازآموزی برای آن در نظر گرفته شده است.

به گفته مسئولان انجمن علمی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی ایران، مجموعه مشکلات اقتصادی، تأمین تجهیزات و کیت، تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ای و چالش‌های نظارتی، در صورت تداوم می‌تواند تاب‌آوری آزمایشگاه‌ها و در نهایت کیفیت فرآیند تشخیص و درمان بیماران را تحت تأثیر قرار دهد.