کلثوم اکبری آیا ۱۰ بار قصاص می‌شود؟ جزئیات حقوقی حکم ۱۰ فقره قصاص + عکس و فیلم

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، پرونده کلثوم اکبری پس از رسیدگی در دادگاه کیفری یک استان مازندران و صدور رأی، به دیوان عالی کشور رفت و با رد فرجام‌خواهی متهم در شعبه ۲۹ دیوان عالی کشور، پرونده در مسیر اجرای حکم قرار گرفته است؛ اما سؤال مهم اینجاست که با توجه به محکومیت کلثوم اکبری به ۱۰ فقره قصاص، آیا قرار است این حکم ۱۰ بار اجرا شود؟

کلثوم اکبری به چند فقره قصاص محکوم شده است؟

بر اساس اعلام سخنگوی قوه قضاییه، کلثوم اکبری در این پرونده به اتهام ۱۱ فقره قتل عمدی ۱۱ مرد مسلمان که همسر وی بوده‌اند محاکمه شده است. در نهایت خانواده‌های ۱۰ نفر از مقتولان درخواست قصاص کرده‌اند و دادگاه نیز وی را به ۱۰ فقره قصاص محکوم کرده است.

پس از صدور رأی در دادگاه کیفری یک استان مازندران، پرونده برای رسیدگی فرجامی به دیوان عالی کشور ارسال شد. شعبه ۲۹ دیوان عالی کشور نیز پس از بررسی پرونده، فرجام‌خواهی متهم را رد کرده است؛ بنابراین از نظر روند دادرسی، رأی مربوط به ۱۰ فقره قصاص در مرحله فرجام‌خواهی مورد تأیید قرار گرفته و پرونده برای انجام اقدامات قانونی و اجرای حکم، پس از طی فرآیند استیذان، در مسیر اجرا قرار خواهد گرفت.

اما عبارت «۱۰ فقره قصاص» نباید این تصور را ایجاد کند که محکوم باید الزاماً ۱۰ مرتبه و به شکل جداگانه قصاص شود.

آیا ۱۰ حکم قصاص یعنی ۱۰ بار اجرای قصاص؟

از نظر حقوقی، تعدد محکومیت به قصاص به معنای آن نیست که مجازات حتماً به صورت ۱۰ مرتبه اجرای فیزیکی و جداگانه انجام می‌شود.در پرونده‌های قتل عمد، قصاص حق اولیای دم است و اجرای آن نیز تابع مقررات قانونی و وضعیت حقوقی هر یک از پرونده‌های قتل است. در این پرونده نیز باید میان «تعداد احکام قصاص» و «نحوه اجرای قصاص» تفاوت قائل شد.

مطابق مقررات قانون مجازات اسلامی، در قتل عمد، اصل بر این است که در صورت تحقق شرایط قانونی قصاص و مطالبه آن از سوی ولی دم، مرتکب به قصاص نفس محکوم شود؛ بنابراین در پرونده کلثوم اکبری، ۱۰ خانواده از میان خانواده‌های مقتولان درخواست قصاص کرده‌اند و بر همین اساس ۱۰ فقره حکم قصاص صادر شده است.

با این حال، اجرای احکام قصاص متعدد تابع تشریفات و مقررات مربوط به اجرای قصاص است و نمی‌توان صرفاً از عبارت «۱۰ فقره قصاص» نتیجه گرفت که یک فرد باید ۱۰ بار به صورت مستقل مجازات شود.

از سوی دیگر، حق قصاص متعلق به اولیای دم است و وضعیت هر یک از این حقوق نیز می‌تواند در مرحله اجرای حکم اهمیت داشته باشد. برای نمونه، در پرونده‌های قصاص ممکن است اولیای دم نسبت به حق خود تصمیم‌هایی مانند گذشت یا مصالحه اتخاذ کنند که آثار حقوقی متفاوتی خواهد داشت؛ بنابراین آنچه در وضعیت فعلی پرونده کلثوم اکبری اهمیت دارد این است که بر اساس اعلام رسمی، وی نسبت به ۱۰ فقره قتل عمد با مطالبه قصاص از سوی اولیای دم مربوطه، محکومیت قصاص پیدا کرده و فرجام‌خواهی او نیز رد شده است.

چرا پرونده کلثوم اکبری هنوز وارد مرحله اجرای حکم نشده است؟

با وجود رد فرجام‌خواهی، اجرای حکم قصاص بلافاصله و بدون طی تشریفات قانونی انجام نمی‌شود.طبق اعلام سخنگوی قوه قضاییه، پرونده پس از استیذان و انجام اقدامات لازم، در مسیر اجرای حکم قرار خواهد گرفت.استیذان در احکام قصاص به فرآیندی مربوط می‌شود که پیش از اجرای حکم باید مطابق مقررات انجام شود و پس از طی تشریفات قانونی، امکان اجرای حکم فراهم می‌شود.

از طرف دیگر، اجرای قصاص نیز مانند صدور حکم تابع مقررات خاص خود است و باید وضعیت حقوقی اولیای دم و سایر شرایط قانونی پرونده بررسی شود.نکته مهم دیگر این است که در پرونده کلثوم اکبری، موضوع تنها به صدور حکم قضایی محدود نمانده است. قوه قضاییه اعلام کرده که درباره این پرونده، یک مطالعه تخصصی با همکاری اساتید دانشگاه و معاونت پیشگیری و امور اجتماعی انجام شده است.در این مطالعه، پرونده از منظر جامعه‌شناختی و پیشگیرانه بررسی شده تا مشخص شود چه عواملی زمینه وقوع چنین اتفاقاتی را فراهم کرده و برای جلوگیری از تکرار موارد مشابه چه اقداماتی باید انجام شود.

همچنین برای کلثوم اکبری پرونده شخصیت تشکیل شده و مصاحبه‌هایی توسط اساتید حوزه جرم‌شناسی و روان‌شناسی انجام گرفته است.بر اساس توضیحات سخنگوی قوه قضاییه، سه کلیدواژه اصلی در این مطالعات مورد توجه قرار گرفته است: «شخصیت خطرناک ناشی از خشونت»، «فقر» و «بی‌توجهی نسبت به کهنسالان»، این بخش از پرونده از آن جهت اهمیت دارد که رسیدگی قضایی به قتل‌ها را از بررسی صرف یک رفتار مجرمانه فراتر می‌برد و عوامل اجتماعی و شخصیتی مؤثر در وقوع جرم را نیز مورد توجه قرار می‌دهد.

در نهایت، با توجه به وضعیت اعلام‌شده، کلثوم اکبری به ۱۰ فقره قصاص محکوم شده، فرجام‌خواهی وی در دیوان عالی کشور رد شده و پرونده پس از استیذان در مسیر اجرای حکم قرار می‌گیرد.با این حال، تعبیر «۱۰ فقره قصاص» به معنای «۱۰ بار اجرای جداگانه قصاص» نیست؛ بلکه بیانگر تعداد احکام قصاص صادرشده بر مبنای قتل‌های عمدی و مطالبه قصاص از سوی اولیای دم است. نحوه و شرایط اجرای احکام نیز تابع مقررات قانونی مربوط به قصاص و مرحله اجرای احکام خواهد بود.