بررسی آخرین وضعیت پسروی سواحل شمال کشور در نشست کاپ ۷ / افت تراز دریای خزر چه بلایی بر سر استانهای گلستان، مازندران و گیلان میآورد؟+فیلم
افت ۲۳ سانتیمتری تراز آب دریای خزر در سال و احتمال تداوم آن تا ۲۰۵۰ در نشست کاپ ۷ تایید شد. چرا عقبنشینی آب در گلستان شدیدتر از مازندران و گیلان است و چه سرنوشتی تا ۲۰۵۰ در انتظار این سواحل خواهد بود؟
به گزارش گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، نشست خبری اجلاس کاپ ۷ (کنوانسیون حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر) با حضور احمدرضا لاهیجانزاده، دبیر نشست و معاون سازمان حفاظت محیط زیست در تهران برگزار شد.
در این نشست آخرین وضعیت افت تراز آب، پسروی خطوط ساحلی، سهم عوامل اقلیمی و انسانی، و دلایل تلفات گونه در معرض انقراض فوک خزری مورد بررسی قرار گرفت.
شتاب بیسابقه افت تراز آب؛ هشدار تا سال ۲۰۵۰
احمدرضا لاهیجانزاده با اشاره به تاریخچه نوسانات آب خزر اعلام کرد که روند کاهشی تراز از سال ۱۹۹۵ آغاز شد، اما در سالهای ابتدایی بسیار نامحسوس بود و سالانه ۲ تا ۳ سانتیمتر افت داشت.
به گفته وی، در طول ۲۵ سال نخست یعنی تا سال ۲۰۲۰، میانگین کاهش تراز به حدود ۷.۵ سانتیمتر در سال رسید.
دبیر نشست کاپ ۷ افزود: از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ سرعت افت تراز جهش یافت و به ۲۰ سانتیمتر در سال رسید و در سال اخیر نیز عدد نگرانکننده ۲۳ سانتیمتر ثبت شد.
بر اساس مدلهای اقلیمی ارائهشده، پیشبینی میشود روند کاهشی با شدت حداقل سالانه ۲۰ سانتیمتر تا سال ۲۰۵۰ ادامه داشته باشد و هر پنج کشور ساحلی از این بحران متضرر شوند.
مهم ترین علت کاهش آب دریای خزر چیست؟
معاون محیط زیست دریایی در تشریح علل افت تراز گفت: حدود ۸۰ درصد ورودی آب خزر از طریق رود ولگا تأمین میشود و ۲۰ درصد دیگر مربوط به رودخانههای چهار کشور دیگر است که سهم ایران نزدیک به ۵ درصد برآورد میشود.
وی با اشاره به ساخت ۱۰ تا ۱۱ سد بزرگ روی ولگا تأکید کرد که عمده این سدسازیها مربوط به اواخر دهه ۹۰ میلادی و پیش از آن بوده و پس از فروپاشی شوروی سد جدیدی در این حوزه احداث نشده است.
لاهیجانزاده تصریح کرد: مجموع سدسازیها و کاهش بارندگی در حوزه آبریز ولگا تنها حدود ۲۰ درصد در افت تراز خزر نقش دارند.
وی افزود: حجم تبخیر سالانه خزر به ۳۰۰ تا ۳۶۰ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ نوسانات ورودی رودخانه در مقایسه با این تبخیر عظیم حدود ۱۰ درصد است و بنابراین عامل اصلی پسروی، گرمایش زمین و افزایش دماست.
همچنین دفتر آمایش سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری دستگاهها، طرح جامعی را برای سازگاری با این پدیده تدوین کرده است.
پسروی ۲۰ کیلومتری در شمال و وضعیت بحرانی گلستان / امیدها به نشست سران
دبیر نشست کاپ ۷ با اشاره به پیامدهای کاهش تراز بر خطوط ساحلی اظهار داشت: به دلیل شیب ملایم و عمق بسیار کم در بخش شمالی خزر، در سواحل روسیه و قزاقستان عقبنشینی آب بین ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر گزارش شده که بنادر را دچار اختلال کرده است.
وی ادامه داد: در نوار ساحلی ایران نیز به دلیل شرایط توپوگرافی بستر دریا، استان گلستان بیشترین پسروی را تجربه میکند و استانهای مازندران و گیلان نیز تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
لاهیجانزاده از تدوین طرح منطقهای برای مقابله و سازگاری با این روند ۲۵ ساله خبر داد و گفت کلیات این سند در اجلاس تهران به امضا میرسد.
به گفته وی، حدود دو هفته آینده نشستی در ترکمنستان با حضور رؤسای جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران برگزار میشود تا تصمیمگیریهای لازم در بالاترین سطح سیاسی انجام گیرد.
معمای تلفات فوک خزری؛ مجموعهای از احتمالات علمی
معاون سازمان محیط زیست در بخش دیگری از این نشست به موضوع تلفات فوکهای خزری اشاره کرد و گفت: زیستگاه اصلی فوک خزری در بخش شمالی و سردسیر دریا قرار دارد.
وی افزود: لاشههایی که به سواحل مازندران میرسند معمولاً یک تا دو هفته از مرگ آنها گذشته و قابلیت مطالعات دقیق علمی را از دست دادهاند.
لاهیجانزاده با بیان اینکه قزاقستان جامعترین پژوهشها را انجام داده و نتایج را به ایران فرستاده است، گفت: محققان هنوز به دلیل قطعی واحدی نرسیدهاند و مجموعهای از عوامل مطرح است.
وی توضیح داد: وقوع زمینلرزه در بستر دریا و نشت گازهای سمی، آلودگیهای نفتی، کاهش شدید ماهیان خوراک فوک و عوامل بیماریزای میکروبی و ویروسی به صورت تجمعی در مرگومیرها مؤثر بودهاند.
به گفته وی، تغییرات اقلیمی و کاهش بازههای یخبندان زمستانه نیز زیستگاههای زادآوری این گونه را به شدت تضعیف کرده است.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
