سیلاب در شرق گلستان؛ بارشهای رگباری به چندین روستا خسارت زدند
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، گلستان طی دو دهه گذشته بارها با سیلابهای ویرانگر روبهرو شده است؛ از سیل مردادماه سال ۱۳۸۰ که یکی از پرتلفاتترین حوادث طبیعی تاریخ استان بود و حدود ۵۰۰ نفر در آن جان باختند تا سیلاب نوروز ۱۳۹۸ که هزاران واحد مسکونی و بخشهایی از زیرساختهای استان را تخریب کرد و ۱۳ کشته و خسارتهای گسترده مالی بر جای گذاشت.
همین سابقه باعث شده هر بار بارشهای شدید در ارتفاعات شرق گلستان آغاز میشود، نگرانی از حرکت روانآب به سمت مناطق مسکونی و اراضی پاییندست هم بالا بگیرد؛ نگرانی که روز گذشته در مراوهتپه به وقوع سیلاب در چند روستا منجر شد.
بارشها از حدود ساعت پنج صبح آغاز شد و در برخی مناطق شدت بارندگی به حدی رسید که روانآب در مسیرهای روستایی جاری شد. بسطامدره با ثبت ۴۴ میلیمتر بارندگی، بیشترین میزان بارش شهرستان را داشت و پس از آن نارلیآجیسو با ۴۰ میلیمتر و مراوهتپه با ۲۶ میلیمتر قرار گرفتند.
خدایار سیفی، فرماندار مراوهتپه در گفتوگو با خبرنگاران اظهارکرد: بارش رگباری صبح روز گذشته در ۶ روستای بسطامدره، نارلیآجیسو، شاخلی، دولتاورلان، عطاجان قربانی و دادلی غزنین موجب جاری شدن سیلاب و روانآب شد.
وی افزود: نیروهای هلالاحمر، دامپزشکی، بخشداری، بنیاد مسکن و دیگر دستگاههای امدادی و خدماتی در مناطق آسیبدیده حضور دارند و بررسی میزان خسارتهای ناشی از سیلاب در حال انجام است.
فرماندار مراوهتپه ادامه داد: دستگاههای مسئول در مناطق آسیبدیده مستقر شدهاند تا وضعیت اهالی، مسیرهای ارتباطی و خسارتهای احتمالی را بررسی و برای رفع مشکلات ایجادشده اقدام کنند.
بررسیهای میدانی نشان میدهد شدت جریان سیلاب در برخی نقاط به تعدادی از پلها و راههای ارتباطی آسیب زده است. مسیر ارتباطی آقتقه جدید به نارلیآجیسو نیز تخریب شده و در مقاطعی راه ارتباطی روستای نارلیآجیسو قطع شده است.
آب و گلولای همچنین وارد بخشی از اراضی کشاورزی شده و به زمینهای زراعی خسارت زده است. گزارشهای میدانی از تلف شدن تعدادی از احشام در مناطق درگیر سیلاب نیز حکایت دارد.
در کنار این خسارتها، گزارشهای تأییدنشدهای از احتمال مفقودی یک جوان حدود ۲۵ ساله در حوالی رودخانه اترک و محدوده کرند منتشر شده است. این موضوع تاکنون بهصورت رسمی تأیید نشده و بررسیها برای روشن شدن وضعیت این فرد ادامه دارد؛ بنابراین در حال حاضر نمیتوان از وقوع قطعی این حادثه سخن گفت.
همزمان با جاری شدن سیلاب در مناطق مختلف شهرستان، در شهرک غراوی نیز گزارشهایی از ورود آب به حیاط و فضای داخلی برخی منازل منتشر شد. شماری از اهالی این شهرک در نامهای به مسئولان شهرستان خواستار بررسی مسیر طبیعی عبور سیلاب و اصلاح زیرساختهای هدایت آب شدهاند.
اهالی در این نامه، که نسخهای از آن به خبرنگار داشنجو رسیده، احداث یک ورزشگاه در مسیر طبیعی جریان سیلاب را از عوامل تغییر مسیر آب و ورود آن به بافت مسکونی دانستهاند؛ موضوعی که تعیین علت آبگرفتگی و تأیید این ادعا درباره نقش زیرساختهای ایجادشده، نیازمند بررسی کارشناسی دستگاههای مسئول است.
شرق گلستان در مسیر بارشهای رگباری
امانمحمد کمالی، مدیرکل هواشناسی گلستان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو گفت: حدود ۵ ایستگاه از ایستگاههای بارانسنجی در شرق استان طی یک سال گذشته بارشهای بیش از هزار میلیمتر را تجربه کردهاند.
وی افزود: تعداد دفعات ثبت بارشهای رگباری و شدید در شرق استان نسبت به سایر نقاط گلستان بیشتر است و به همین دلیل احتمال وقوع سیلابهای فصلی در این مناطق نیز بیشتر خواهد بود.
کمالی ادامه داد: فعالیت سامانه ناپایدار جوی همچنان ادامه دارد و با تشدید فعالیت این سامانه، احتمال وقوع بارشهای همرفتی و رگباری وجود دارد.
وی گفت: بارندگی، رگبار و رعدوبرق، احتمال تگرگ و وزش باد نسبتاً شدید تا شدید، بهویژه در دامنهها و مناطق شرقی استان، از پیامدهای این سامانه خواهد بود.
مدیرکل هواشناسی گلستان افزود: این شرایط میتواند موجب آبگرفتگی معابر، بالا آمدن سطح آب رودخانهها و مسیلها، طغیان رودخانههایی مانند اترک، وقوع صاعقه، شکستن درختان کهنسال و فرسوده و خسارت به سازههای موقت و محصولات کشاورزی شود.
وی تصریح کرد: با توجه به احتمال شدت گرفتن بارشها در مناطق کوهستانی و شرقی استان، شهروندان باید از توقف و تردد در بستر و حاشیه رودخانهها و مسیلها جداً خودداری کنند.
کمالی ادامه داد: با توجه به احتمال وقوع صاعقه و شرایط نامساعد جوی، شهروندان باید از انجام فعالیتهای کوهنوردی و طبیعتگردی خودداری کرده و نسبت به استحکام سازههای موقت و سایر اقدامات پیشگیرانه توجه داشته باشند.
هشدار آب منطقهای درباره رخدادهای حدی
ایرج حیدریان، مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان در گفتوگو با خبرنگاران اظهارکرد: احتمال تداوم اثرگذاری پدیده النینو و تغییر الگوهای بارش و دما، ضرورت آمادگی برای رخدادهای حدی در گلستان را افزایش داده است.
وی افزود: النینو را نمیتوان بهتنهایی علت وقوع یک سیلاب در گلستان دانست، اما تغییرپذیری الگوهای بارش و احتمال رخدادهای حدی، اهمیت آمادگی و پیشگیری را بیشتر میکند.
حیدریان ادامه داد: در چنین شرایطی فقط میزان بارش تعیینکننده نیست؛ شدت بارش، مدت زمان بارندگی، محل وقوع آن و مهمتر از همه مسیر حرکت روانآب از ارتفاعات به مناطق پاییندست مشخص میکند که یک بارندگی در نهایت به تغذیه منابع آب منجر شود یا خسارت سیلابی ایجاد کند.
وی گفت: ممکن است یک بارش از نظر مجموع میزان بارندگی چندان غیرعادی نباشد، اما اگر در مدت کوتاه و با شدت زیاد اتفاق بیفتد، فرصت نفوذ آب در خاک کاهش پیدا میکند و بخش قابل توجهی از آب به روانآب تبدیل میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان افزود: در مقابل، بارشی که توزیع زمانی و مکانی مناسبتری داشته باشد، میتواند به تقویت منابع آب سطحی و زیرزمینی کمک کند.
وی ادامه داد: رعایت حریم و بستر رودخانهها دقیقاً در همین چارچوب معنا پیدا میکند و هرچه جمعیت، تأسیسات و زیرساختهای بیشتری در محدودههای پرخطر مستقر شوند، هزینه و پیچیدگی مدیریت سیلاب افزایش پیدا میکند.
حیدریان گفت: وقتی سکونتگاه یا زیرساخت در مسیرهای پرخطر ایجاد شود، در زمان وقوع سیلاب علاوه بر اینکه جان و مال مردم در معرض خطر قرار میگیرد، عملیات مدیریت بحران نیز دشوارتر میشود.
وی تصریح کرد: مهمترین مسئله این است که نباید منتظر وقوع بارش و سپس وقوع حادثه بمانیم تا برای حل مشکلات اقدام کنیم.
حیدریان افزود: اگر پلها پیش از بارندگی بررسی نشده باشند، اگر مسیلها و آبراههها پاکسازی نشده باشند، اگر نقاط گلوگاهی رودخانهها شناسایی نشده باشند و اگر ساختوساز در حریم رودخانهها بدون توجه به ریسک سیلاب ادامه پیدا کند، هنگام وقوع حادثه فرصت اصلاح بسیاری از این کاستیها وجود نخواهد داشت.
سیلاب روز گذشته مراوهتپه، علاوه بر خسارت به راههای ارتباطی، پلها و اراضی کشاورزی، بار دیگر نشان داد شرق گلستان در برابر بارشهای کوتاهمدت و شدید تا چه اندازه آسیبپذیر است. حالا که هواشناسی از ادامه فعالیت سامانه ناپایدار و احتمال بارشهای همرفتی و رگباری خبر داده، تکمیل ارزیابی خسارتها، بررسی نقاط حادثهخیز، تعیین وضعیت گزارش مفقودی و آمادهباش دستگاههای امدادی و خدماتی اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که در گلستان، خاطره سیلابهای مرگبار هنوز زنده است و گاهی یک بارش شدید، اگر روانآب مسیر خود را پیدا کند، فاصله زیادی تا بحران ندارد.