بلیت گران و ظرفیت محدود؛ سفر از هرمزگان به دغدغه اقتصادی مردم تبدیل شد

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، افزایش هزینه سفر از هرمزگان دیگر تنها به سفر‌های تفریحی محدود نمی‌شود، فاصله جغرافیایی استان با بسیاری از مراکز مهم کشور باعث شده مردم برای درمان، امور اداری و دانشگاهی و همچنین سفر‌های زیارتی، ناچار به انجام سفر‌های طولانی باشند.

در این شرایط افزایش قیمت بلیط هواپیما و قطار و محدودیت ظرفیت در برخی مسیرها، هزینه و دشواری سفر را برای خانوار‌های هرمزگانی افزایش داده است.

سفر برای مردم هرمزگان همیشه انتخاب نیست

همه سفر‌های مردم هرمزگان برای تفریح و گردشگری انجام نمی‌شود، یک بیمار ممکن است برای دریافت خدمات درمانی تخصصی ناچار به خروج از استان باشد؛ فرد دیگری برای انجام امور اداری یا دانشگاهی نیاز به سفر داشته باشد و خانواده‌ای نیز برای زیارت راهی مشهد یا سایر شهر‌های زیارتی شود.

فاصله جاده‌ای بندرعباس تا مشهد بیش از یک هزار و ۳۰۰ کیلومتر و فاصله بندرعباس تا تهران نیز بیش از یک هزار و ۲۰۰ کیلومتر است، طی این مسیر‌ها با اتوبوس یا خودروی شخصی می‌تواند ساعت‌ها زمان ببرد و برای بیماران، فشار و خستگی بیشتری به همراه داشته باشد.

برای نمونه، سفر زمینی بندرعباس تا مشهد ممکن است حدود ۱۷ تا ۲۰ ساعت طول بکشد، چنین سفری حتی برای یک فرد سالم نیز طولانی و خسته‌کننده است؛ چه رسد به بیماری که برای دریافت خدمات درمانی ناچار به طی کردن این مسیر باشد.

از این منظر حمل‌ونقل در هرمزگان تنها یک مسئله اقتصادی نیست و با سلامت، رفاه و دسترسی مردم به خدمات ضروری ارتباط مستقیم دارد.

سفر زمینی هم برای هرمزگانی‌ها بدون چالش نیست

در کنار هزینه بالای بلیط هواپیما و قطار، سفر زمینی با خودروی شخصی نیز برای مردم هرمزگان با محدودیت‌هایی همراه است؛ در برخی استان‌های واقع در مسیر از جمله کرمان و یزد و حتی در برخی مناطق تهران کارت‌های سوخت آزاد جایگاه‌ها جمع‌آوری شده یا دسترسی به آنها محدود شده است؛ موضوعی که می‌تواند تأمین سوخت مسافران را با دشواری بیشتری همراه کند.

از سوی دیگر کارت‌های سوخت شخصی برخی خودرو‌های متعلق به مردم هرمزگان در استان کرمان، که یکی از مسیر‌های اصلی تردد از هرمزگان به سمت مرکز کشور است به دلیل اجرای طرح کدینگ و محدودیت‌های مرتبط با مقابله با قاچاق سوخت، امکان استفاده عادی ندارند.

در نتیجه، شهروند هرمزگانی که برای درمان، امور اداری، تحصیل یا سایر نیاز‌های ضروری با خودروی شخصی به سمت استان‌های مرکزی کشور حرکت می‌کند، ممکن است در طول مسیر با مشکل تأمین سوخت مواجه شود.

این محدودیت‌ها در کنار طولانی بودن مسیر‌های جاده‌ای، هزینه سوخت، استهلاک خودرو و خستگی راننده، شرایط سفر زمینی را نیز برای مردم هرمزگان دشوارتر می‌کند.

در شرایطی که برخی شهروندان به دلیل هزینه بالای بلیط یا محدودیت دسترسی به قطار، ناچار به استفاده از خودروی شخصی هستند، انتظار می‌رود امکان تأمین سوخت در طول مسیر برای آنها با سهولت بیشتری فراهم باشد.

سیاست‌های مقابله با قاچاق سوخت ضروری است، اما اجرای این سیاست‌ها باید به گونه‌ای باشد که حقوق و نیاز‌های شهروندان عادی نیز در نظر گرفته شود و مسافران هرمزگانی برای سفر‌های ضروری با محدودیت مضاعف مواجه نشوند.

قیمت بلیط هواپیما و قطار؛ هزینه‌ای سنگین برای خانوار‌ها

قیمت بلیط هواپیما در مسیر بندرعباس-تهران از حدود ۱۰ میلیون تومان آغاز می‌شود و در برخی موارد به ۲۲ میلیون تومان می‌رسد، بر این اساس، یک خانواده چهار نفره با محاسبه حداقل قیمت، حدود ۴۰ میلیون تومان و در نرخ‌های بالاتر تا حدود ۸۸ میلیون تومان فقط برای بلیط رفت پرداخت می‌کند.

در مسیر بندرعباس-مشهد نیز قیمت بلیط هواپیما از حدود ۷ میلیون تومان آغاز می‌شود و در برخی پرواز‌ها به بیش از ۱۸ میلیون تومان می‌رسد، هزینه بلیط رفت برای یک خانواده چهار نفره در این مسیر حدود ۲۸ تا بیش از ۷۲ میلیون تومان خواهد بود.

در بخش ریلی قیمت بلیط قطار بندرعباس-تهران بسته به نوع قطار و خدمات آن، حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا دو میلیون تومان برای هر نفر است، در نتیجه، یک خانواده چهار نفره برای مسیر رفت حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تا ۸ میلیون تومان هزینه خواهد کرد.

بلیط قطار بندرعباس-مشهد نیز از حدود یک میلیون و ۹۶۰ هزار تومان آغاز می‌شود و در برخی قطار‌ها به حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد، بنابراین هزینه بلیط رفت برای یک خانواده چهار نفره حدود ۷ میلیون و ۸۴۰ هزار تا ۱۰ میلیون تومان خواهد بود.

این ارقام تنها مربوط به مسیر رفت است و هزینه بازگشت، اقامت، غذا و رفت‌وآمد داخل شهر مقصد را شامل نمی‌شود؛ بنابراین هزینه واقعی سفر برای یک خانواده می‌تواند بسیار بیشتر از مبلغ بلیط باشد.

دسترسی به بلیط قطار؛ مشکل فقط قیمت نیست

در بخش ریلی مسئله را نباید صرفاً نبود یا کمیابی بلیط عنوان کرد، بلیط در زمان پیش‌فروش عرضه می‌شود، اما ظرفیت موجود در برخی مسیر‌ها به اندازه‌ای نیست که مسافر بتواند در روز‌ها و هفته‌های نزدیک به سفر به‌راحتی بلیط تهیه کند.

به همین دلیل مسافران در بسیاری از موارد باید یک ماه تا یک ماه و نیم زودتر برای سفر برنامه‌ریزی کنند و در زمان پیش‌فروش بلیط بخرند، این شرایط برای سفر‌های ضروری مشکل‌ساز است؛ زیرا همه نیاز‌های سفر از مدت‌ها قبل قابل پیش‌بینی نیستند.

بیماری ناگهانی، مراجعه فوری به پزشک، انجام یک کار اداری ضروری یا یک سفر خانوادگی پیش‌بینی‌نشده از جمله مواردی است که برنامه‌ریزی یک ماهه یا بیشتر برای آن امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین مسئله اصلی نبود مطلق بلیط نیست، بلکه محدودیت ظرفیت و فاصله زمانی پیش‌فروش تا سفر؛ انعطاف لازم برای پاسخگویی به بخشی از نیاز واقعی مردم را کاهش داده است.

هرمزگان به ظرفیت بیشتر حمل‌ونقل عمومی نیاز دارد

با توجه به شرایط جغرافیایی استان، افزایش ظرفیت حمل‌ونقل عمومی باید یکی از اولویت‌های سیاست‌گذاری در هرمزگان باشد؛ افزایش تعداد قطار‌های مسافری در مسیر‌های پرتردد از بندرعباس، افزایش ظرفیت واگن‌ها، افزایش پرواز‌ها در مسیر‌های ضروری و حمایت هدفمند از شرکت‌های هواپیمایی و ریلی فعال در جنوب کشور می‌تواند بخشی از مشکلات موجود را کاهش دهد.

همچنین لازم است بخشی از ظرفیت قطار‌ها در روز‌های نزدیک به سفر در دسترس مسافران باشد تا افرادی که به دلایل درمانی، اداری یا ضروری امکان برنامه‌ریزی طولانی‌مدت ندارند، امکان بیشتری برای سفر داشته باشند.

در کنار اقدامات کوتاه‌مدت، توسعه ناوگان ریلی و هوایی متناسب با جمعیت، موقعیت جغرافیایی و میزان تقاضای هرمزگان نیز باید در برنامه‌های بلندمدت مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت حمایت ویژه از مسیر‌های جنوب

با توجه به فاصله هرمزگان از بسیاری از مراکز کشور، انتظار می‌رود وزارت راه و شهرسازی برای استان‌های جنوبی، به‌ویژه هرمزگان، بسته حمایتی ویژه‌ای در حوزه حمل‌ونقل عمومی در نظر بگیرد.

حمایت هدفمند از مسیر‌های ضروری و پرتقاضا، ارائه مشوق به شرکت‌های هواپیمایی و ریلی، کمک به افزایش ظرفیت و در صورت امکان اختصاص یارانه یا حمایت مستقیم برای مسیر‌های خاص، می‌تواند بخشی از فشار هزینه را از دوش مسافران بردارد.

این حمایت به‌ویژه در مسیر‌هایی که مردم برای درمان، امور اداری، تحصیل یا زیارت از آنها استفاده می‌کنند اهمیت بیشتری دارد.

قیمت بلیط باید با توان پرداخت مردم تناسب داشته باشد

افزایش هزینه‌های شرکت‌های حمل‌ونقل نباید تنها از طریق افزایش قیمت بلیط جبران شود، اگر هدف، توسعه حمل‌ونقل عمومی است؛ قیمت بلیط نیز باید به گونه‌ای باشد که خانوار‌های بیشتری توان استفاده از آن را داشته باشند.

در صورت امکان شرکت‌های حمل‌ونقل می‌توانند با مدیریت هزینه‌ها و ساده‌سازی برخی خدمات جانبی و رفاهی غیرضروری بخشی از هزینه تمام‌شده سفر را کاهش دهند.

برای بسیاری از مردم بلیط ارزان‌تر با خدمات رفاهی کمتر گزینه مناسب‌تری نسبت به بلیط گران‌تر با امکانات جانبی بیشتر است؛ البته مشروط بر اینکه ایمنی و استاندارد‌های اصلی سفر حفظ شود.

اولویت باید این باشد که مردم بتوانند از حمل‌ونقل عمومی استفاده کنند؛ افزایش خدماتی که در نهایت به افزایش قابل توجه قیمت بلیط منجر شود، زمانی که توان پرداخت خانوار‌ها محدود است، نمی‌تواند پاسخ مناسبی به نیاز جامعه باشد.

حمل‌ونقل عمومی باید در خدمت مردم باشد

هزینه بالای سفر از هرمزگان در شرایطی مطرح است که بخشی از سفر‌های مردم نه از سر انتخاب بلکه به دلیل نیاز‌های درمانی، اداری، آموزشی و زیارتی انجام می‌شود.

وقتی یک خانواده برای سفر هوایی باید ده‌ها میلیون تومان تنها برای بلیط رفت هزینه کند و در سفر ریلی نیز با محدودیت ظرفیت و ضرورت برنامه‌ریزی طولانی‌مدت مواجه باشد، دسترسی به حمل‌ونقل عمومی با چالش جدی روبه‌رو می‌شود.

برای استانی مانند هرمزگان توسعه حمل‌ونقل عمومی باید متناسب با شرایط جغرافیایی و نیاز واقعی مردم انجام شود؛ افزایش ظرفیت، دسترسی آسان‌تر به بلیط و حمایت از مسیر‌های ضروری در کنار سیاست‌گذاری برای کنترل هزینه‌ها، می‌تواند بخشی از این مشکل را کاهش دهد.

اکنون انتظار می‌رود وزارت راه و شهرسازی با نگاه ویژه‌تری به وضعیت حمل‌ونقل هرمزگان ورود کند و برای کاهش فشار هزینه سفر بر مردم، افزایش ظرفیت قطار و هواپیما و بهبود دسترسی به بلیط، راهکار‌های عملی و قابل اجرا در نظر بگیرد.

حمل‌ونقل عمومی زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را ایفا کند که مردم توان استفاده از آن را داشته باشند؛ به‌ویژه در هرمزگان که فاصله جغرافیایی با مراکز مهم کشور، سفر را برای بسیاری از شهروندان به یک نیاز ضروری تبدیل کرده است.