خلا آموزش اقتصادی در سال «جهاد اقتصادی»

گروه اقتصادي «خبرگزاري دانشجو»، سید محمد مهدی موسوی؛ در حالی که بیش از نیمی از سال جهاد اقتصادی را پشت سر گذاشته ایم، به نظر می رسد که متاسفانه به دلیل برخی حواشی سیاسی در کشور در نیمه نخست امسال، اصل مسئله جهاد اقتصادی در مباحث کلان مدیریتی کشور تا حدودی مهجور مانده است؛ ضمن آن که هنوز این مسئله آن طور که باید و شاید برای بخشی از مردم ما جا نیفتاده است.

 

از این جهت بسیار لازم است که در خانواده ها برای گروه سنی کودک و نوجوان یا همان بچه مدرسه ای ها، برنامه هایی ریخته شود تا بچه ها بهتر و بیشتر با اهمیت و ضرورت جهاد اقتصادی در کشور آشنا شوند.

 

در این خصوص باید گفت که آموزش مهارت های اقتصادی توسط والدین بویژه مادران دلسوز به فرزندان یکی از مهمترین نیازها در شرایط فعلی است. از آن جا که مادران سهم عمده ای در خانواده دارند، طبعا در جهت همراهی همه اعضای خانواده و مدیریت اقتصادی آنها نیز تاثیر بسزایی دارند؛ بنابراین ضروری است در سال «جهاد اقتصادی» در آموزش مهارت های اقتصادی به فرزندان کوشاتر باشند.

 

بخش مهمی از مسائل اقتصادی خانواده، آموزش رفتار صحیح اقتصادی به فرزندان است. باید دانست که آموزش اقتصاد به فرزندان به دو گونه مستقیم و غیرمستقیم صورت می گیرد. بخش غیرمستقیم که مهمتر هم هست، روش و نوع عملکرد والدین است که خواه و ناخواه حتماً به فرزندان منتقل می شود.

 

در حقیقت والدین مدیر، قانع و صرفه جو، فرزندانی به همین گونه تربیت می کنند و از آن سو والدین اسراف کار، تجمل پیشه و مصرف گرا نیز فرزندانی تنوع طلب و مصرف زده به جامعه تحویل می دهند؛ بنابراین اولین گام در آموزش مهارت های اقتصادی به فرزندان، اصلاح عملکرد والدین است.

 

در شیوه دوم، والدین یا مربیان به گونه ای مستقیم عمل می کنند، مثلاً درباره مسائل اقتصادی با فرزندان گفت وگو می نمایند یا در هنگام خرید، تذکرات لازم و آموزش های ضروری را به آنها می دهند یا در خانه در مورد مصرف آب، برق، مواد غذایی، نگهداری وسایل و...امر و نهی های لازم را می کنند.

 

یکی دیگر از مهمترین نکاتی که باید حتما والدین آنها را به فرزندان خود آموزش دهند، این است که کار کردن حتی وقتی انسان از جهت مالی بی نیاز باشد، از نگاه اسلام، بسیار بهتر از بیکاری و تنبلی است.

 

در این خصوص نقل شده که یکی از دوستان امام صادق (ع) کسب و کارش را رها کرده بود و حضرت پس از اطلاع از موضوع، از او پرسیدند: « از کار اقتصادی ناتوان شده‌ای یا زهد پیشه کرده‌ای؟ او در پاسخ گفت: من تا پایان عمر از لحاظ مالی تأمین هستم و دیگر ضرورتی به کسب و کار احساس نمی‌کنم. پس از آن حضرت فرمودند: اگر کار اقتصادی را کنار بگذاری، بخشی از عقلت از بین خواهد رفت. »

 

اگر دانش آموزان جامعه ما نگاهشان به مسائل اقتصادی این گونه باشد که در حدیث بالا، پیشوای ششم ما شیعیان بر آن تاکید کردند، قطعا کشور ما هم بیش از پیش در مسیر رشد و پیشرفت اقتصادی قرار می گیرد.

 

این سوال امروز به طور جدی مطرح است که چگونه فرزندانمان را تربیت کنیم که در کار اقتصادی جدیت داشته باشند؟ در پاسخ به این سوال باید گفت در حال حاضر نظام آموزشی ما برای این منظور مناسب نیست و برای اینکه فرهنگ جهاد اقتصادی در جامعه ما رواج پیدا کند و فرزندان ما اهل فعالیت اقتصادی بشوند، می‌توان گفت ما به یک آموزش و پرورشی نیاز داریم که به درستی و با بیان مناسب سنین کودک و نوجوان، اصول فعالیت اقتصادی سالم را به دانش آموزان تعلیم دهند.

 

در بسیاری از کشورهای دنیا این کار به شیوه‌های جدید از جمله به‌ صورت بازی و یا سرفصل‌های درسی طبق اهداف رفتاری خاص اقتصادی، به محصلان، آموزش داده می‌شود. به این ترتیب، با برنامه‌های مختلف آموزشی، کودکان خود را از لحاظ اقتصادی توانمند بار می‌آورند؛ البته باید توجه داشت که این مسئله محدود به آموزش و پرورش نمی‌شود، بلکه والدین نیز می‌توانند در رفتارهای خود با فرزندانشان، به‌گونه‌ای عمل نمایند که فرزندانشان اهل تولید و بهره‌وری، بار بیایند و در کسب ارزش افزوده، توانمند شوند.