بسیج در اندیشه امام خمینی (ره)

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، شهرام مهدوی مطلق؛ سلام بر بسیج، سلام بر مدرسه عشق و مکتب شاهدان و شهیدان گمنام، سلام بر میقات پابرهنگان و معراج اندیشه پاک اسلامی که تربیت یافتگان آن نام و نشان در گمنامی و بی نشانی گرفته اند.

 

سلام بر فتح الفتوح امام (ره) و سلام بر اقیانوس ملت و مامن شورآفرینی جوانان و و امید آفرینی دوستان و بیم آفرینی دشمنان. سلام بر لشگریان مخلص خدا در مدرسه عشق که چشم در چشم حوادث ایستاده اند و بر تابه عشق ولایت می سوزند و امروز از غرش آنها در جهان همواره غوغاست و می روند تا بعد از بیداری اسلامی، ناقوس سقوط لیبرال دموکراسی را در قلب اروپا و آمریکا به صدا درآورند.

 

اگرچه بسیج به عنوان یک تشکل در 5 آذر 1358 توسط حضرت امام خمینی (ره) پا به عرصه ظهور نهاد، اما با بررسی دکترین بسیج در اندیشه های ناب حضرت امام و آن جا که می فرمایند: «دفتر تشکل بسیج را همه مجاهدان از آدم تا ختم امضاء کرده اند»، به خوبی می توان به این نتیجه رسید که بسیج نه یک تشکل و گروه اجتماعی، که یک فرهنگ و یک بنیاد نظری است که سابقه آن به درازای تاریخ بشریت است و ریشه های روشنی در فرهنگ قرآنی دارد که از این منظر نکاتی را بیان خواهیم نمود تا به این فرضیه خود برسیم.

خداوند در قرآن می فرماید: «اگر خداوند بعضی را توسط بعضی دیگر دفع نکرده بود، دیر ها، کلیساها، کنشت ها و مسجد هایی که نام خدا در آن ها به فراوانی برده می شود،  ویران می شد و خدا هرکس را که یاریش کند، کمک می کند و ...» و یا «به سوی نبرد روانه شوید خواه بر شما آسان باشد، خواه سخت و با دارایی و اموال و جان خویش در راه خدا جهاد کنید، اگر بدانید خیر شما در این است.» و «واعدو الهم ماستعطم من قوه ... در برابر دشمنان تا می توانید نیرو و اسبان سواری آماده کنید تا دشمنان خدا و خودتان و جز آنها که شما نمی شناسید و البته خدا می شناسد را از قدرت بترسانید و ...» و یا «ای کسانی که ایمان آورده اید شما را چه شده است که چون به شما گفته می شود در راه خدا بسیج شوید کندی به خرج می دهید؟

 

آیا به جای آخرت به زندگی دنیا دل خوش کرده اید؟ متاع زندگی دنیا در برابر آخرت، جز اندکی نیست.» و یا «سبکبار و گرانبار بسیج شوید و با مال و جانتان در راه خدا جهاد کنید. اگر بدانید برای شما بهتر است.» «وَ لاَتَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُواوَ أَنْتُمُ اٌْْْْلْأَعْلَوْنَ إِن كُنْتُم مُؤْمِنِينَ و اگر مومنيد، سستي مكنيد و غمگين مشويد كه شما برتريد» این ها تنها یک نکته از آن معنی بود و سراسر قرآن، فرمان به بسیج عمومی برای دفاع در برابر ظلم و جور و آمادگی برای آبادانی و اصلاح در ابعاد مختلف است.

 

علاوه بر آن برای دانستن ضرورت و حکمت بسیج کافی است تا نهج البلاغه را ورق بزنیم خصوصا آنجا که می فرمایند: «كسي كه جهاد را ناخوشايند دانسته و ترك كند كوچك و ذليل مي شود.» و یا «به خدا سوگند، هر ملتي كه در درون خانه خود مورد هجوم قرار گيرد، ذليل خواهد شد.) و یا «تَزُولُ ا‏‏لْجِبَالُ وَلاتَزُل‎ْ ! عَضَ عَلَي‏ نَاجِذِكَ . أَعِرِ اللهَ جُم‎‎ْجُمَتَكَ .تِد‎‎‎ْ فِي اٌلْاَرْضِ قَدَمَكَ . اٌرْمِ بِبَصَرِكَ اَقصَي اٌلْقَوْمِ، وَ غُضَ بَصَرَكَ.وَ اٌعْلَمْ أََنَ النَصْرَمِنْ عِنْدِاٌللهِ يعني اينكه؛ اگر كوهها از جاي كنده شوند تو ثابت و استوار باش، دندان هارا بر هم بفشار، كاسه سرت را به خدا عاريت ده، پاي بر زمين ميخكوب كن، به صفوق پاياني دشمن بنگر، از فراواني دشمن چشم بپوش و بدان كه پيروزي از سوي خداوند است.»

 

احادیث و روایات دینی ما همه و همه حکایت از این واقعیت دارد که ذکر آن ها در این مقال نمی گنجد، ولی برای درک بهتر حکمت بسیج نیاز به واکاوی سیره ی قرآن، نهج البلاغه و احادیث و روایات و ائمه داریم  و فرمان علنی حضرت امام در پنجم آذر ماه 58 مبنی بر تشکیل ارتش بیست میلیونی، ناشی از همین ژرف اندیشی، آینده نگری و دوراندیشی و سال ها تدبر و تلمذ در مکتب قرآن و انبیاء بود. خصوصا اینکه بسیج در کلام امام در قلمروهای مختلف اجتماعی، سیاسی، عبادی و حتی عشق و عرفان زیباترین مضمون ها را به خود می گیرد و عنوان مصداق کامل و یا اینکه دفتر تشکل آن را همه مجاهدان از اولین تا آخرین امضاء نموده اند و یا اینکه می فرمایند: «قضیه بسیج همان مسئله ای است که در صدر اسلام بوده است.»

 

از آن مضامین بلند است که در آن مفهوم بسیج  بسی فراتر از تمام معناهایی است که برایش متصور است و هابیل اولین شهیدی است که در این مضمون، خداوند خلعت بسیجی را به قامت او انداخت و در این نگرش بیداری قوم بنی اسراییل و قیام آن بر علیه فرعون به فرمان حضرت موسی علیه السلام و بسیج اصحاب فقیر و مستضعف صفه در برابر ظلم و ستم های اشراف بت پرست مکه به فرمان پیامبر اسلام و هجرت های آن حضرت و دعوت عمومی همه ائمه اطهار(ع) برای اتحاد و همبستگی مسلمین علیه حکام ظالم و برای گره گشایی از امور مسلمین و ... همه و همه ماهیت بسیجی دارد و در عصر کنونی هم بسیج مردم در ماجرای تحریم تنباکو به تبعیت از فتوای میرزای شیرازی که یک باره خواب سالیان سال استکبار را آشفته و پریشان نمود.

 

قیام مردم ورامین، قم و شهرهای دیگر در حوادث سال 42 در تبعیت و حمایت از روحانیت معظم در برابر ظلم های رژیم پهلوی و استمرار این قیام ها تا سرنگونی رژیم شاهنشاهی در 22 بهمن 57 نیز ریشه در فرهنگ و تفکر بسیجی و بسیج داشته و دارد.

 

آری بسیج در مکتب ولایت و اندیشه حضرت امام(ره) همان مجاهدانی اند که عرفان و اندیشه و حماسه را با هم آمیخته و مقصد خویش را لقای الهی برگزیده اند و در مدرسه عشق با فرهنگ عاشورایی یک دست سلاح و یک دست قرآن، از جنوب ایران کربلا ساخت و در غرب آن عاشورا به پا کرد و جان خود را به پای درخت مدنیت همراه با اسلامیت فدا کرد و چون بنیان مرصوص با دشمنان دین به میدان رفت تا فتنه ای نماند. 

بسیج در منظر ملت نیز یادآور جانفشانی ها، رشادتها، از خودگذشتگی ها و فتوحات دلاور مردانی است که اقتدار و گمنامی را با هم آمیختند و رمز اقتدار ملت ما در اوج تنهایی کشورمان بودند که انقلاب اسلامی را بیمه کرد و امروزه  حضورش در دیگر عرصه های نیاز کشور ضرورتی اجتناب ناپذیر است که نیازهای دائمی، باورها و ارزش های فرهنگی پدیدآورنده ی آن باید به روشنی تعریف شوند و این نیازها ممکن است اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و یا نظامی باشند که بر همگان است که با روحیه ای بسیجی قدر این الطاف جلیه خداوند را که بر ملت ارزانی داشته را پیش از پیش بدانند و بدانند که غفلت از بسیج غفلت از استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی است.

 

[1] - سوره حج آیه 39

[1] - توبه آیه 10

[1] - انفال آیه 60

[1] توبه آیه 28

[1] - سوره توبه آیه 41

[1] -آل عمران آیه 139

[1] - نهج البلاغه خطبه 27

[1] - نهج البلاغه خطبه 27

[1] -نهج البلاغه خطبه 11