نیازمند پژوهش‌های جدی در تاریخ فعالیت علمای شیعه هستیم

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از قم، دکتر عبدالوهاب فراتی پیش از ظهر امروز طی سخنانی در  کمیسیون تحولات سیاسی – اجتماعی کنگره بین المللی بزرگداشت مرحوم آخوند خراسانی با اشاره به اینکه تاثیرگذاری فراوان مرحوم آخوند در جریان تحولات سیاسی و اجتماعی دوران حاکمیت شاهان قاجار و نهضت مشروطیت غیر قابل کتمان است، اظهار داشت: به نظر می رسد هنوز بسترهای زیادی برای پژوهش درباره نقش آفرینی علمای شیعه بویژه مرحوم آخوند خراسانی که نقش جدی در شکل گیری تفکر سیاسی در دوره متاخر را داشته اند، وجود دارد که امید است برگزاری این قبیل نشست ها و همایش ها به این مهم کمک کند.

 

علی حجتی، کارشناس ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی نیز در اين نشست ضمن ارائه مقاله خود در این جلسه بيان داشت: مفهوم استقلال سیاسی و اقتصادی از دیدگاه آخوند خراسانی با مفهوم حفظ کیان و اصل اسلام که یک قاعده مهم فقهی است، پیوند می یابد.

 

وی افزود: از این رو بعد از هجوم روسیه و انگلیس به خاک ایران در اواخر قرن نوزدهم، آخوند خراسانی که کیان اسلام را در خطر می دید، به عنوان مرجع اول شیعه در آن زمان همه توان خود را برای بیرون راندن اشغالگران به کار گرفت و در این راستا، نوشتن نامه های اعتراضی، تشویق مردم به ایستادگی در برابر اشغالگران و صدور حکم جهاد از جمله اقدامات آخوند خراسانی برای رسیدن به این هدف بود.

 

مریم عظیم بیک، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته تاریخ نیز در اين كميسيون ضمن ارائه مقاله خود در خصوص تقابل و تعامل آخوند خراسانی با سید محمد کاظم یزدی در جریان انقلاب مشروطه گفت: اگر چه بیشتر علما و فقهای شیعه قائل به نظریه سلطنت مسلمان ذی شوکت بودند، ولی درباره حدود اختیارات، وظایف، ویژگی های سلطان و به طور کلی تعریف این نظریه با هم اختلاف داشتند.

 

وی همچنین خاطرنشان كرد: از نمونه های بارز این تقابل ها، تقابل علمی و نظری آخوند خراسانی به عنوان بزرگترین رهبر روحانی مشروطه و سید محمد کاظم یزدی به عنوان برجسته ترین روحانی مخالف مشروطه بوده است.