وقايع نگاري يك تلاش عاشقانه نافرجام

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ تمام كساني كه فيلم «بدرود بغداد» را ديده اند در يك نقطه متفق القولند و آن اينكه اين فيلم نتيجه يك تلاش جدي و عشق ورزي سينمايي است در اين حال نكته اي كه در اين وادي و در حيطه اين تلاش جوانانه و سينماورزانه مطرح است و جاي سوال جدي دارد اين است كه به راستي فيلم «بدرود بغداد» تا چه حد توانسته اين ممارست ها و كوشش هاي كم بديل را به نتيجه اي در خور منتهي سازد نتيجه اي كه بي ترديد حاصل يك فرآيند سينمايي است و نه صرفا به دست آمده از تلاش هايي پراكنده و ممارست هايي كه نتوانسته اند در خدمت يك كل واحد قرار بگيرند.

 

ما در فيلم «بدرود بغداد» شاهد سكانس ها و قالب بندي هاي شكيل و منحصر به فردي هستيم كه توانسته در لحظات قابل توجهي صحنه هاي خيره كننده را به لحاظ زيبايي شناسي بصري پديد آورد ضمن آنكه اين موقعيت ها در فرآيندي شكل مي گيرد كه همه چيز آن و شايد هم بتوان گفت هيچ چيز آن شكل مطلوب و استانداردي ندارد از امكانات ساخته گرفته تا ويژگي هاي موقعيت و زمان شكل گيري فيلم جزييات اين فضا و موقعيت را مي توان در مصاحبه هاي مختلف كارگردان فيلم دنبال كرد.

 

اما آنچه در اين ميان مهم است اين نكته است كه چرا بايد روند فيلم سازي يك كارگردان جوان اجتماعي ايران با اين حجم از خلاقيت و ابتكار و تمرين و سخت كوشي به اينجا منجر شود كه فيلم او پس از گذراندن يك دوره پرفراز و نشيب چند ساله در حالي اكران شود كه دغدغه او صرفا ساختن فيلم بعدي‌اش است و اين يك واقعيت تلخ و سوزناك براي سينماي تجربه گرا و مستقل و به خصوص براي سينماگران جوان ما است.

 

فيلم «بدرود بغداد» با عنايت به اينكه اولين ساخته بلند سينماي مهدي نادري كارگردان جوانش است توانست به ميزاني از قابليت هاي بصري و ويژگي هاي فردي دست يابد كه بتواند به عنوان آينده سينماي ايران در آكادمي اسكار در سال گذشته معرفي شود بي ترديد اين نكته مويدي بر ويژگي هاي ارزشمند ساختاري و بصري فيلم است كه البته با شرحي كه رفت و اشاره اي كه به فرجام داستاني فيلم و موقعيت كارگردانش شد حاصلي جز تلخ كامي به همراه نداشت.

«بدرود بغداد» را مي توان از تجربه هاي چالش برانگيز سال هاي اخير سينماي ايران دانست كه علاوه بر وجود حركتي تلاشمند و جوانانه به لحاظ اجرايي و متريال و پرواكشن سينمايي هم تجربه خاصي محسوب مي شد.

 

فيلمي كه مي توان در بسياري از نماها،‌ قالب بندي ها،‌ سكانس‌ها و حتي پلان‌هايش به ظرافت و ريزبيني و دقت كارگردان و به خصوص فيلم بردارش را سراغ گرفت و مشاهده نمود و شايد بتوان گفت «بدرود بغداد» از جهت تصويربرداري يكي از كارهاي شاخص و كم نظير سينماي ما طي سال هاي اخير باشد كه هست.

شايد اگر تجربه مهدي نادري در ساخت فيلمش نتيجه بهتر و درخوري به ويژه به لحاظ اكران و صنعت توزيع پيدا مي كرد نشانه اي مي شد براي ساير جوانان اين عرصه كه بتوانند با اميد و پشتوانه بهتري دست به تجربيات جديد بزنند و سينماي ايران را از رخوت و نخوت حاكم بر آن برهانند نكته اي كه البته در مورد اين فيلم رخ نداده و متاسفانه فضاي تيره و تاري را براي كارگردان جوانش به همراه داشته است.

 

حقيقتا بايد گفت حق فيلمي همچون «بدرود بغداد» با اين ويژگي هاي ارزشمند سينمايي، چيزي بيش از اين بود كه نصيبش شد.