«اسب حيوان نجيبي است»؛ فيلمي دِفُرمه و فانتزي

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ فيلم پرحاشيه عبدالرضا كاهاني با عنوان نه چندان عجيب و غريب «اسب حيوان نجيبي است» به روي پرده رفته و بالاخره پس از مدت‌ها حاشيه و فراز و فرود پيراموني به مخاطبان سينمايي ايران عرضه شده است.

«اسب حيوان نجيبي است»، پنجمین فیلم سینمایی عبدالرضا کاهانی و ساخت سال ۱۳۸۹ است و پس از فيلم‌هايي همچون «آدم»، «آنجا»، «بيست» و «هيچ» تجربه جديدي در كارنامه عبدالرضا كاهاني محسوب مي شود.

فيلمي كه به لحاظ ساخت و پرداخت و همچنين ميزانسن‌هاي سينمايي و نيز قصه و روايت اساساً كاري متفاوت به حساب مي آيد و اين تفاوت شايد بيش از هر چيز در نوع فرمي باشد كه كاهاني براي روايات فيلمش انتخاب كرده است، فرمي نه چندان مانوس و شناخته شده براي مخاطبان سينمايي ايران كه بديهي است در ميزان و نحوه ارتباط گيري با آنان نقش قابل توجهي خواهد داشت و چه بسا اساساً هيچ گونه ارتباط بين مخاطب و فيلم شكل نگيرد.

فيلم «اسب حيوان نجيبي است» داستان دِفُرمه و فانتزي يك ذهنيت ماليخويايي است كه تلاش كرده فضاي فيلمش را به شخصيت‌ها و كاراكترهايي به ظاهر هجو آلود نزديك كند و با دستاويز قراردادن هجو به پديده‌هاي اجتماعي نگاهي ديگر بي‌اندازد.

اما حقيقت آن است كه نه تنها اين اتفاقات در فيلم نيفتاده است بلكه مجموعه اين چيدمان و وقايع و تداركات سينمايي كارگردان فيلم را به مجموعه تصاويري پرت، درهم ريخته و مُشطط و ناگيرا تبديل كرده كه از پس كمترين و كوچكترين ارتباط گيري و درگير شدن با مخاطب در نيامده است.

 

در حقيقت مي توان گفت فيلم «اسب حيوان نجيبي است»، تصوري مخدوش و مُشطط، ذهنيت‌هاي خام و پرداخت نشده‌ كارگردان آن است و شايد در مقام مقايسه با فيلم‌هاي قبلي به آثاري همچون «آدم» و «بيست» و حتي فيلمي مثل «هيچ» كه اساساً داستاني نداشت و يك پيچش روايي سطحي بود در مقام، پايين تري قرار مي گيرد و بنابراين مقايسه مي توان گفت؛ «اسب حيوان نجيبي است»، در كارنامه نه چندان پر و پيمان عبدالرضا كاهاني يك سقوط و افت تمام عيار و كامل و نابود كننده به حساب مي‌آيد.

«اسب حيوان نجيبي است» در هيچ كدام از وجوه پرداخت سينماييش نتوانست به موفقيتي هر چند نسبي نائل آيد نه فيلم نامه چفت و بست دار و محكمي دارد نه بازي‌هاي روان و قابل اطميناني و نه كارگرداني يك دست و هدفمندي و شايد تنها نكته‌اي كه در اين فيلم با دقت و حساسيت مورد توجه سازنده بوده انگ‌ها، نيش و كنايه‌ها و ديالوگ‌ها و جلوه‌هاي شبه سياسي و تابوشكنانه فيلم است كه البته در آن حيطه هم كار نهايتاً به تكرار مكررات و پرداخت كليشه‌اي شبه طنزهاي نازل و مبتذل انجاميده است.

شايد لازم باشد عبدالرضا كاهاني با عنوان فيلم‌سازي جوان و مستعد يك تجديدنظر اساسي چه در فرم و پرداخت فيلمنامه‌اي و روايي فيلم‌هايش و چه در مضامين، مفاهيم، و محتواهاي مدنظرش به انجام رساند و شايد گوشه‌هايي از توانمندي‌هاي احتمالي او را به ظهور و بروز رساند و الا ساخت فيلم‌هايي همچون «اسب حيوان نجيبي است» تنها به سقوط يك پارچه و همه جانبه و تاسف برانگيز او سرعت مي بخشد و ديگر هيچ؟!