آقاميري: آژانس حق بازديد از پارچين را ندارد/علل تاخير در بهره‌برداري از نيروگاه بوشهر/ خاطره گفته نشده از شهيد شهرياري

دكتر سيد محمودرضا آقاميري در گفت‌وگوي تفصيلي با خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، در خصوص مشكلات بهره برداري از نيروگاه بوشهر، رویکرد روسیه و چین، مذاكرات آينده با 5+1، توانايي ايران در زمينه فناوري هسته‌اي و خاطراتي از شهداي هسته‌اي توضيحاتي ارائه داد.

دلايل تاخير در بهره‌برداري از نيروگاه بوشهر و وضع فعلي آن

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي در مورد مشكلات نيروگاه بوشهر و دلايل طولاني شدن زمان بهره برداري از آن گفت: مشكلات نيروگاه بوشهر از چند جنبه قابل بررسي مي باشد كه آن را زمان‌بر كرده است.

وي افزود: يك مشكل به اروپايي‌ها مربوط است؛ آنها قرارداد ساخت نيروگاه‌ها را با ايران بستند و ساخت و طراحي اوليه را انجام دادند و حتي بتن ريزي هم صورت گرفت تا اينكه انقلاب اسلامي رخ داد و اين باعث شد تغييراتي در شرايط به وجود آيد؛ به طوري كه طرف اروپايي در سال 64 يا 65 رسماً اعلام كرد به هيچ عنوان زير بار ساخت نيروگاه نخواهد رفت.

آقاميري گفت: ما در آن زمان يا بايد نيروگاه‌ها را به طور كامل خراب مي‌كرديم كه به هيچ عنوان امكان اينكه آن را دوباره بسازيم، وجود نداشت؛ چون فقط مطالعات اوليه آن چند سال زمان مي‌برد يا بايد سراغ كشورهاي ديگر مانند چين و روسيه مي‌رفتيم.

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي با بيان اينكه مدت زمان زيادي صرف تغيير طراحي نيروگاه شده است، ادامه داد: ساختمان اوليه براي راكتور اروپايي ساخته شده و نوع نيروگاه روسيه از نظر طراحي متفاوت بود و اين باعث شد زمان زيادي صرف شود؛ در نهايت هم مسائل سياسي پيش آمد و روس‌ها تابع مسائل سياسي بين‌المللي شدند.

 

 

روس‌ها قابل اعتماد نيستند

 

وي با تاكيد بر اينكه روس‌ها نفساً و روحاً از نظر وعده و وعيد انسان‌هاي قابل اعتمادي نيستند، گفت: البته وضعيت آن گونه هم نبود كه بتوانند خودشان قرارداد را لغو كنند و در نهايت تحت تاثير مسائل سياسي بهره برداري از اين نيروگاه به تعويق افتاد.

اين كارشناس حوزه فناوري هسته‌اي امتيازگيري روسيه از ايران به خاطر تنگناهاي سياسي را طبيعي دانست و افزود: به هر حال هر كشور به دنبال منافع خود است و روس‌ها هم به دنبال آن هستند كه از اين فرصت استفاده كنند، لذا گاهي به نفع ما و گاهي عليه ما و گاهي هم به دنبال باج خواهي هستند؛ روس‌ها در اين زمينه بازي خوبي را با ما نداشتند و هر روز به بهانه‌اي باج خواهي و باج خواري مي‌كردند.

آقاميري نيروگاه بوشهر را زير بار نيرو و نيروگاه قدرت برشمرد و افزود: اين نيروگاه به 70 درصد توان خود رسيده و ظرف يكي، دو ماه آينده انشاالله به صد درصد مي‌رسد و برق آن وارد مدار مي‌شود.

ايران علاقه‌اي به خروج از NPT  ندارد

 

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي در خصوص احتمال خروج ايران از NPT، با بيان اينكه براي كشوري كه نمي‌خواهد از مسائل صلح آميز عبور كند NPT موضوع مهمي نيست، ادامه داد: هر چند قانون NPT قانوني تبعيض آميز است و مي‌گويد كشورهايي كه داراي سلاح هسته‌اي هستند داشته باشند و آنها كه ندارند نبايد داشته باشند و خود قانون في نفسه خوب نيست، اما براي اينكه اطمينان جامعه جهاني به وجود بيايد برخي كشورها از جمله ايران براي جلب اعتماد جهاني آن را امضا كردند.

وي با تصريح بر اينكه امضاي NPT به آن معناست كه ما قصد نداريم از مسير صلح آميز در برنامه هسته‌اي خارج شويم، افزود: كشورهايي كه NPT را امضا نكرده‌اند نشان دادند كه مي‌خواهند از چارچوب صلح آميز خارج شوند و به صراحت داشتن سلاح هسته‌اي را اعلام مي‌كنند؛ پسNPT به طور كلي مي‌تواند چنين جنبه مثبتي داشته باشد.

آقاميري ادامه داد: اما مشكلي كه كشورمان با NPT دارد به پرونده هسته‌اي ما بر مي‌گردد؛ پرونده هسته‌اي از ديد آژانس دو جنبه فني و حقوقي دارد كه بحث فني به روش‌ها و تجهيزات فناوري اتمي و بحث حقوقي به اختيارات و الزامات قانوني مربوط مي شود.

 

 

اين كارشناس حوزه فناوري هسته‌اي با تاكيد بر اينكه اين پرونده حقوقي و فني براي ايران به پرونده‌اي سياسي تبديل شده است، گفت: مشكل امروز ما سياسي شدن پرونده ماست و نه مسائل مربوط به NPT و ساير قضايا.

وي در مورد خروج ايران از NPT گفت: اگر قرار باشد آژانس، سازمان ملل و شوراي امنيت با پرونده هسته‌اي ما برخورد غيرحقوقي و غيرفني داشته باشند، عضويت در NPT فايده‌اي ندارد و خروج از NPT مي‌تواند تهديد خوبي باشد، ولي از لحاظ اينكه افكار عمومي جهان را در جهت بي‌اعتمادي به ايران حركت مي‌دهد، مضر است.

آقاميري تاكيد كرد: بحث خروج از NPT به عنوان يك گزينه مدنظر ايران قرار دارد، اما بحث اين نيست كه دولتمردان ما الان به آن فكر كنند.

آژانس حق بازديد بدون محدوديت از تاسيسات هسته‌اي را ندارد

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي در مورد درخواست آژانس براي بازديد بدون محدوديت از تاسيسات هسته‌اي ايران گفت: بازديد از تاسيسات هسته‌اي قانون دارد و ما وقتي مي‌خواهيم اين تاسيسات را بنا كنيم از شش ماه قبل از آماده شدن آن اعلام مي‌كنيم و آژانس آن را بررسي مي‌كند، اما اينكه آژانس بخواهد بر هر جا كه خواست دست بگذارد، طبق هيچ قانوني ممكن نيست مگر پروتكل الحاقي كه ايران در حال حاضر آن را نپذيرفته و تنها در مقطع كوتاهي آن را داوطلبانه اجرا كرده است.

وي با تاكيد بر اينكه ايران تحت تاثير فشار تحريم‌ها به سمت پذيرش مجدد پروتكل الحاقي نخواهد رفت، گفت: فشارهاي بين المللي به هيچ عنوان بيشتر از ميزان فعلي نخواهد شد، ايران تا الان اين فشار را تحمل و در برابر آن مقاومت كرده و اين حداكثر فشار ممكن است.

ايران غني سازي 20 درصد را متوقف نخواهد كرد

 

آقاميري در خصوص غني سازي 20 درصد اورانيوم و حساسيت غرب نسبت به آن گفت: ما به غني سازي 20 درصد براي سوخت راكتور تحقيقاتي و راديوداروهايمان نياز داريم و اگر غرب دو سال پيش تعهد مي كرد كه آن را در اختيار ايران بگذارد و مي‌گذاشت، ما به سمت توليد آن نمي‌رفتيم، اما امروز اگر نياز باشد به سمت 80 درصد هم مي‌رويم.

اين كارشناس مسائل هسته‌اي افزود: به عقيده من بايد به غني سازي 20 درصد براي تكميل پروژه‌ها و تامين نيازهايمان ادامه دهيم و اگر نياز باشد غنا را بالاتر هم ببريم.

 

 

وي در مورد درخواست بازديد آژانس از تاسيسات پارچين گفت: اين درخواست بدون دليل و منطق است و قرار نيست آژانس هر جا را كه بخواهد يا منافقين به او گزارش دهند، بررسي كند؛ چون ايران كشوري مستقل و پهناور است و هر چند برخي از مكان ها را براي اعلام حسن نيت خود، به آنها نشان داده است، اما اينكه آژانس هر جا را كه خواست، بتواند بدون مانع بررسي كند، ناقض حاكميت و قوانين بين المللي است؛ هر چند كار جدي در پارچين در جريان نيست، اما بهانه‌گيري ‌آژانس در اين مورد بي دليل است و به دولتمردان توصيه نمي كنم راه را براي بازديد باز كنند.

 

 

آقاميري در خصوص درز اطلاعات محرمانه كشور توسط بازرسان آژانس گفت:‌ اطلاعات دانشمندان و برخي مكان‌هاي ما توسط بازرسان آژانس لو مي‌رود؛ چون خيلي از بازرسان از نظر اعتماد عمومي بين‌المللي صلاحيت ندارند و به عنوان عامل عمل مي‌كنند و اين اتفاق در گذشته افتاده و مي‌افتد.

 

 

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي در مورد محل مذاكرات آينده ايران و 1+5 گفت: مهم اين است كه آنها شرايط ما را براي مذاكره بپذيرند و بتوانيم حرف‌مان را اعلام كنيم، بنابرين جاي آن خيلي مهم نيست، اما ممكن است ايران از نظر ديپلماسي بخواهد كشوري را ادب كند يا مسائل ديگري كه در بحث هسته‌اي نقشي ندارند، مطرح باشد.

 

وي افزود: به عقيده من مسائل غيرهسته‌اي بايد در جاي خودش بررسي شود.

 

 

نماينده ايران در شوراي بين‌المللي سزامي در پاسخ به سوالي در خصوص توانايي ايران در زمينه ساخت نيروگاه‌هاي هسته‌اي و ميزان نيازمندي به خارج از كشور در اين زمينه گفت: ‌ما براي گرفتن لايسنس مجبوريم با خارجي‌ها همكاري كنيم؛ چون نيروگاهي كه مي‌خواهد زير بار برود بايد مراحل استاندارد را طي كند و نيروگاهي باشد كه قبلاً ساخته شده و امتحان پس داده است يا مثلاً آژانس بايد طراحي ما براي نيروگاه كوچك 360 مگاواتي را ببيند كه اين كار دارد صورت مي‌گيرد.

 

 

وي با تاكيد بر اينكه هيچ كشوري تا الان در ساخت نيروگاه هسته‌اي با ما همكاري نكرده است، ادامه داد: اما طراحان و نيروهاي داخلي هم در زمينه راكتور تحقيقاتي و هم راكتور قدرت در حال كار هستند و توان كشور در طراحي و ساخت نيروگاه بالاست و قادر به حل مسائل كشور مي باشد.

خاطره‌اي گفته نشده از شهيد شهرياري

 

آقاميري كه در گذشته سابقه همكاري با شهيدان عليمحمدي و شهرياري را داشته است، در مورد شهيد شهرياري گفت: وي انساني وارسته، متدين و متخصص به معناي واقعي بود و فقدان او با گذشت يك سال و چند ماه هنوز براي ما بسيار سنگين است و احساس مي‌كنيم يكي از بهترين نيروهايمان را از دست داده‌ايم.

وي درباره خصوصيات شهيد شهرياري گفت: او هميشه خنده‌رو بود و با روي گشاده با همه برخورد مي‌كرد و سعي داشت مشكلات همه را حل كند؛ اينها خصوصياتي بود كه در كمتر معلمي در آن سطح ديده مي‌شد.

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي در خاطره‌اي گفته نشده از شهيد شهرياري گفت: يادم است يك روز با او تماس گرفتم و راجع به يك راكتور سوال كردم، البته سوالم خيلي پايه علمي نداشت؛ وي هم توضيحاتي پشت تلفن داد و بعد گفتم بسيار خوب بعداً راجع به موضوع صحبت خواهيم كرد.

آقاميري ادامه داد: شهيد شهرياري چند دقيقه بعد متوجه شده بود كه اين موضوع را من كامل كار نكرده‌ام، به همين خاطر به اتاقم آمد و گفت من داشتم مي‌رفتم اين مطالب را برايت آوردم كه شايد در اين موضوع كه سوال كردي به دردت بخورد؛ وي در عين حال كه با فروتني برخورد كرد، اين مطالب را به من داد و وقتي آنها را نگاه كردم ديدم دقيقاً همان چيزي است كه من مي‌خواستم و سوال من در جهت منطقي بحث نبوده است.

نماينده ايران در شوراي بين‌المللي سزامي در مورد شهيد شهرياري ادامه داد: او واقعاً شخصيت وارسته‌اي در ارتباط با همكاران، دانشجويان و خانواده‌اش داشت و متاسفانه دشمن هم خوب او را شناخت و امروز فقدانش بشدت احساس مي‌شود.

ترورها باعث مصمم‌تر شدن متخصصان هسته‌اي شده است

وي در خصوص تاثير ترور دانشمندان هسته‌اي بر روي ساير متخصصان اين عرصه گفت: اين ترورها براي ما خيلي سنگين بود  و اين طور نيست كه بگوييم خيلي راحت مي‌توانيم از كنار آن رد شويم؛ چرا كه تربيت حتي يك انسان معمولي در كشور هزينه سنگيني دارد.

آقاميري افزود: اما شهادت اين دانشمندان همه را خيلي مصمم‌تر كرد و فهميديم كه كار را براي رسيدن به اهداف بايد چند برابر كنيم؛ اين كار در حال انجام است تا نبود عليمحمدي‌، شهرياري و ساير دوستاني كه در اين زمينه از دست داديم را جبران كنيم؛ خود من فكر مي كنم كه كارم با رفتنم به سزامي چند برابر شده و شايد تا قبل از شهادت اين دوستان تا حدي انگيزه داشتم، اما الان احساس مي كنم نه تنها بايد حضور داشته باشم، بلكه بايد كار را قوي‌تر و جدي‌تر پيش ببرم و همه همكاران هم همين شرايط را دارند.

كوتاه آمدن در برابر دشمن ما را به سمت تعطيلي فناوري هسته‌اي مي‌برد

 

نماينده ايران در شوراي بين‌المللي سزامي در خصوص رويكردهاي مختلف در مذاكرات سابق هسته‌اي از سوي ايران و نتيجه تجربه‌هاي حاصل از آن گفت: غرب مي‌خواست ما را تحت فشار قرار دهد تا كوتاه بياييم؛ البته اگر كوتاه مي‌آمديم موضوع در پرونده هسته‌اي تمام نمي‌شد و پس از آن حقوق بشر، مسائل زنان، مسائل جوانان و دانشگاه‌ها مطرح مي‌گرديد و هر روز به بهانه‌اي ما را مجبور مي‌كردند كه تسليم شويم.

وي افزود: در بحث هسته‌اي ثابت شد كه كوتاه آمدن، ما را به سمت تعطيل شدن كار پيش مي‌برد، بنابراين غرب كار را به شوراي امنيت و تحريم كشاند؛ چون فهميد كه به راحتي نمي‌شود با اين كشور شوخي كرد و به نظر من پافشاري ايران در اين زمينه خوب بود.

آقاميري با تاكيد بر اينكه موضوع تعليق كه زماني از سوي مقامات ايراني پذيرفته شد، كار وحشتناكي بود، گفت: اما تجربه حاصل از آن اثبات كرد كه غربي‌ها كاري ندارند ما چه مي‌گوييم، بلكه مي‌خواهند خواسته خود را به ما ديكته كنند.

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي افزود: ما در دوره‌اي تا تعليق و پذيرفتن داوطلبانه پروتكل الحاقي كوتاه آمديم و آنها كار خود را كردند، امروز هم كه داريم مقاومت مي‌كنيم آنها كار خود را مي‌كنند و خوشبختانه فشارهاي آنها هم كاري از پيش نبرده و مردم ما سربلند بيرون آمده‌اند.

باج‌خواهي روسيه و چين از ايران

وي در مورد برخوردهاي مختلف چين و روسيه با پرونده هسته‌اي ايران گفت: پيشنهاد مي‌كنم سخنراني‌هاي من در دانشگاه‌هاي مختلف در سال 83 و 84 يا در مركز تحقيقات استراتژيك را مطالعه كنيد؛ من معتقدم گاهي كار كردن با خود آمريكايي‌ها مي‌توانست بهتر از اين دو باشد؛ چون گاهي نفاق، دورويي و باج‌خواهي اينها براي ما خيلي سنگين بود.

آقاميري افزود: البته امروز شرايط بهتر شده و روس‌ها به اين نتيجه رسيده اند كه بايد، نه به خاطر ما، بلكه به خاطر شرايط خودشان تغيير مسير دهند؛ روسيه به اين نتيجه رسيده است كه بايد در بحث سوريه و عراق مطرح باشد و به همين جهت رويكرد يكي دو سال اخير آنها با گذشته متفاوت است؛ رفتار چيني‌ها هم بستگي به اين دارد كه شب قبلش چه معامله‌اي با‌ آنها انجام شده باشد.

 

 

 

عضو هيئت علمي دانشكده مهندسي هسته‌اي دانشگاه شهيد بهشتي در مورد اينكه نيروگاه بوشهر چه سهمي در تامين برق كشور دارد، گفت: سهم اين نيروگاه در تامين برق ايران بسيار كم و حدود دو تا چهار درصد است، اما داشتن برق هسته‌اي معادل قدرت هسته‌اي است كه هر چند الان به آن نياز نداريم، اما اگر نياز داشته باشيم، مي‌دانيم كه قادر به تامين آن هستيم.

وي افزود: اين مانند آن است كه بگوييم اگر زمين دهلران را از دست بدهيم، مگر چه مي‌شود چون ما كشور بسيار پهناوري داريم؛ در صورتي كه آنجا حق ماست و حتي بايد هزاران كشته براي يك وجبش بدهيم؛ انرژي هسته‌اي هم چنين حقي است.

نماينده ايران در شوراي بين‌المللي سزامي در مورد ادعاي غرب در خصوص تسهيلاتي بودن توليد سوخت 20 درصد گفت: كشوري كه بتواند غني‌سازي 3.5 درصد و 20 درصد را انجام دهد، توانايي بيش از اين را هم دارد و آنها نگران همين هستند و مي‌گويند شما بالاتر نرويد و مي‌خواهند قدرت ما را بگيرند.