کابوس پاتریوت و گنبد آهنین؛ ویژگی‌های خارق‌العاده سرجنگی هوشمند موشک قاسم بصیر

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ تحولات سال‌های اخیر در منطقه به‌خوبی نشان داده که دوران موشک‌های سنگین، کند و با آماده‌سازی طولانی به پایان رسیده است. امروزه توان بازدارندگی واقعی در دست موشک‌هایی است که بتوانند در عرض چند دقیقه شلیک شوند، پدافند‌های چندلایه متخاصم را فریب دهند و هدف را با دقتی در حد متر نابود کنند. ترکیب موشک بالستیک «شهید حاج قاسم» با کلاهک هدایت‌شونده «بصیر»، جدیدترین پاسخ کارشناسان صنایع دفاعی ایران به این نیاز میدان نبرد است؛ سلاحی که هدف اصلی آن جراحی اهداف راهبردی بدون خطا در فواصل دوردست است.

چابکی در حرکت و ابعاد کوچک

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های موشک‌های دوربرد، جثه غول‌پیکر و نیازمند بودن به تدارکات سنگین است. اما سازندگان موشک قاسم توانسته‌اند با استفاده از مواد بسیار سبک و پیشرفته، وزن کلی موشک را روی حدود ۷ تن نگه دارند.

این موشک با طولی نزدیک به ۱۱ متر، بسیار جمع‌وجورتر از نسل‌های قدیمی است. همین موضوع باعث شده تا بتوان آن را روی خودرو‌های پرتاب متحرک نصب و استتار کرد. استفاده از سوخت جامد نیز زمان آماده‌سازی را به زیر ۱۰ دقیقه رسانده است؛ یعنی موشک در خفا به نقطه پرتاب می‌رسد، شلیک می‌شود و لانچر پیش از آنکه ماهواره‌های تجسسی رد آن را بگیرند، محل را ترک می‌کند.

سرعت سرسام‌آور و توان فرار از تور پدافند

برد این موشک به ۱۴۰۰ کیلومتر می‌رسد؛ فاصله‌ای که تمام پایگاه‌ها و مراکز حساس منطقه را تحت پوشش مستقیم قرار می‌دهد. اما برگ برنده واقعی آن در فاز شیرجه به سمت هدف رقم می‌خورد:

جدایش کلاهک: پس از اتمام سوخت، سرجنگی از تنه موشک جدا می‌شود. این کار باعث می‌شود رادار‌های دشمن با هدفی بسیار کوچک‌تر روبه‌رو شوند که کشف و قفل روی آن بی‌نهایت سخت است.

سرعت بالا در ورود به جو: سرجنگی با سرعتی فراتر از ۱۰ برابر سرعت صوت وارد جو زمین می‌شود و در چند ثانیه آخر با سرعتی حدود ۴ تا ۵ ماخ به سمت هدف هجوم می‌برد.

بالک‌های مانوردهنده: بالک‌های کوچکی که روی کلاهک قرار دارند، به آن اجازه می‌دهند در ثانیه‌های آخر مسیر مستقیم را تغییر دهد و پیچ‌وتاب بخورد. این تغییر مسیر ناگهانی، محاسبات کامپیوتر سامانه‌های پدافندی مثل پاتریوت و پیکان را به هم می‌ریزد و موشک ضدهوایی دشمن را به خطایی بزرگ می‌اندازد.

چشم بصیر؛ اصابتی که کور نمی‌شود

بزرگ‌ترین نقطه ضعف موشک‌های معمولی، اتکای آنها به سیگنال‌های ماهواره‌ای جی‌پی‌اس (GPS) است؛ سامانه‌هایی که دشمن می‌تواند با دستگاه‌های اخلال‌گر، سیگنال آنها را قطع یا منحرف کند.

سامانه «بصیر» دقیقاً برای حل این مسئله ساخته شده است. روی دماغه کلاهک، یک دوربین هوشمند حرارتی و تصویری قرار دارد. وقتی موشک به نزدیکی هدف می‌رسد، این چشم هوشمند روشن شده و از محیط زیر پای خود عکس‌برداری می‌کند. رایانه داخلی موشک، تصویر زنده را با عکس هدفی که از قبل در حافظه‌اش ذخیره شده مقایسه می‌کند و به سمت دقیق‌ترین نقطه شیرجه می‌رود.

به زبان ساده، این موشک به سیگنال بیرونی وابسته نیست که دشمن بتواند آن را پارازیت بیندازد؛ موشک هدفش را با چشم خود می‌بیند و با خطایی کمتر از ۵ متر دقیقاً به نقطه مشخص‌شده (مثل درِ یک آشیانه جنگنده یا اتاق فرماندهی) برخورد می‌کند.

تخریب متمرکز در عمق

سرجنگی ۵۰۰ کیلوگرمی موشک نه برای تخریب کور، بلکه با مواد منفجره متراکم برای نفوذ در سنگر‌ها و ساختمان‌های مقاوم‌سازی‌شده بتنی ساخته شده است. ترکیب برد ۱۴۰۰ کیلومتری، رادارگریزی در مرحله فرود و بینایی هوشمند در شرایط جنگ الکترونیک، موشک قاسم با کلاهک بصیر را به ابزاری با ضریب اصابت قطعی تبدیل کرده است؛ سلاحی که پیام آن برای لایه‌های پدافندی منطقه، ناکارآمدی دیوار‌های موشکی در برابر تاکتیک‌های نوین هجومی است.