عملیات بازی‌دراز؛ نقطه عطف پیروزي رزمندگان در جنگ تحمیلی

گروه فرهنگي «خبرگزاری دانشجو»، دشمن متجاوز پس از تلاش زیاد برای تصرف کامل منطقه دشت ذهاب و تنگه پاطاق با مقاومت رزمندگان اسلام مواجه شد و با توجه به اينكه در صورت عدم موفقیت در تصرف تنگه پاطاق تلفات سنگینی در منطقه دشت ذهاب متحمل می شد بر همین اساس برای کنترل این منطقه و جلوگیری از تلفات پی در پی بر یگان های خود، در ارتفاعات بازی دراز مستقر شد.

 

دشمن در روزهای آغازین جنگ از بازی دراز برای دیده بانی استفاده می كرد اما ویژگی این ارتفاعات موجب شد با فعالیت های مهندسی روی آن جاده سازی شود و یگان هایی از ارتش عراق به استمداد یک تیپ و یک گروهان تانک روی آن مستقر و دیدگاه واقع بر روی قله را که تسهیلات ارتباطی قابل توجهی داشت بنام دیدگاه صدام نامگذاری كند، از آن طریق تحرکات رزمندگان اسلام را در مناطق عملیاتی سرپل ذهاب، قصرشیرین و گیلانغرب بوسیله اجرای آتش توپخانه و تیر مستقیم تانک با مشکل مواجه نمود و ضمن افزایش سلطه بر قصرشیرین، سرپل ذهاب را نیز زیر دید خود بگیرند.

 

لذا با توجه به اهمیت ویژه ای که این ارتفاعات دارا بودند به منطور عقب راندن ارتش متجاوز عراق و مسلط شدن رزمندگان اسلام بر ارتفاعات بازی دراز طی عملیاتی تحت عنوان عملیات مرحله اول بازی دراز بخش عمده ای از این ارتفاعات آزاد شد.

 

برای گرفتن این امتیاز مهم از دشمن پس از سه راهكار نیروهای شناسایی سپاه قرارگاه مقدم غرب سپاه و ارتش نخستین عملیات نیمه گسترده را در این منطقه طرح ریزی كردند. برای انجام این عملیات، طرح عملیاتی محسن در فروردین 1360 توسط سپاه و ارتش تهیه شد، نیروهای عمل کننده با هدایت قرارگاه مشترک ارتش و سپاه در ساعات پایانی روز یکم اردیبهشت ماه با استفاده از تاریکی شب حرکت خود را شروع نمودند و در بامداد روز دوم اردیبهشت ماه حمله خود علیه دشمن را آغاز نمودند.

 

در این عملیات بخش اعظم اهداف مورد نظر (قله های 850، 1050، 1100 گچی) آزاد شد و سه فروند هواپیما، دو فروند بالگرد، 12 دستگاه تانک و نفربر و تعدادی ادوات نظامی منهدم شد و همچنین هزار و 500 نفر کشته و زخمی، 700 نفر اسیر شدند.

 

در این عملیات یگان های ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با برخورداری از پشتیبانی هوانیروز حماسه آفریدند. دشمن با استفاده از پشتیبانی هوایی و جاده های مواصلاتی یگان های خود را حمایت می كرد.

 

اما رزمندگان از جاده و حمایت هوایی كافی و پشتیبانی آتش محروم بودند در نتیجه نتوانستند روی تمام هدف ها مستقر شوند; با وجود این از بین قله های منطقه سه قله آن را تثبیت كردند و تنها در تثبیت قله 1150 و یكی از قله های 1100 ناكام ماندند در این عملیات هوانیروز ارتش نقش به سزایی ایفا كرد و طی همین عملیات خلبان شجاع هوانیروز علی اکبر شیرودی به شهادت رسید.

 

در ادامه عملیات های محدود سال 1360 و به منظور تكمیل اهداف عملیات بازی دراز 1 منطقه بازی دراز بار دیگر مورد بررسی قرار گرفت. نیروهای سپاه پاسداران پس از عملیات یکم اردیبهشت60 شناسایی های بسیاری در این منطقه انجام دادند و راهكارهای متعددی برای اجرای عملیات به فرماندهی منطقه غرب پیشنهاد كردند.

 

ارتش نیز برای عملیات در بازی دراز آمادگی خوبی داشت، بر این اساس فرماندهی قرارگاه مقدم سپاه و ارتش در غرب طرح ریزی و اجرای عملیات بازی دراز 2 را در دستور كار خود قرار دادند و منطقه وسیع تری را نسبت به عملیات قبل انتخاب كردند، ارتفاعات قراویز، بنه، دستك و كوره موش به محدوده عملیات افزوده شد و در طرح ریزی عملیات امكان مانور احاطه ای برای تسهیل در آزاد سازی ارتفاعات بازی دراز ایجاد شد.

 

عملیات با شركت یگان های سپاه پاسداران و لشكر 81 زرهی ارتش در 11 شهریور60 در سه محور به اجرا درآمد، اهداف عملیات در محور شمالی ارتفاعات كوره موش در محورمیانی ارتفاعات بنه دستك و قراویز و در محور جنوبی قله های 1150 و 1100 بود.

 

عملیات پس از پنج روز ادامه داشت و در این مدت بخشی از كوره موش و چند قله قراویز آزاد شد و ارتفاع 1150 چندبار دست به دست گرديد اما دشمن با 35 بار پاتك مانع از تثبیت منطقه آزاد شد.

 

عملیات بازی دراز، به این دلیل که تا آن موقع ایران نتوانسته بود در هیچ منطقه ای عملیات بزرگ و موفق انجام دهد، مهم بود، دشمن تصور می کرد هیچ کس جلودارش نیست، بازی دراز شاید به عنوان اولین نقطه عطفی بود که توانست طعم شکست تلخی را به عراق بچشاند و رزمندگان را به پیروزی رساند.

 

آزاد سازی ارتفاعات استراتژیک و بسیار مهم بازی دراز به سنبلی از شهادت و اقتدار برای رزمندگان اسلام تبدیل شد و برای همیشه نام این ارتفاعات با خلبان شجاع هوانیروز علی اکبر شیرودی پیوند خورد.