اهداف دشمنان سوریه از طرح کوفی عنان

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو» - محمد محسن فایضی؛ طرح کوفی عنان با بسته پیشنهادی چین و روسیه که اخیرا بسیار زیر فشار های بین المللی و سیاسی به خاطر حمایت از سوریه و وتوی قطعنامه های شورای امنیت بودند کلید خورد.طرحی شش بندی که نسبت به قطعنامه ها و بسته های پیشنهادی امریکا و کشورهای اتحادیه عرب یک اختلاف اساسی داشت و ان سخن نگفتن از پیش شرط کناره گیری بشار اسد بود.

از مهمترین بند های طرح کوفی عنان اتش بس دوطرف، خروج نیروهای ارتش سوریه از شهرها و مناطق مسکونی، اجازه اعتراضات مردمی  و گفتگوی معارضان با دولت سوریه میتوان نام برد.

در این مقاله در بند های جداگانه به تحلیل شرایط منطقه و دلایل عنوان شدن و گزینه های احتمالی طرح کوفی عنان می پردازیم:

شرایط منطقه و سوریه:

1.سوریه در 18 اردیبهشت شاهد نخستین انتخابات پارلمانی پس از اصلاح قانون اساسی است که برای احزاب تازه متولد شده پس از تغییر قانون تک حزبی نظام سوریه (حزب بعث)از حساسیت خاصی برخوردار است.

2سوم خرداد ماه انتخابات ریاست جمهوری مصر پس از مبارک است که با رد صلاحیت نامزد اخوان مسلمین و سلفیون احتمالا شاهد دو ماه فوق العاده تنشی در فضای مصر باشیم که نتیجه این اتفاقات و انتخابات تاثیر مستقیمی بر منطقه و کشور های عربی دارد.

3.شرایط نابسامان کشورهای بحرین ، عربستان ، قطر و اردن در منطقه معادلات سوریه را برای این کشورها بسیار مهم کرده است.

4.سلسله انفجارات عراق ، موضوع طارق الهاشمی و ورود ترکیه و عربستان به این اتفاقات ، گفتگوی ایران با گروه 1+5در استانبول و خرداد ماه در بغداد ، مطرح شدن موضوع جزایر ایران و امارات و دخالت شورای همکاری خلیج فارس و اتفاقات سیاسی لبنان برای سرنگونی دولت حامی مقاومت از دیگر اتفاقات منطقه است که شرایط خاورمیانه را بسیار پیچیده کرده است.

اما گذری بر اهداف احتمالی دشمنان سوریه از طرح کوفی عنان:

ا.کمکی به گروه های مسلح :

ارتش سوریه از بهمن ماه سال گذشته تا اوایل فروردین ماه امسال با تشدید برخورد های خود با گروه های تروریستی مثلث(ریاض، استانبول ،دوحه) روند پاک سازی شهرهای درعا، حمص و ادلب را تقریبا به طور کامل انجام دادکه باعث بازگشت نسبی ارامش به این شهرها شد.در این زمان امریکا با فشار بر کوفی عنان او را مجاب به تعیین ضرب الاجل برای خروج ارتش از شهرها به بهانه اتش بس کرد که تاخیر چند روزه بشار اسد و مقاومت مقابل این ضرب الاجل برای تکمیل ماموریت ارتش بود. توقف درگیری ها و خروج ارتش از شهرها کمک شایانی به روند قدرت گیری و تجهیز گروه های مسلح مخصوصا در مرز ترکیه میتواند بکند .

2.نشست های بین المللی:

دشمنان سوریه به بهانه کمک و مجبور کردن سوریه برای اجرای طرح کوفی عنان ، بعضی قطعنامه ها و فشارها را لازم میبینند. نشست سوم گروه موسوم به دوستان سوریه در پاریس در استانه انتخابات دور دوم ریاست جمهوری سارکوزی ، به دور از هیاهوهای رسانه ای و بدون حضور لبنان، عراق، چین و روسیه با محوریت تحریم های اقتصادی علیه سوریه است که شاید بتواند اوضاع اقتصادی سوریه را بیش از پیش به چالش بکشد.کاهش سی درصدی فروش نفت سوریه ، کاهش ارزش لیر(واحد پول ملی سوریه) و متضرر شدن از بخش گردشگری قسمتی  از چالش های اقتصادی سوریه طی یک سال گذشته است.وزارت خارجه امریکا چندی پیش از ناکار آمدی تحریم ها علیه سوریه به دلیل بی تجربه بودن  اتحادیه عرب در اجرای تحریم ها و تکثر سوری های مقیم کشورهای عربی و اروپایی سخن گفته بود.

بشار اسد طی یک سال گذشته با قرارداد هایی با هم پیمانان خود هم چون جمهوری اسلامی  بخش اعظمی از تحریم های اتحادیه عرب و اروپا را خنثی کرده است.

3.سناریو پس از شکست طرح کوفی عنان:

اصلی ترین بند طرح کوفی عنان اتش بس دوطرفه است که یک اصل مبهم و تقریبا نیز غیر قابل کنترلی است چون هر لحظه امکان دارد با حملات نیروهای مسلح و واکنش ارتش سوریه از هم پاشیده شود.اما حضور احتمالی گروههای تروریستی به طور جدی و واکنش ارتش سوریه میتواند مقدمه ای شود برای مطرح کردن شکست طرح کوفی عنان و انگشت اتهام بسوی دولت بشار اسد.سخن گفتن بسیاری از مسئولان غربی از شکست احتمالی طرح و تهدید دوباره خانم کلینتون به شروع جنگ داخلی در سوریه و هم چنین پذیرفتن اتش بس بدون هیچ پیش شرطی توسط برهان غلیون(رئیس شورای ملی سوریه)و ریاض الاسعد(فرمانده ارتش آزاد سوریه) که هر دو از معارضان خارجی سوریه و هم پیمانان غرب و اتحادیه عرب  هستند را می توان در راستای سناریوی گفته شده تحلیل کرد.

برخی تحلیلگران کوفی عنان را مصطفی الدابی دوم خطاب کرده اند چون گزارش های الدابی (مسئول شورای ویژه اتحادیه عرب در مورد سوریه) به اتحادیه عرب مورد توجه قرار نگرفت و در آخر اتحادیه عرب تحریم ها را بیشتر  و عضویت سوریه را در این اتحادیه به حالت تعلیق در آورد.

اما اگر کوفی عنان و هیئت ویژه او در گزارشی  پس از  شکست طرح خود ، دولت و ارتش سوریه را  مقصر بنامند نقطه عطفی برای تکرار قطعنامه ها در صحن عمومی سازمان ملل علیه یک کشور و تکرار حمله غرب(بدون نیاز به رای شورای امنیت)به عراق خواهد بود که این بار سوریه موضوع سازمان ملل خواهد بود.
 

4.روی میز نگه داشتن موضوع سوریه:

از وقایع احتمالی به چالش کشیده شدن فضای مصر بواسطه ی اعتراضات سلفی ها و اخوان مسلمین بخاطر رد صلاحیت نامزدهای خود و توجه ی فضای رسانه ای منطقه به انتخابات مصر است.هم چنین در گیر کردن عراق با مهره سوخته ی طارق الهاشمی و ادامه روند بمب گذاری های تروریستی برای تضعیف دولت نوری المالکی و وقوع اتفاقاتی در لبنان با دخالت عربستان و غرب برای فشار بر کابینه دولت لبنان و بازگشت دوباره گروه 14 مارس به صدر قدرت لبنان است .در همین راستا رییس جمهور لبنان میشل سلیمان گفته بود: من معتقدم برخي مي‌خواهند از شرايط كنوني براي ضربه زدن به سوريه استفاده كنند ولي اولين طرفي كه از اين ضربه بهره مي‌برد، اسرائيل است چرا كه بمباران در غزه را به راحتي ادامه داده و كشورهاي عربي نيز از موضوع فلسطين غفلت مي‌كنند. سلیمان همچنین هشدار داده بود که آتش سوریه ممکن است به لبنان نیز کشیده شود و اعراب باید برای خاموش کردن آن مسئولیت پذیر باشند یا حداقل آن را شعله‌ور نکند.

تمام اتفاقات احتمالی که گفته شد موضوع سوریه را به حاشیه خواهد راند و اجرای فشارهای اقتصادی کمی هموارتر خواهد شد.اما اگر غرب و امریکا و برخی کشورهای عربی احساس نمایند که با حاشیه رفتن سوریه دیگر قادر به کنترل فضای مردمی و سیاسی منطقه مخصوصا در وقایع مصر ، فلسطین و اسرائیل، سرکوب  مردم بحرین و تظاهرات احتمالی مردم عربستان نیستند با برهم زدن نظم سوریه و اعلام شکست طرح کوفی عنان دوباره موضوع سوریه را به صدر اخبار منطقه جهت تحریف افکار عمومی باز خواهد گرداند.چون تقریبا برای غرب و برخی کشورهای عربی در وقایع بیداری اسلامی تنها موضوع سوریه روی میز مانده است.

در اخر ذکر این موضوع ضروریست:

 طرح کوفی عنان فرصت مناسبی برای دولت بشار اسد میباشد تا با گفتگوهای داخلی با معارضان و برگزاری انتخابات پارلمانی در فضایی ارام ، معارضان خارجی را به حاشیه براند و روند اصلاحات سیاسی و اقتصادی خود را با سرعت بیشتری ادامه دهد که در این صورت میتوان ادعا کرد که سوریه از این بحران 14 ماهه عبور کرده است  و برنده واقعی سوریه و مردم سوریه خواهند بود.اما بنا به دلایلی که اشاره شد طرح کوفی عنان شکاف ها و فرصت هایی برای غرب و دشمنان سوریه به همراه دارد که باید منتظر ماند که ایا بشار اسد همچنین برنده جدال غرب و محور مقاومت خواهد بود یا روند تغییر خواهد کرد؟