تأمل بر سه آيين‌نامه‌اي كه همچنان در صف ابلاغ هستند

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»، وزارت علوم طي چند سال اخير بخشي از فعاليت هاي خود را بر تدوين آيين نامه هاي جديد آموزشي و پژوهشي و يا بازنگري آيين نامه هاي فعلي خود قرار داده است كه اين امر نقش بسزايي در ارتقا كيفيت آموزش عالي خواهد داشت كه تدوين آيين نامه استعدادهاي درخشان، دوره هاي مجازي و رتبه بندي دانشگاه ها نيز از اين دست به شمار مي روند.

 

در سال گذشته تدوين و بازنگري آيين نامه هاي استعدادهاي درخشان، رتبه بندي دانشگاه هاي كشور و دوره هاي مجازي در وزارت علوم آغاز شد كه پيش بيني مي شد اين آيين نامه ها تا پايان سال 90 امضا و به دانشگاه ها ابلاغ شود كه با توجه به نهايي شدن اين آيين نامه ها اما امضا و ابلاغ آنها به سال جاري موكول شده است. 

 

تسريع در روند ابلاغ آيين نامه هاي آموزشي و پژوهشي موجب مي شود تا رشد كيفي و كمي دانشگاه ها و موسسات آموزشي سريع تر و براساس برنامه منظم و مدون در كشور ايجاد شود.

آيين نامه رتبه بندي دانشگاه ها

 

آيين‌نامه رتبه‌بندي ملي دانشگاه‌ها و مؤسسات ‌آموزش عالي و پژوهشي مراحل تدوين نهايي خود را پشت سر گذاشته و طبق اعلام وزير وضعیت رتبه بندی دانشگاه ها تا پایان ترم تحصیلی جاری مشخص مي شود اين درحالي است كه به نظر مي رسد اين آيين قبل از سال 91 براي اجرا به دانشگاه ها ابلاغ شود.

 

رتبه‌بندي دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي، منطبق با اهداف و منافع ملي كشور است كه تدوين آنها ‌بر اساس برنامه پنجم توسعه برعهده وزارت علوم نهاده شده است كه در مجموع اين شاخص‌ها را به دو دسته «راهبردي» و «عملكردي» تقسيم شده اند.

 

چهار شاخص «الگوي اسلامي - ايراني پيشرفت و تعالي»، «موقعيت منطقه‌ اي و شرايط امنيتي»، «عدالت اجتماعي» و «ظرفيت هاي موجود» از جمله شاخص‌هاي «راهبردي» در رتبه‌بندي ملي دانشگاه‌ها و مؤسسات آ‌موزش عالي و پژوهشي است كه اين شاخص ها پس از ارائه پيشنهادات معاونت‌هاي مختلف وزارت علوم بررسي و به كميته نهايي‌سازي شاخص‌ها ارائه شده است.

 

«پژوهش و فناوري»، «‌آموزش و دانشجويي» «فرهنگي و اجتماعي» و «ارتباطات علمي بين‌المللي» مجموع شاخص‌هاي تعيين شده در بخش عملكردي رتبه‌بندي دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي است.

مهدي‌نژاد نوري، چهار شاخص «الگوي اسلامي - ايراني پيشرفت و تعالي» ، «موقعيت منطقه‌يي و شرايط امنيتي» ، «عدالت اجتماعي» و «ظرفيت هاي موجود» را از جمله شاخص‌هاي «راهبردي» در رتبه‌بندي ملي دانشگاه‌ها و مؤسسات آ‌موزش عالي و پژوهشي برشمرد و در تبيين شاخص‌هاي «عملكردي» رتبه‌بندي دانشگاه‌ها و موسسات آ‌موزش عالي و پژوهشي نيز گفت: «پژوهش و فناوري»، «‌آموزش و دانشجويي» «فرهنگي و اجتماعي» و «ارتباطات علمي بين‌المللي» مجموع شاخص‌هاي تعيين شده در بخش عملكردي رتبه‌بندي دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي است.

 

در آيين نامه رتبه بندي دانشگاه ها با توجه به نقش مهم پژوهش و فناوري در توسعه علمي كشورحداقل 50 درصد امتيازات كلي رتبه بندي دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي به شاخص عملكردي پژوهش و فناوري اختصاص مي يابد كه براين اساس توليد علم، هدفمندي پژوهش، تبديل علم به ثروت، ارتباط دانشگاه با جامعه و ... از جمله مواردي هستند كه شاخص عملكردي «پژوهش و فناوري» براساس آنها تعريف مي‌شود.

 

همچنين سطح كيفي آموزش، تعداد دانشجو و تنوع رشته و مقطع تحصيلي، مهارت، خلاقيت و قدرت ابتكار و نوآوري دانش آموختگان و ... ، موضوعات شاخص عملكردي «آموزش و دانشجويي» را تشكيل مي‌دهند.

 

ديگر شاخص‌هاي عملكردي رتبه‌بندي دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي شامل «آموزش و دانشجويي»، «فرهنگي و اجتماعي» و «ارتباطات علمي بين المللي» است.

 

اجراي رتبه بندي دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي از نظر قانوني وظيفه وزارت علوم است كه براساس اين رتبه بندي بودجه دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي و نيز اعتبارات 10 دانشگاه برتر كشور اختصاص مي يابد.

 

اين درحالي است كه طبق اعلام وزير علوم وضعیت رتبه بندی دانشگاه ها تا پایان ترم تحصیلی جاری قرار است مشخص شود.

آيين‌نامه استعدادهاي درخشان

 

آيين نامه استعدادهاي درخشان از جمله آيين نامه هايي است كه فعاليت بر روي آن از سال گذشته آغاز شده است و اين آيين نامه همچنان در صف امضاي وزير علوم و ابلاغ به دانشگاه ها در سال جاري مانده است.

 

طبق اعلام مديركل حمايت و پشتيباني وزارت علوم آيين نامه استعدادهاي درخشان آخرين بار در سال 86 مورد بازنگري قرار گرفته است كه براساس موضوع مهم اين آيين نامه بازنگري و تدوين آن در سال گذشته آغاز شده و همچنان در صف ابلاغ به دانشگاه ها باقي مانده است.

 

قرار است در آيين نامه استعدادهاي درخشان پذيرش بدون كنكور در مقطع كارداني حذف شود و در مجموع اين آيين نامه براي مقاطع كارداني به كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري اعمال شود.

در آيين نامه استعدادهاي درخشان دارندگان نشان طلاي المپيادهاي دانش آموزي،‌ دانشجويان نمونه كشور، رتبه‌هاي اول تا 15 نهايي المپيادهاي علمي دانشجويي، نفرات برگزيده اول تا سوم جشنواره‌هاي خوارزمي و برترين‌هاي كنكور از جمله مصداق‌هاي انتخاب دانشجوي استعداد درخشان براي مقاطع بالاتر به شمار مي روند.

اين درحالي است كه در اين آيين نامه امتياز برترين‌هاي كنكور بر اساس رتبه‌هاي يك تا 50 و يا رتبه‌هاي 50 تا 100 براي انتخاب دانشجوي استعداد درخشان متفاوت است.

همچنين 10 درصد دانشجويان برتر هم رشته يا گروهي نيز به عنوان دانشجوي استعداد درخشان مي‌توانند وارد مقطع بالاتر تحصيلي شوند كه اين موضوع با معيار ميزان معدل دانشجويان لحاظ مي‌شود.

در آيين‌نامه جديد استعداد درخشان سعي شده مصاديق انتخاب دانشجو استعدادهاي درخشان منطبق با استعدادهاي برتر باشد و همچنين در مقطع دكتري نيز تلاش شده است با توجه به تعداد داوطلبان اين دوره شرايط و معيارهاي ورود كيفي تر لحاظ شود.

 

 

آيين نامه آموزشي دوره هاي مجازي يكي ديگر از آيين نامه هايي بود كه تدوين آن در سال گذشته در وزارت علوم آغاز شده كه اين آيين نامه نيز با توجه به نهايي شدن همچنان در صف امظا و ابلاغ به دانشگاه ها قرار دارد.

 

طبق اعلام ابوالفضل حسني، مديركل گسترش و برنامه‌ريزي آموزش عالي بررسي كارشناسي بر روي آيين‌نامه آموزشي دوره‌هاي مجازي نهايي شده است كه پيش‌بيني مي‌شود اين آيين نامه به زودي به امضاي وزير علوم برسد.

 

وي مي گويد: بررسي كارشناسي بر روي آيين نامه آموزشي دوره هاي مجازي توسط كميته منتخب دوره هاي مجازي متشكل از معاونان آموزشي دانشگاه ها نهايي شده است و پيش بيني مي شود به زودي اين آيين نامه به امضاي وزير علوم برسد.

 

مديركل گسترش و برنامه ريزي آموزش عالي مي گويد:‌ برگزاري دوره هاي مجازي منوط به بررسي دوره هاي گذشته است و دانشگاه هايي كه فرم هاي لازم را پركرده و شرايط لازم را دارند، مي توانند دوره هاي مجازي را برگزار كنند.

 

قرار است بعد از امضاي آيين نامه آموزشي دوره‌هاي مجازي توسط وزير علوم، اين آيين نامه در اسرع وقت به دانشگاه ها ابلاغ شود.

 

آيين نامه استعدادهاي درخشان، آيين نامه آموزشي دوره هاي مجازي و آيين نامه رتبه بندي دانشگاه هاي كشور از جمله سه آيين نامه مهم به شمار مي روند كه با توجه به نهايي شدن و اعمال فعاليت هاي كارشناسانه بر روي آنها لازم است در امضا و ابلاغ آنها توسط وزارت علوم تسريع شود.