ناگفته های یک خبرنگار از روز آزاد سازی خرمشهر/ ماجراي داماد شهيد تهراني مدفون در خونين شهر

گروه سیاسی «خبرگزاری دانشجو»؛ سوم خرداد سالروز آزاد سازی خرمشهر است که همواره شنیده هایمان از ماجرای عملیات بیت المقدس و آزادی شهر خون و قیام از درچه نگاه فرماندهان جنگ و مردم خرمشهر بوده است.

 

این بار در سالروز آزاد سازی خرمشهر به سراغ خبرنگاری رفتیم که آن روز پس از فتح خرمشهر خبر پیروزی رزمندگان ایران را به جهان مخابره کرد تا از این منظر  شنیده هایمان  از دریچه چشم یک خبرنگار باشد.

 

در زیر مصاحبه تفصیلی با بیژن نوباوه خبرنگار وقا صدا و سيما جمهوري اسلامي و نماينده فعلي مجلس شوراس اسلامي از نظر شما می گذرد.

 

خبرگزاري دانشجو: شما يك جمله به يادماندني در فتح خرمشهر داريد، آن جمله يادتان هست، که براي ما بگوييد؟
 
نوباوه: چقدر سخته! وقتي همه مي‌گفتند خرمشهر آزاد شد، قبل از آن ما شعاري داشتيم مبني بر اينكه «ما مي‌آييم».

 

وقتي مقابل مسجد جامع قرار گرفتم در حالی که تا آن زمان هرگز مسجد جامع و خرمشهر را نديده بودم، تنها چيزي كه به يادم آمد اين بود كه «خرمشهر ما آمديم».

 

این همان وعده امام بود که نسبت به آزادی خرمشهر به مردم داده بود و از آن به بعد جمعيت 35 ميليون نفری ايران  یک صدا می گفتند که «خرمشهر ما مي‌آييم».

 

وقتي مقابل در مسجد جامع رسیدم با خودم گفتم: «من بايد به مردم بگويم که ما آمديم و خرمشهر و مسجد جامع را گرفتيم»؛ صحنه بسیار زيبایی بود، لحظاتي بود كه هيچ گاه يادم نمي‌رود.

 

مسير  حرکت پر شده بود از شيشه خرده و سراميك شكسته و  همین باعث شد که موقع تميز كردن مسیر من که پابرهنه بودم ، پايم آسيب ديده است.

 

مسير خراب بود اما مسجد همانطور با صلابت مانده بود؛ پايم زخمی شده بود و خون مي‌آمد، در آن شرایط تنها چيزي كه به فکرم رسید این بود که بگویم «خرمشهر ما آمديم » و هيچ چيز  دیگری به يادم نمي‌آمد که بگويم.
 
امام  هم در سخنرانی خود بعد از آزاد سازی خرمشهر گفت «خرمشهر را جوانان ما به آزاد كردند خرمشهر را خدا آزاد كرد».

خبرگزاری دانشجو: آن زمان شما چند ساله بودید؟

  
 نوباوه: تقريبا 22 سال داشتم.
 
خبرگزاری دانشجو: خانواده هم همراه‌تان بودند؟
 
نوباوه: خیر! من از اول جنگ يعني سال 59 وارد سازمان صدا وسيما شدم. روز اول جنگ يعني 31/6/59 وارد سپاه پاسداران سازمان شدم و دانشجوي تحكيم وحدت آن زمان بودم و اولين جنگ من همراه شهيد چمران بود.

 

آخرين فيلم‌هايي که از شهيد چمران باقی مانده است توسط من تهيه شده، يعني 15 روز بعد از اينكه من از دهلاويه برگشتم وي شهيد شد.

 

من در همه عمليات‌هاي بزرگ از جمله فتح‌المبين و مرصاد و بيت‌المقدس حضور داشتم.
 
خبرگزاری دانشجو: پس کاملا در جريان عمليات بيت‌المقدس هم بوديد؟
  
نوباوه: تنها گروه کامل تصویربرداری گروه ما بود؛ محمد داوودي از فيلمبرداران بسيار خوب بود که به اتفاق او در كنار نیروهای سپاه و ارتش كار میكرديم و از سه روز قبل از شروع عمليات تا 3 روز بعد از فتح خرمشهر در آنجا حضور داشتیم.

خبرگزاری دانشجو: روحيه رزمندگان چطور بود؟
  
نوباوه: استثنايي بود؛ آنها انسانهای استثنايي بودند و قطعا در طول تاريخ خواهند بود، به نظر من رزمندگاني كه در فتح خرمشهر بودند مافوق انسان‌هاي معمولي بودند.
  
خبرگزاری دانشجو: روحیه مردم چطور بود؟
  
نوباوه: مردم بودند كه فرزندان‌شان در اين عمليات شركت كردند و اهمین باعث شد که یك كار محيرالعقولي انجام شود و در طول تاريخ دنيا و تاريخ جنگ‌هاي نظامي باقي بمانده همه اینها به خاطر ويژه بودن مردم ما بود.

 

همه ملت‌ جنگيدند، نه تنها ملت بلكه بچه‌ها نيز متاثر از پدر و مادرها در خرمشهر حضور داشتند و در حقیقت خرمشهر را نگاه مردم بزرگ ايران آزاد كرد.
 
خبرگزاري دانشجو: آن زمان بحث‌هاي متفاوتي در مورد شرايط فرهنگي- اجتماعي مطرح بود حتی قبل از آزادسازی خرمشهر نیز شاهد شرايط خاصي در این زمینه بودیم، فضای فرهنگی- اجتماعی قبل و بعد فتح خرمشهر را برایمان ترسیم کنید؟

  
نوباوه: خرمشهر تنها يك سرزمين با وسعت 50 كيلومتر نيست بلکه يك نماد است كه ما در عمليات بيت المقدس آن را آزاد كرديم.

 

همانطور که در تاريخ بشر و ملت‌های مختلف نمادها و خاطراتی وجود دارد، خرمشهر نیز نقطه اوج پيروزي ملت ايران در جنگ بود؛ آن هم جنگي كه تنها عامل آن يانسان اجير شده ای  مانند صدام نبود، بلكه تمام دنيا عليه ما مي‌جنگيد.
 
شواهد تایید کننده این ادعا بود، هواپيماها و موشك‌هاي روسي و فرانسوي، ايرباس‌هاي آمريكايي، رادارهاي رازيت اسرائيلي و در نهایت  مزدوران نظامی از 15-16 كشور دنیا که بسیاری از آنها توسط رزمندگان ما به اسارت در آمده بودند.

 

اينها همه براي نابود كردن انقلاب با هم اجماع کرده بودند اما ما توانستیم خرمشهر را بگیریم تا دنيا نااميد شود در حقیقت نااميدي دنيا بزرگترين نقطه اوج پيروزي ماست.
 
ما در عمليات‌هاي ديگر كارهاي بسيار بزرگي انجام داديم اما حقیقتا آزادي خرمشهر نماد پيروزي ملت ايران است.
 
در تسخير فاو  و عملیات فتح المبين هم  رزمندگان ما كار بزرگي انجام دادند؛ كارهاي بزرگتري به لحاظ سوق الجیشی  و استراتژيك انجام داديم به طوری که در مسئله آزادسازی خرمشهر، دنيا معتقد بود  ما توان آزادكردن آن را نداريم اما ما نشان داديم كه مي‌توانيم به فرمان امام(ره) كه گفتند خرمشهر بايد آزاد شود این قطعه از سرزمین خودمان را آزاد کنیم و وقتي خرمشهر آزاد شد، امام گفت: خرمشهر را خدا آزاد كرد و اینگونه اراده ملت را به اراده الهي پيوند داد.
 
خرمشهر، خرمشهر نبود، جايي بود كه خون همه‌اي جوانان ما در آن ريخته شده بود؛ شما جنگ را نديديد و نمي‌توانيد آن را درك كنيد.
 
من در خرمشهر چندتن از دوستان خوبم را از دست دادم؛ خون همه مردم ايران از اردبيل و سيستان و بلوچستان تا اصفهان و خراسان، همه و همه با هم در خرمشهر با هم آمیخته شد، امروز یک اصفهاني هم مي‌گويد، خرمشهر شهر من است.

 

نام خرمشهر از نظر من «خداشهر» است، خرمشهر تنها متعلق به استان خوزستان نيست بلکه به همه ایرانیان تعلق دارد.

 

خاطرم هست آخرین باری که به خرمشهر سفر کردم متوجه شدم که در بين مسافرانی كه از تهران به خرمشهر آمده بودند، عروس و دامادي حضور داشتند که آن داماد نیز در خرمشهر به شهادت رسید و همانجا دفن شد.
 
در خرمشهر فرزندي در آغوش مادر به شهدا رسید و چون نتوانستند آن دو را از هم جداکننده  هر دو را با هم به خاک سپردند و اینها همگی از اتفاقات عجيبي است که در خرمشهر رخ داد و به حق است که خرمشهر را «خداشهر» بدانیم.

  
خرمشهر را خدا آزاد كرد و متعلق به همه‌اي مردم ايران است.

 

مهم نیست که به خرمشهر رسیدگی نشده و به محل تجاري سابق تبدیل نشده مهم نيست،  مهم اين است كه خرمشهر به خوبي در دل مردم ايران جا دارد.
 
خبرگزاري دانشجو: تفاوت تاثير اجتماعي قبل و بعد فتح  خرمشهر چه بود؟

نوباوه: قبل از جنگ، خرمشهر يك بندر تجاري معروف بود اما بعد از آن خرمشهر به نمادي از مقاومت شهرت گرفت و اگر نتوانسته است موقعيت قبلي خود را احيا كند، امروز يك مكان مقدس شناخته می شود.

 
مقام معظم رهبري مي‌فرمايد: «يقين بدانيد شلمچه يكي از درهاي بهشت است چون در آنجا نمي‌دانيد چه جواناني از دست رفتند و چه حماسه‌هايي آفريده شد».
 
شلمچه به خرمشهر چسبيده است، خرمشهر امروز يك شهر نيست، يك نماد است، اگر بتوانيم آن را احياء كنيم و هميشه حفظ كنيم به عنوان يك يادگاري زيبا از جنگ باقي خواهد ماند.
 

خبرگزاري دانشجو: براي احيا كردن اين نماد چه بايد كرد؟
 
نوباوه: در مورد جنگ کوتاهی کردیم؛ بايد بتوانيم ارزش‌هاي جنگ و دفاع مقدس را احياء كنيم تا نمونه تبارك الله احسن الخالقين را در جبهه‌ها ببنيم.
  
در دفاع مقدس مانند جنگ جهانی دوم نجنگیدند، ما قصد نداشتیم كشوري یا سرزمینی را بگيريم بلکه براي دفاع از جوانان امروز و ناموسمان جنگیدیم، ما همه چيز خود را براي حفظ ناموس گذاشتيم.

 

خبرگزاري دانشجو: این نگاه و عقیده قلبی چقدر ارزش دارد؟

 
نوباوه: ارزش آن خيلي بالا است، نگاه ملي و مذهبي داريم بايد روي هم بگذاريم تا بدانيم كساني مملكت را حفظ كرده‌اند كه به قول مقام معظم رهبري طي دو سده گذشته تنها جنگي بوده كه صورت گرفته اما يك وجب هم از خاك ايران از آن جدا نشده است.
  
والا قراردادهاي تركمنچاي و… نصف كشور را بخشيدند و رفتند. تنها جايي كه ملت غيرت به خرج داد و توانست مملكت را حفظ كند همين جنگ 8 ساله بود و اين يك ارزش است كه مي‌تواند آينده ما را تضمين و بيمه كند و به دنيا بفهماند كه اين ملت، چگونه ملتي است، حاضر است در دفاع سرزمين از جان خود بگذرد و ارزش بسیار بزرگی را برای کشور به ارمغان بیاورد.

خبرگزاری دانشجو: با گذشت این همه سال از پایان جنگ و فتح خرمشهر همچنان شاهد هستیم که شرایط زندگی و معیشت مردم خرمشهر اسفناک است چرا تا به امروز برنامه مدون و نتیجه بخشی برای اصلاح امور این شهر و ساکنین آن انجام نشده است؟

 
نوباوه: من به اين شدت اين نظر را نمي‌پذيرم؛ ارزش خرمشهر بيش از اين حرف‌هاست شكي هم نيست ولي اين نيست كه نظام نخواسته باشد که به آن رسیدگی کند.

 

متاسفانه به دليل نبود خيلي از برنامه‌ها و عدم انجام برخی کارها باعث اين مشكل شده که بسياري از اين مسائل به مديريت داخلی خرمشهر و آبادان بر مي‌گردد والا دولت بودجه لازم را اختصاص داد اما این بودجه به خوبی مديريت نشد است.

 

در دوره ای ستاد بازسازي حدود 250 ميليارد تومان در خرمشهر هزينه كرد اما برخی مشكلات اجرايي مانع آن شد که خرمشهر بتواند به رونق قبلی خود برگردد.

 

مشكلات مرزي، لاي‌روبي رودخانه‌ها كه هزینه سنگینی را به دنبال دارد از جمله مشکلات این شهر است.

 

ما نتوانستيم خرمشهر را حداقل در مقابل كشورهاي جنوب خليج‌فارس به عنوان نماد شهر موفق معرفي كنيم و اين ايراد به نظام اسلامي وارد است.
  
به نظر من مسئله معيشتي و احياي اقتصادي خرمشهر و آبادان اگر خوب صورت مي‌گرفت شاهد بسياي از مشکلات فرهنگي در خرمشهر نبوديم.

 

وقتي معيشت نباشد و بكياري اوج بگیرد، اعتياد و مسائل اخلاقي – رواني به وجود مي‌آيد اصل ماجرا خرمشهر اين است كه ما بايد بتوانيم در آنجا احياي اقتصادي انجام دهيم.
  
خبرگزاری دانشجو: بحث احياي اقتصادي تا به حال صورت گرفته است؟
 
نوباوه: اقدامات بسياري صورت گرفته است اميدواريم به نتيجه برسد دولت هم تلاش‌هاي زيادي انجام داده البته خود مردم و نيروهاي قديم خرمشهر که انگيزه بيشتري دارند نیز بايد فعال‌تر باشند ولی متاسفانه بسياري ازآنها در خرمشهر نيستند.
 

خبرگزاری دانشجو: سخن پایانی شما به عنوان خبرنگاری که در آزاد سازی خرمشهر حضور داشتید چیست؟

 
نوباوه: اميدوارم با عشق به انقلاب و ارزش جنگ‌مان چشمانم را بر اين دنيا ببندم، فكر می كنم اين ارزش، بزرگ‌ترين ارزشي است كه براي انسان باقي مي‌ماند يعني براي ما كه جنگ را شاهد بوديم و دوستان‌مان را در آن جا از دست داديم.

 

ملت ايران بسيار باغيرت بوده و خوب جنگيده است و اميدوارم بتواند اين غيرت را حفظ كند چون اين غيرت همان غيرتي است كه حضرت شهيدالشهدا و خانواده‌شان داشت و ما خوشحاليم كه مي گوييم پيروان آنها هستيم.