نگراني اساتيد سكولار از طرح ولايت، نشانه موفقيت آنست / باید طرح ولایت دانشگاهی هم داشته باشیم

سید محمد مهدی نبویان در گفت‌وگو با خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» در مشهد، با تاکید بر نقش گسترده دوره‌های طرح ولایت و با اشاره به نیاز دانشگاه به اساتید اسلامی خاطرنشان کرد: منظور از آشنایی با مبانی اسلامی، آشنایی عمقی با مبانی اسلامی است؛ به این صورت که آیا مبانی که در قرآن و روایات آمده‌اند، پشتوانه منطقی دارند؟

 

وی در خصوص نتایج عمقی مطرح کردن دروس مبانی اسلامی گفت: نتیجه این عمل این است که اگر مخاطب ما مسیحی هم باشد، چون تعقل می کند و عقل دارد، ناچار با بحث جلو می آید؛ به همین علت گفته می شود این بحث ها پشتوانه نظام منطقی اسلام است و وقتی عمیق روی این مباحث کار شود، آیات قرآن، روایات و کل نظام و چینش مبانی نظام اسلامی ما خوب فهمیده می شود.

 

اين استاد دوره طرح ولایت کشوری با اشاره به نقش پررنگ علامه مصباح یزدی در برگزاری دوره طرح ولایت عنوان کرد: همان طور که خود علامه مصباح فرمودند، از مدت‌ها پیش در ذهنم بود که باید مبانی اندیشه اسلامی را حداقل به مسلمانان که عوامند یا خواص (خواص که اکثرا حوزوی و دانشگاهی‌اند)بیاموزیم.

 

نبويان با اشاره به برخی پیامدهای طرح ولایت در تفکر دانشجویان تصریح کرد: ما معتقدیم متونی که اکنون در دانشگاه های ما در رشته های تجربی و علوم انسانی تدریس می شود، متونی دینی و اسلامی نیست؛ این متون کاملا سکولار و غربی اند و اگر نگوییم همه آنها، بخش اعظمی از آنها همین گونه است که هیچ خبری از خدا، دین و قیامت در آنها و در نظریاتی که در باب علوم انسانی ارائه می شود، نیست.

 

وی افزود: گاهی در روانشناسی نظریه می دهیم، در جامعه شناسی نظریه می دهیم یا حتی در فلسفه و  علوم تجربی مانند فیزیک و شیمی، اما این نظریات نظریاتی نیستند که قرآن و دین در آن دخالت کرده باشد.

 

این استاد موسسه امام خمینی (ره) یکی از اهداف مهم طرح ولایت را آشنایی دانشجویان با مبانی اندیشه اسلامی دانست و بيان كرد: این امر سبب می شود دانشجویي مثلا از رشته جامعه شناسی، نظریه ای در مورد پیدایش جامعه که از غرب گرفته است را با نظریه ای که اسلام در این رابطه می دهد مقایسه می کند.

 

نبویان افزود: اگر روانشناسان غربی نظریه‌پردازی کرده‌اند، اسلام نیز در این زمینه حرف دارد، ولی متاسفانه متونی که در روانشناسی خوانده می‌شود، از سانفراید و فروید و سایرین است که نظریه پردازانی غربی اند.

 

وي با تاکید بر اینکه دین اسلام دینی کامل است و برای تمامی مباحث علمی نظر دارد، خاطرنشان کرد: اگر بگوییم که اسلام در مورد یک مسئله مثلا رفع افسردگی هیچ حرفی ندارد، این حرف باطل است؛ چرا که ما معتقدیم دین اسلام دین کاملی بوده و دانشگاه ما به سمت علوم سکولار غش کرده است.

 

این استاد علوم انسانی با اشاره به مثالی به ضرورت افزایش دروس مبانی در دانشگاه ها تاکید کرد و افزود: فرض کنید رشته تحصیلی ما فیزیک است، در تمام روزهای هفته فیزیک می‌خوانیم و روزهای یکشنبه به اندازه دو واحد درس معارف داریم. در روزهای یکشنبه استاد معارف می‌خواهد خدا و پیغمبر را اثبات کند، امامت و صفات خدا را اثبات کند و در این یک ساعت، دو واحد درس معارف می گذارد و یکشنبه های ما تمام می‌شود. پس از آن سر کلاس فیزیک حاضر می‌شویم، در کلاس استاد فیزیک دیگر صحبتی از خدا و پیغمبر نیست و یکشنبه های ما شده یکشنبه های کلیسا، مسیحیان یکشنبه ها به کلیسا می روند آنجا اعتراف می‌کنند و دوباره هر کاری که بخواهند انجام می‌دهند.

مقایسه علوم اسلامی با علوم غربی لازمه دوره طرح ولایت:

 

 

نبويان همچنین در خصوص ارتباط علوم و اندیشه های اسلامی با علوم مختلف نظری و تجربی گفت: ما معتقدیم مبانی اسلامی ما با قانون اول حرکت که یکی از قوانین مهم فیزیک است، ناسازگار است؛ ما معتقدیم که مبانی و نظریات اسلامی با نظریات روانشناسی که امروز در بحث رفع اضطراب و افسردگی مطرح می شود همین ناسازگاری را دارد.

وي بیان داشت: دانشجوی مسلمان که در ایران به دانشگاه می‌رود و رشته روانشناسی می‌خواند، نمی‌داند نظریه ای که امام صادق (ع) از جانب خدا در مورد رفع افسردگی دارد چیست؛ اما جزئیات نظریات فروید را به طور کامل آموزش دیده و متاسفانه پدر علم روانشناسی هم سکولار است.

 

 

این استاد موسسه امام خمینی (ره) ادامه داد: طرح ولایت می خواهد بگوید كه شما تمامی سال را علم سکولار آموختید و یک ماه حداقل باید با مبانی اسلامی آشنا شوید؛ آشنا شدن با مبانی اسلامی و مقایسه مبانی اسلامی با مبانی مدرن و سکولار از اهداف اصلی طرح ولایت است.

 

 

نبویان در این گفت‌وگو مقایسه علوم اسلامی با علوم غربی را لازمه دوره طرح ولایت دانست و تصریح کرد: صرف اینکه فقط مبانی اسلامی به دانشجویان گفته شود کافی نیست و باید گفته شود که فلان نظریه که اسلام می دهد با نظریه غربی و سکولار در همان زمینه سازگار است یا خیر؟ این موضوع دومین کاری است که باید اساتید انجام دهند؛ یعنی آموزش مبانی را کتاب‌های طرح ولایت انجام می‌دهد، اما بحث مقایسه مبانی اسلامی و سکولار کار اساتید طرح است.

 

 

وی همچنین با اشاره به اینکه اکثریت غالب دانشجویان حاضر در طرح، دانشجویانی مذهبی و حزب اللهی هستند و با تاکید بر حساسیت نشان دادن برخی از همین دانشجویان در برخی مسائل تخصصی اظهار نگرانی کرد و گفت: دانشجویان حاضر در طرح ولایت گزینش شده اند و اکثر دانشجویانی اند که تفکر اسلامی دارند؛ ولی وقتی وارد رشته آنها می شوید و یک قاعده آنها را با یک تفکر اسلامی نقض می کنید آن هم با برهان و منطق، قبول نمی کنند.

اين استاد دوره طرح ولایت کشوری با طرح این سوال که چرا چنین شخصی که کاملا به قواعد اسلامی پایبند است در این موارد موضع گیری می کند، گفت: دلیلش کاملا مشخص است؛ زیرا این دانشجو چند سال در آن فضای دانشگاهی درس خوانده و برایش سخت است که بخواهد آن قواعد را زیر پا بگذارد.

 

 

نبويان با اشاره به مواردی از این قبیل تفکرات و با بیان چند خاطره از دوره های گذشته طرح ولایت بیان کرد: در طرح ولایت سال گذشته برای دوستانی که رشته درسی آنها روانشناسی بود، نظریه اسلام را در مورد رفع افسردگی بیان کردم و گفتم که در قرآن و روایات اسلامی نظریه این است که اگر انسان می‌خواهد آرامش پیدا کند این اتفاق در سایه به یاد خدا بودن رخ خواهد داد؛ کما اینکه قرآن می فرماید «الا بذکر الله تطمئن القلوب».

وي گفت: از این آیه می شود یک معنای عرفی برداشت کرد که عده ای فکر می کنند ذکر خدا و آرامش پیدا کردن، فقط از تسبیح به دست گرفتن و ذکر گفتن است (البته این خوب است) اما معنای دقیق این آیه این گونه است که در واقع ذکر یعنی تمام وجود انسان ذکری شود؛ باید نگاه ذکری شود یعنی به نامحرم نگاه نکند.

فروید: کسی که ذکر می‌گوید مانند دیوانه‌ای است که با خود سخن می‌گوید

 

این استاد موسسه امام خميني (ره) ادامه داد: در آن جلسه همین دانشجویان گزینش شده که رشته روانشناسی خوانده‌اند می‌گفتند فروید نظریه داده که گریه و ذکر، انسان را افسرده می کند و در جایی دیگر نیز گفته کسی که گریه می‌کند و یا ذکر می گوید، مانند دیوانه ای است که در خیابان راه می رود و با خودش حرف می‌زند؛ این صحبت ها در حالی است که امام رضا (ع) می‌فرماید كه برای اباعبدالله گریه کنید؛ امام رضا (ع) معصوم است و بر اساس برهان منطقی، او احتمال خطا ندارد و در طرفی هم فروید قرار دارد، آیا فروید احتمال خطا ندارد؟

 

نبويان ضمن اشاره به اهتمام اساتید به بحث روابط دختر و پسر در دوره با بیان مثالی خاطرنشان کرد: حتی در یکی از کلاس‌ها یکی از اساتید رشته روانشناسی سر کلاس حاضر شده بود؛ در آنجا بحث رابطه دختر و پسر را راه انداختیم و اینکه دین اسلام معتقد است که دختر و پسر اگر با هم رابطه داشته باشند، دچار افسردگی می‌شوند؛ اما این استاد معتقد بود که اگر دختر و پسر با هم رابطه نداشته باشند سبب افسردگی در آنها خواهد شد و این تفکری است که همین استاد در دانشگاه به خورد دانشجو می دهد.

 

 

وي در ادامه با تاکید بر برنامه ریزی برای ایجاد طرحی برای فراغت دانشجویان از دروس تخصصی گفت: اگر طرحی باشد که دانشجوها از دروس تخصصی فارغ شوند و فقط فکر و ذکرشان روی دروس مبانی باشد و استاد هم بتواند این دروس و این اندیشه ها را با تفکر مدرن و سکولار مقایسه کند، یک لطافت خاصی به مبانی اسلامی خواهد داد.

این استاد دروس مبانی خواستار برگزاری طرح ولایت در سطوح واحدهای دانشگاهی شد و بیان کرد: ما علاوه بر طرح ولایت استانی و کشوری باید طرح ولایت دانشگاهی هم داشته باشیم که البته به صورت کلاس برنامه داشته باشد، نه صرفا یک سخنران به دانشگاه دعوت شود، بلکه دانشجو باید علاوه بر اینکه درس فیزیک را جزو برنامه‌اش می‌داند، این دروس را نیز در برنامه اش بگنجاند و وقتی که دانشجو در دانشگاه پذیرش می‌شود باید بداند که این دروس را نیز باید پاس کند.

 

نبويان با اشاره به برگزاری دوره طرح ولایت در دو سطح مقدماتی و تکمیلی بیان کرد: در گذشته این اتفاق نمی افتاد و تمام دروس در یک دوره تدریس می شد؛ یادگیری یک علم به صورت تدریجی مفیدتر است و اگر بخواهیم در یک طرح و به صورت فشرده مباحثی را که مقدماتی است و باب را برای مبانی اسلامی باز می‌کند بیان کنیم، بسیار سخت می‌شود؛ بنابراین تصمیم گرفته شد که طرح در دو قسمت مقدماتی و تکمیلی تدریس شود.

 

وی ادامه داد: در بحث تکمیلی کار مقایسه علوم و اندیشه‌های اسلامی با اندیشه‌های غربی به خوبی صورت می‌پذیرد؛ گرچه معتقدیم این مقایسه‌ها در مرحله مقدماتی نیز باید صورت گيرد ولی به هر حال دوره تکمیلی به دلیل اینکه دانشجویان با سیستم‌های غربی آشنایی پیدا می‌کنند و حتی در این سطح درسی به نام مدرنیته دارند، این مقایسه ها می تواند بهتر صورت بپذیرد.

 

 

اين استاد دوره طرح ولایت کشوری همچنین در خصوص برخی مخالفت ها چه از طرف معاندین خارجی و چه داخلی با طرح ولایت گفت: واکنش های عجیب و غریبی نسبت به طرح ولایت صورت گرفته، هم از داخل و هم از خارج و بعضا اساتید ایرانی که اکنون خارج از کشورند و تفکرشان هم کاملا سکولار است، نسبت به این طرح شدیدا ابراز نگرانی کرده بودند و حتی بسیاری از داخلی ها نیز استدلالشان این بود که چه نیازی به بحث در این موارد است.

نبويان تاکید کرد: البته یکی از عوامل موفقیت این طرح این است که آنهایی که مخالف این طرح هستند نظرشان را ابراز می کنند و خودشان را نشان می دهند و معمولا کاری که در جامعه بگیرد، سر و صدای مخالفان در می آید.

 

وي با اشاره به اینکه دانشجویان مجازند در سر کلاس ها از بحث و مجادله در مباحث مختلف بهره ببرند و هر نوع موضوعی را در کلاس ها مطرح کنند، افزود: نظام طرح ولایت به گونه ای است که سر کلاس ها اجازه می دهد بحث ها، دیالگی باشد و بعضا مشاهده شده است که به ناچار مجبور شدیم حتی مباحثی چون حجاب و عفاف و یا سکولاریزم را سر کلاس ها تحلیل کنیم.

علامه مصباح خلاء شهید مطهری و علامه طباطبایی را پر کرده است

اين استاد دوره طرح ولایت کشوری افزود: رهبر معظم انقلاب نیز در دیداری که خود ما با ایشان داشتیم به ضرورت این طرح اشاره کردند و در فرمایشی گفتند که این طرح باید با تاکید ادامه پیدا کند و دستور هم دادند هرچه امکانات مورد نیاز این طرح است، فراهم شود؛ حتی رهبری در مورد علامه مصباح نیز می فرمایند كه اگر اکنون شهید مطهری و علامه طباطبایی در بین ما نیستند شخصیتی مانند علامه مصباح یزدی وجود دارد که خلا این بزرگان را پر کرده است.

 

نبويان در پایان ضمن تاکید بر نقش گسترده طرح ولایت در بصیرت بخشی و بصیرت افزایی در دانشجویان و حتی در تمامی بستر جامعه گفت: اگر شیوه ای که امروز طرح ولایت دارد با حاکمیت نظام دیالگی بر آن و مقایسه منطقی نظام اسلامی با نظام غربی، قطعا بصیرت دانشجو بالا می رود.