نگاهی بر حضور زنان در عرصه خبرنگاری

گروه فرهنگي «خبرگزاری دانشجو»، معصومه عارفی؛ حضور زنان در جامعه، امروز هم از لحاظ كيفي و هم از لحاظ كمي ارتقا يافته؛ به گونه ای كه كمتر نهاد يا مجموعه اي را می توان یافت كه زنان در آن نقشي نداشته باشند؛ اين حضور در بعضي مواقع نه تنها با حضور مردان برابري مي كند، بلكه در مواردی بر ميزان حضور آنها نيز غالب شده است.

 

نکته حائز اهميت در اين امر، ‌حضور اين قشر در مشاغل پر مسئوليت و خطيري است كه در اوايل پيروزي انقلاب و يا قبل از آن كمتر زني جرات مي كرد در آن ورود پیدا کند يا شايد بهتر بتوان گفت اجازه و زمينه براي حضورش در آن مشاغل فراهم  نمي شد.

 

يكي از اين مشاغل،‌ حرفه خبرنگاري است؛ حرفه اي كه فرد خبرنگار افكار عمومي را با نوشته ها و تحليل هاي خود در دست گرفته و آن را در مسير صحيح هدايت و يا از آن منحرف مي سازد.

 

يك زن با توجه به عواطف، احساسات و ريزنگري هايي كه به سبب زن بودن، مادر بودن يا همسر بودن در جامعه دارد، در مواردی حتی بهتر از يك مرد كه بيشتر تحليلگر مسائل اقتصادي و سياسي است، مي تواند ابعاد و شرايط مختلف جامعه را زير ذره بين  نگاه خود قرار داده و با نقد و بررسي و يا تشريح شرايط، مسئولان را بر حسن اجرا و يا اصلاح روش در پيش گرفته آنها، راهنما باشد.
 

براي مثال امور زيربنايي چون فرهنگ و تربيت جامعه كه به سبب آن نسل هاي آتي پرورش مي يابند جزو مواردي است كه زنان خبرنگار ما مسلماً بيشتر از مردان به دنبال آن هستند؛ در واقع زنان بيشتر از مردان به دنبال انسان سازي مي روند.

 

اما نکته قابل تامل  اين جاست كه چقدر زنان خبرنگار ما به اين امر واقفند و چقدر مسئولان امر بر اين موضوع صحه مي گذارند يا شايد ساده تر بتوان گفت كه آن را قبول دارند؛ به نظر مي رسد اين امر تا حدود زيادي  هم در بين قشر مربوطه و هم بين مسئولان امر مغفول مانده است.
 

شايد يكي از علل دوري زنان خبرنگار ما از اين حد ايده آل،‌ محدوديت هاي شغل خبرنگاري به انواع دلايل زماني و مكاني خبر باشد و يا شايد خود خبرنگاران زن به دليل نداشتن نگاه حرفه اي و شغلي به اين مسئله، نتوانسته اند اين توانمندي خود را به عرصه بروز و ظهور برسانند.
 
از طرفي بيان اين نکته قابل اهميت است كه  اين قشر دغدغه‌هاي بسياري دارند؛ اين یک واقعيت است كه زنان خبرنگار، زمان را براي رسيدگي به امور حرفه‌اي، وظايف خانه‌داري، همسرداري و تربيت فرزندان تقسيم‌بندي مي‌كنند، لذا اين مورد تا حدود زيادي انرژي آنها را در ارائه كارهاي مطلوبتر از آنها مي گيرد.

 

در اين راستا با مسئول امور مطبوعات اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان آذربايجان غربي و یک خبرنگار زن خبرگزاري و رسانه به بحث و گفت و گو پرداخته ايم.
 

اميد سياح در اين زمينه معتقد است: اينكه صرفاً بخواهيم بگوييم زنان بهتر از مردان مي نويسند قابل قبول نيست؛ چرا كه تجربيات چند ساله نشان داده است كه مردان  در حوزه گزارش نويسي و ياداشت نويسي كه ناشي از تراوشات ذهني و دروني است، بهتر از زنان دست به قلم مي برند؛ هر چند كه منكر اين امر هم نيستم كه زنان در ارائه و تحريريه اخبار كه گزارش عيني واقعه است، موفقتر و فعال ترند.

 

وي با تاكيد بر اينكه حوزه خبرنگاري زن و مرد نمي شناسد، گفت: در اين حوزه افرادي موفقترند كه با مطالعه و جديت زياد وارد حوزه كاري و سوژه اي شوند.
 

سياح با رد مقوله وجود مشكلات و محدوديت هاي خبري براي قشر زن گفت: ما محدوديتي در اين حوزه براي خبرنگاران نداريم؛ هر چند كه شايد در برخي از شرايط  اين خود خبرنگاران زن باشند كه به دليل روحيات خاص نخواهند يا نتوانند در برخي از رويدادهاي خبري حضور داشته باشند.
 

مسئول امور مطبوعات اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان آذربايجان غربي با بيان اينكه هم اكنون 55 نفر از 200 خبرنگار استان را زنان تشكيل مي دهند،‌ تصريح كرد: زمنيه براي حضور همه افراد از هر قشر جهت فعاليت در حوزه اطلاع رساني در استان آماده است.

 

لعيا نوراني، سردبير روزنامه «آراز» و باسابقه ترين زن خبرنگار استان نيز در اين مورد مي گويد: در حال حاضر زنان تمام توانايي هاي خود را به منصه ظهور نگذاشته اند.
 

وي عدم نگاه حرفه اي به شغل خبرنگاري را عامل مهمي در اين زمينه عنوان كرد و گفت: زنان اصولاً به  خبرنگاري به عنوان شغل ثابت نگاه  نكرده، بلكه آن را پله يا كانالي براي ورود به عرصه هاي ديگر شغلي مي پندارند، لذا از ابتدا تا انتهاي حرفه خبرنگاري در همان پله اول  مي مانند.
 

نوراني داشتن مشكلات مالي، ‌نداشتن امنيت شغلي ومشكلات بيمه را از عوامل ديگر عدم بروز و ظهور اين خلاقيت در خبرنگاران زن دانست.
 

سردبير روزنامه «آراز» در ادامه به نقش مسئولان در اين امر اشاره كرد و گفت: به نظر نمي رسد در بعد خبرنگاري براي مسئولان امر، زن يا مرد بودن خبرنگار تفاوت كند؛ اين خود خبرنگار، توانمندي ها و نگارش هاي اوست كه عاملي براي دعوت شدن يا نشدنش در جلسات خواهد بود، لذا خود خبرنگار حرف آخر را براي حرفه اي يا آماتور بودن مي زند.
 

نظرات مختلف در اين زمينه نشان مي دهد كه اصولاً خبرنگاران ما به يك خودباوري حرفه اي آن گونه كه بايد دست نيافته اند كه اين خود ريشه در نوع آموزش آنها، فقدان پشتوانه هاي معيشتي و قانوني و البته نوع نگاه كلي جامعه و خود فرد به حرفه خبرنگاري مي تواند داشته باشد.

 

اين همه، لزوم برنامه ريزي مسئولان امر و همت والاي فرد خبرنگار جهت ارتقاي وضعيت كنوني از جهات مختلف را بيش از پيش آشكار مي سازد.

 

به اميد آن روز