بررسي سیر تحولات روابط جمهوری‌اسلامی و عربستان سعودي

غلامرضا صفرپور در گفت‌وگو با «خبرگزاری دانشجو» در شیراز، به بررسی سیر تحولات روابط بین جمهوری اسلامی و عربستان سعودی پرداخت و گفت: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد تحولات عمده ای در روابط حمهوری اسلامی ایران با عربستان سعودی بوده ایم.

 

وی با بیان اینکه این تغییر روابط برآیند تحولات داخلی و عوامل منطقه ای بین الملل بوده است، تصریح کرد: این روابط با وجود تلاش های جمهوری اسلامی ایران، روند چندان مناسب را طی نکرده است.

 

این کارشناس روابط بین الملل ضمن بررسی این تحولات، به مختصری از تاریخچه روابط این دو کشور اشاره و بیان داشت: روابط ایران و کشورهای منطقه خلیج فارس بویژه عربستان سعودی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی مبنی بر همکاری توأم با رقابت بوده است.

 

صفرپور ادامه داد: ایران به لحاظ موقعیت استراتژیک خود از جمله همسایگی با شوروی (رقیب غرب)، داشتن ساحل بیشتر و جمعیت و قدرت نظامی و غیره ستون نظامی غرب و عربستان در بُعد اقتصادی و دکترین دو ستونی آمریکا، به عنوان دو کشور بزرگ منطقه نقش ایفا می کردند.

 

وی گفت: از طرفی عربستان سعودی از خرید بیش از حد تسلیحات و تجهیزات نظامی شاه از غرب و در دست گرفتن ابدی منطقه با ایران رقابت و بیم و هراس داشت.

 

این مدرس دانشگاه اضافه کرد: بعد از پیروزی انقلاب همانطور که ذکر شد روابط بین الملل این دو کشور از «همکاری – رقابت» به سمت «رقابت- ستیزش» تحول یافت.

 

صفرپور علل عمده این تحول این تحول را فضای ایدئولوژیک، حمایت گسترده عربستان سعودی از رژیم بعثی عراق در جنگ با ایران، به شهادت رساندن حجاج ایرانی و پایین نگه داشتن قیمت نفت بیان کرد.

 

وی عنوان کرد: بعد از جنگ تحمیلی و متعاقب آن حمله عراق به کویت و در پیش گرفتن سیاست بی طرفی در این جنگ، و اعتراض به عراق در اشغال کویت از سوی ایران برای مدت کوتاهی رهبران این کشورها به نوعی در همکاری با عراق در جنگ تحمیلی از عملکرد خود اظهار ندامت کردند.

 

این کارشناس روابط بین الملل سفر رؤسای جمهوری وقت به عربستان سعودی و حضور پادشاه عربستان در هشتمین نشست سازمان کنفرانس اسلامی را شاهد حاکمیت روابط نسبت خوب بین دو کشور دانست.

 

صفرپور با اذعان به تحولاتی که در منطقه و نظام بین المل رخ داد از جمله جنگ نفت و فروپاشی شوروی گفت: آمریکا فرصت را غنیمت شمرد و با حضور نظامی در منطقه، خاک این کشورها را به پایگاه هوایی غرب تبدیل کرد و از این رو این روابط نه این که رو به سردی گرائید بلکه مجددا به رقابت و ستیزش کشیده شد.

 

 

وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی همواره اعلام داشته است که امنیت منطقه خلیج فارس باید به وسیله کشورهای منطقه صورت گیرد.

 

این مدرس دانشگاه اذعان داشت: با تحولات منطقه، به قدرت رسیدن شیعیان در عراق و پیروزی حزب الله لبنان بر رژیم صهیونیستی و حمایت همه جانبه عربستان سعودی از رقبای ایران در عراق و لبنان و امروزه با تحولات بیداری اسلامی در خاورمیانه و شمال آفریقا و قرار گرفتن عربستان در بحرین و یمن «که این امر یادآور حمایت عربستان از عراق در جنگ تحمیلی است»؛ منجر به تنش این دو کشور شده است که همان نتیجه را برای عربستان در بر خواهد داشت.

 

این کارشناس روابط بین الملل در پایان با بیان اینکه همانطور که با همه حمایتهایی که کشورهای منطقه از عراق داشتند صدام در حمله به کویت پاداش آن همه همکاری ها را به آن ها داد، تصریح کرد: باید منتظر نشست که این خیزش اسلامی دیگر کشورهای منطقه را دربرگیرد تا این کشورها پاداش این همه همکاری با گروهک های سلفی و القاعده در سوریه را بگیرند.