مسئله ارز و گراني ناشي از ضعف مديريت و بي‌برنامگي در سطح خرد و كلان است

به گزارش خبرنگار مجلس «خبرگزاري دانشجو»، روح الله بيگي در جمع خبرنگاران به سوالات آنان با محوريت بازار ارز پاسخ داد كه متن آن به شرح زير است:

مهمترين چالش پيش ‌روي اقتصاد كشور چيست؟

روح الله بيگي: مهمترين چالش در بحث كلان بيكاري، تورم، اقتصاد مبتني بر نفت، عدم توجه كافي و وافي به توليد ملي، تحريم و... مي باشد؛ اما اخيراً موضوع ارز و التهابات مربوط به آن برجسته‌ترين مسئله اقتصادي كشور شده است.

عامل التهابات بازار ارز چه بود؟

روح الله بيگي: با بررسي رويدادهاي روزهاي گذشته مي‌توان دريافت كه اكثر جهش‌هاي قيمتي ارز پس از سخنان التهاب آور و ناپخته مسئولين و دست اندركاران امر بوده و با بيان اينكه مردم ارز را ذخيره مي‌كنند و يا اينكه توان كنترل بازار را ندارند عامل بي‌ثباتي و افزايش قيمت‌ها شدند.

 

اين اظهارات به همراه عدم تزريق ارز به بازار و همچنين عدم عكس العمل به موقع و پيش‌بيني مناسب، نشانگر آن بود كه دولت جهت افزايش قيمت‌ها چندان بي‌ميل نيست.

دلالان با ايجاد تقاضا و عرضه كاذب و جوسازي، توانايي كاهش يا افزايش 10 تا 20 توماني قيمت را دارند و دولت نيز با توان بالايي از دارايي‌ها و ذخاير مي‌تواند تاثير 80 درصدي در تغييرات قيمت‌ها داشته باشد.

20 درصد بقيه نيز مربوط به ساير عوامل و فاكتورها از جمله دلالان، تبليغات خارجي و امثال اينها است.

 

روح الله بيگي: در مدت كوتاه بخش‌نامه‌ها و آئين‌نامه‌ها مرتباً تغيير كرده و باعث بي‌ثباتي شده است، بايد شرايط و چالش‌ها پيش‌بيني و قوانين با ثبات تدوين شوند كه در صورت تغيير شرايط انعطاف لازم را به خود گيرند و نياز به تغيير پياپي قوانين و مقررات نباشد.

ضمناً در تصميم‌گيري‌ها بايد از نظرات نهادها و سازمان‌هاي مربوط، نمايندگان مجلس، فعالان اقتصادي، اتاق بازرگاني و... استفاده شود و پس از آنكه طرح يا پيشنهاد گفته شد و نواقص و ايرادات احتمالي برطرف گرديد و قابليت عملياتي شدن پيدا كرد، موضوع مي‌تواند رسمي و رسانه‌اي و عملياتي شود.

به عنوان مثال، بحث بورس ارز به صورت ناپخته و قبل از اينكه ساختارها و مكانيزم‌هاي آن مشخص شود در سطح جامعه مطرح شد و علامت‌هاي سوال‌هاي بسياري ايجاد كرد كه به التهابات دامن زد و بورسي كه 10 روزه وعده داده شده بود، بعد از دو ماه فعلاً به حالت تعويق درآمده است.

 چرا ارز مسافرتي حذف شد؟ سرنوشت ارز دانشجويي چه شد؟

روح الله بيگي: عدم كارشناسي مناسب و عدم ديد بلندمدت باعث مي شود صحبت‌هاي مناسب جهت عملياتي كردن طرح‌ها پيش‌بيني نشود و نفس عمل حذف ارز مسافرتي شايد قابل توجيح باشد، اما زمان‌بندي مناسبي در خصوص اجرا در نظر گرفته نشد و در دوره التهاب بازار طرح ارز مسافرتي اجرا شد؛ اين كار مي‌توانست در زمان آرامش ارزي انجام شود؛ ضمنا ارز دانشجويي مربوط به بورسيه ها همچنان پا بر جاست.

 

 

روح الله بيگي: بهترين استراتژيك براي كنترل نوسانات شديد ارز و ثبات آن، استراتژي كنترل اظهارات و عملكردهاي التهاب‌آور مسئولين و دست‌اندركاران ذيربط است.

با توجه به منابع ارزي و طلا و استعدادهاي بالقوه از منظر منابع انساني و خدادادي بايد به كنترل مسئولين بي‌مسئوليت و ناكارآمد و در پي آن كنترل مباني و جامعه پرداخت.

 

روح الله بيگي: وقتي به جاي عكس العمل و راهكار مناسب و پيش‌بيني شده، اظهارات التهاب آور از طرف مسئولين مربوط ديده مي‌شود، بي‌شك نمايندگان مجلس، نهادها و فعالان اقتصادي با نيت خير در اين فضاي بدون متولي ورود مي‌كنند تا كمكي كنند؛ هرچند گاهي بعضي از اظهارات متناقض هم بار رواني ايجاد مي‌كند.

چرا شما در همه مباحث كشور مصاحبه و اظهار نظر داريد، اما در مورد ارز صحبتي نداشتيد؟

روح الله بيگي: به خاطر حساسيت بازار ارز و متأثر شدن آن از مسائل رواني، من بيشتر رويكرد عمليات از طريق كميسيون اقتصادي مجلس را برگزيدم؛ مسائل اقتصادي و ارز، تدبير كار كارشناسي، قانون و نظارت مي خواهد و در فضاي پر التهاب مصاحبه و اظهار نظر را راهكار مناسبي نمي‌دانم و سعي مي كنم در اظهاراتم در اين خصوص محتاط باشم.

دليل اين همه بي‌ثباتي در اقتصاد كشور چيست؟

روح الله بيگي: ‌اكنون مسئله ارز در كانون توجهات است و قبل از آن بحث مرغ و گوشت مطرح بود و هر از چندگاهي دچار چنين التهاباتي مي شويم كه ناشي از ضعف مديريت و بي‌برنامگي در سطح خرد و كلان است؛ وقتي چندين سال است كه دچار حكايت تكراري پياز و سيب‌زميني هستيم و يك سال كمبود و سال ديگر دور ريز آنها را شاهديم يا ارائه آمارهاي متناقض اقتصادي از جمله كالاهاي اساسي را مشاهد مي‌كنيم، بي‌شك نشان مي دهد كه عدم استفاده مناسب از ظرفيت‌هاي بالاي منابع انساني و وجود مديران ناكارآمد يكي از مشكلات پيش روي كشور است.

راهكار رسيدن به ثبات در اقتصاد و از جمله ارز چيست؟

روح الله بيگي: همان‌طور كه مقام معظم رهبري فرمودند، اقتصاد مقاومتي چاره كار است و شامل 1. مردمي كردن اقتصاد 2. خصوصي سازي 3. جلوگيري از تصميمات خلق الساعه و تغيير مداوم مقررات 4. دوري از اقتصاد نفتي 5. مديريت مصرف 6. توليد دانش‌بنيان است.

مشكلات و مسائل يك روزه ايجاد نمي‌شود كه بتوان يك روزه حل كرد و تدبير و برنامه ريزي جهت حل مشكلات كوتاه مدت و بلندمدت ضروري است؛ به‌عنوان مثال تورم در طي چند سال گذشته به جهت افزايش افسار گسيخته نقدينگي ايجاد شده است.

 

رشد نقدينگي در سه ماهه اول سال 6.5 بوده كه نسبت به 19 درصد در 12 ماهه سال 90 بسيار نگران كننده است؛ نقدينگي 385 هزار ميلياردي بايد مهار شده و به سمت بورس و توليد هدايت شود كه اين كار از طريق جذب كردن و سودآور كردن بخش بورس و توليد و تخليه جذابيت و سودآوري بازارهاي موازي مثل دلار و طلا بايد صورت گيرد.

توصيه شما به عنوان يك نماينده مجلس به مسئولين و دست‌اندركاران اقتصادي چيست؟

روح الله بيگي: توصيه مي شود مسئولين در مسئوليت‌هاي خود به طور شايسته و به حق و به جا و به موقع به مسئوليت خطير خود آگاه باشند و انجام وظيفه كنند و كاري نكنند كه در چنين حوزه‌اي مقام معظم رهبري شخصا وارد شوند كه حتما چنين ورودي مثل هميشه كارگشا خواهد بود و لازم است نهادها و مسئولين زيربط در كنار ميز تفاهم و تعامل بنشينند و گره‌هاي ساده و راحت را پيچيده نكرده و در صدد رفع هرچه سريع‌تر معظلات و مشكلات برآيند

‌آيا قيمت ارز در اين محدود تثبيت مي‌شود؟

روح الله بيگي: ‌راهكار ارائه شده از طرف دولت، عرضه دو درصد زير قيمت بازار غير رسمي براي وارد كنندگان اولويت‌ چهار به بعد است؛ در يك اتاق پاباپاي با حضور عرضه كنندگان كه شامل صادر كنندگان شركت‌هاي پتروشيمي هستند، اين عمل خود بازار غيررسمي را رسمي مي‌كند و نياز به وجود محلي براي تعيين قيمت را نشان مي‌دهد كه مي‌توان با دخالت دولت در عوامل فاكتورها به كاهش قيمت اقدام كرد.

 

تثبيت قيمت در چنين قيمت‌هايي يعني 2400 در طي چند روز گذشته كاهش آن را سخت مي‌كند و لازم است سريع‌تر اقدام شود؛ چرا كه واردات مواد اوليه و كالاها با چنين قيمت‌هايي، شوك‌هاي شديد قيمتي در كليه بازارها را در پي خواهد داشت و مشكلات شديدي براي توليدكنندگان و عموم مردم ايجاد خواهد كرد و باعث تورم شديد‌تر خواهد شد و تورم، فقير را فقيرتر و ثروتمند را ثروتمند تر كرده و ما را از عدالت دورتر مي‌كند.