الزامات مدیریت جهادی

گروه سیاسی «خبرگزاری دانشجو»- داوود گودرزی؛ نامگذاری سال 93 حاوی چهار محور مهم و اساسی است:

 

الف) فرهنگ 

 

ب) اقتصاد 

 

ج)عزم ملی و

 

د) مدیریت جهادی

 

که هر کدام از این چهار محور علی­رغم شفاف بودن اصل موضوع، نیاز به تبیین و آسیب­شناسی وضع موجود و چگونگی تحقق وضعیت ایده­آل را دارند . در این نوشتار بصورت اجمال به دنبال ارائه تعریفی از مدیریت جهادی و ویژگی­های یک مدیر جهادی هستیم؛

 

هر چند تعریف واحدی از مدیریت وجود ندارد ولی اندیشمندان علم مدیریت بر اصول؛ هدفگذاری و برنامه­ریزی، سازماندهی منابع، کنترل و نظارت، تقسیم کار و اجرای زمانبندی شده برنامه­ها به عنوان پایه­های اصلی مدیریت اتفاق نظر دارند، البته برخی نیز معتقدند که مدیریت هنر و یک نوع استعداد ذاتی است و این تعریف را ارائه می­دهند که مدیریت هنر استفاده از ظرفیت­های پیرامونی است. به نظر می­رسد که پذیرش این امر که مدیریت هم هنر است و ذاتی و هم دانشی است که باید کسب شود تعریف جامع­تری باشد. به هر حال می­خواهیم بدانیم که مدیریت با اصول و تعاریفی که ارائه شد چگونه به مقوله مقدسی مانند جهاد پیوند می­خورد و چه تعریفی از مدیریت جهادی می­شود ارائه کرد؟

 

در فقه شیعه جهاد یعنی مبارزه با دشمنان اسلام ولی در ادبیات انقلاب اسلامی یک معنای عرفی برگرفته از همین تعریف فقهی استنتاج شده و آن اینکه انسان از همه تعلقات دنیوی رها شود و با ایثار و از خودگذشتگی برای اعتلای اسلام و تحقق آرمان­های انقلاب اسلامی از هیچ کوشش و تلاشی دریغ ننماید. به تعبیر دیگر تلاش و مجاهدت مومنانه چندین برابر ظرفیت معمولی برای بر طرف کردن موانع جامعه اسلامی. با این توصیف می­توان مدیریت جهادی را اینگونه تعریف نمود: مدیریتی که علاوه بر رعایت معیارهای مدیریتی پذیرفته شده، کیفیت، کمیت و میزان کار انجام شده در آن چندین برابر است و انگیزه الهی در کنار انگیزه­های مادی متعارف، حرف اول را می­زند؛ که برای روشن­تر شدن تمایز مدیریت جهادی با سایر مدیریت­ها به برخی از الزامات آن اشاره می­کنم:

 

1-     در مدیریت جهادی اصل مبارزه تمام عیار و هر لحظه با دشمن در همه عرصه­ها یک اصل اساسی است یعنی یک مدیر در هر کجای کشور و در هر سطحی از مدیریت که قرار دارد بداند که مجموعه تحت مدیریت او سنگری است در جبهه گسترده جنگ نرم با دشمن . لذا در طراحی­ها، هدفگذاری­ها و اقدامات حتماً باید مقابله و مبارزه با اقدامات دشمن را لحاظ نماید.

 

2-     جهت­گیری و اولویت­بندی در انتخاب موضوعات و رویکردهای مجموعه تحت امر مدیر جهادی بر اساس دو نکته اساسی است:

 

الف) نیاز جامعه اسلامی.

 

ب) حساسیت و تمرکز دشمن؛ یعنی موضوعی در اولویت قرار می­گیرد که از طرفی جزء نیازهای اساسی جامعه است و از طرفی نیز دشمن روی آن موضوع حساسیت بیشتری دارد و لطمه بیشتری می­خورد.

 

3-     هدفمندی، هوشمندی، نگاه بلندمدت داشتن، آینده­نگری ، همه جانبه­نگری و استمرار در برنامه­ریزی­ها و اقدامات اجرایی الزام دیگری است که مدیر جهادی باید در مجموعه مرتبط با خود رعایت نماید.

 

4-     از موانع عبور کردن، موانع کوچک را بزرگ ندیدن، منتظر تأمین امکانات ایده­آل نماندن، نگاه مأموریت­گونه به کارها و وظایف و اولویت دادن به تحقق مأموریت­ها از خصوصیات یک مدیر جهادی است. در واقع برای یک مدیر جهادی امکانات و تجهیزات تابعی از اراده و عزم اوست.

 

5-     توجه ویژه به سرمایه انسانی و کادرسازی و انگیزه­دهی و هویت­بخشی به نیروی انسانی زیر مجموعه

 

6-     ترکیب مناسب سه مقوله مهم عقلانیت، معنویت و عدالت به عنوان زیر ساخت اندیشه­ای یک مدیر جهادی

 

7-     رعایت تقوای الهی، انس با قرآن و ادعیه، رعایت تقوای جمعی، مقید بودن به حدود الهی و متوسل نشدن به هر وسیله. تلاش برای جلب برکت الهی در مجموعه از طریق دوری از رذائل خصوصاً دروغ، غیبت، سوء ظن، تهمت و قول به غیر علم.

 

8-     اخلاص داشتن و مخلصانه کار کردن، فعالیت بدون چشم داشت و منتظر تشکر دیگران نماندن، مهم بودن انجام کار خوب نه اینکه به اسم چه کسی تمام شود؟

 

9-     نگاه جبهه­ای و فراگیر داشتن و محدود نشدن و نگاه بخشی و جزئی نداشتن به تعبیری مصلحت و منافع عمومی کشور و انقلاب را لحاظ کردن

 

10- تقویت بهره­وری، افزایش ساعت مفید کاری، استفاده حداکثری از ظرفیت­های پیرامونی و بالفعل کردن ظرفیت­های بالقوه، اصلاح الگوی مصرف و جلوگیری از اسراف و حیف و میل بیت­المال

 

11- مدیریت دانش، انتقال تجربه به دیگران و استفاده از تجربه گذشتگان، عدم موازی کاری، هر کاری را از صفر شروع نکردن و تلاش برای ادامه کارهای خوب دیگران

 

12- حمایت از تولید و تولیدگر ایرانی و کاهش وابستگی به خارج از کشور به هر میزان ممکن و تبلیغ و ترویج مصرف کالای ایرانی در مجموعه تحت امر

 

13- نوآوری، خلاقیت و ابتکار در عرصه­های مختلف اجرایی و مدیریتی

 

14- مردم­داری و برخورد مناسب با ارباب رجوع، حفظ شأن و کرامت انسانی پرسنل و مراجعین، سعه صدر و دلسوزی در انجام فعالیت­ها، تقویت روحیه خدمت­گذاری بدون چشم داشت

 

15- تقویت نظارت بر زیرمجموعه از طرق مختلف و طراحی سیستم نظارتی که قائم به شخص نباشد خصوصاً در مجموعه­هایی که با مباحث مالی سرو کار بیشتری دارند.

 

16- مبارزه جدی ، فراگیر و بی امان با مفاسد اقتصادی و اخلاقی بطوریکه روزنه­ها و منافذ سوء استفاده را ببندد و جرأت تخلف و ارتکاب جرم را از متخلفان بگیرد.