مصدق و بازرگان

پشت كردن آمریكا به مصدق و ملت ایران زمانی رخ داد كه این كشور با بریتانیا بر سر نفت ایران به توافق رسید. از این مقطع به بعد دیگر آمریكا نه تنها از ملی شدن نفت ایران حمایت نكرد، بلكه با عدم اعطای وام به ایران، تلاش كرد تا با فشار اقتصادی، ایران را مجبور كند با انگلیس كنار بیابد.

جبهه ملی آن زمانی که به دین تاخت، مرد و از بین رفت. نه مصدق، نه سنجابی و نه ادیب برومند نمی‌توانند ننگ ابدی بی دینی و ارتداد را از پیشانی این جبهه پاک کنند. 

در مقاله قبل سیری گذرا در بخش‌های کمتر دیده شده از زندگی دکتر محمد مصدق، پدر جبهه ملی داشتیم و به شرح حال وی تا زمان رئیس الوزرایی مشیر الدوله و منصب وزارت خارجه مصدق السلطنه پرداختیم. در این مقاله نیز سعی بر آن است که بدون هیچ‌گونه سوگیری، به تاریخ نگاری زندگی سیاسی مصدق السلطنه به عنوان چهره تاثیر گذار ایران در اواخر قاجار بپردازیم.

مصدق با رضا خان مخالف نبود ، بلكه مي گفت سلطنت رضاخان موجب میشود تا كشور از وجود يك نخست وزير لايق محروم شود و البته اين جز فريب كاري چيز ديگري نبود ، چراكه مصدق نه تنها با پادشاه شدن رضاخان مخالفتي نداشت ، بلكه به شهادت برخي از رجال آن دوران ، از مشاوران درجه اول او به شمار مي آمد .

تاریخ دو نگاه کاملا متفاوت نسبت به مصدق دارد یکی از این نگاه ها که عمدتا از طرف مریدان و شاگردان وی است او را قهرمانی ملی و یک وطن پرست و به عبارت دیگر پیشوایی تحول خواه معرفی می کند. در تضاد با این نگاه گروهی دیگر دکتر محمد مصدق را فردی ضددین و انگلیسی می دانند.