بال؛ پرتره‌اي چشم نواز و زيبا از رنج بشريت

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ فيلم سينمايي «بال» اولين چيزي را كه در دل و ديده مخاطب به زيبايي و توان هر چه تمامتر به ظهور و بروز مي‌رساند، قاب‌بندي‌هاي شكيل و فوق العاده جذابي است كه از مناظري از طبيعت مشرق زمين شاهد هستيم.

بي ترديد مي توان گفت قاب‌بندي هاي كارت‌پستالي فيلم «بال» از زيباترين و خيره‌كننده ترين تصويربرداري‌هاي مناظر بكر طبيعت در آثار اخير سينمايي در تمام جهان است.

انتخاب كادرها، لانگ شات ها و به طور كلي تصاوير فيلم «بال» به نحوي است كه مخاطب را در تمام مدت فيلم، با زيبايي چشم نواز مناظر طبيعي لوكيشن‌هاي فيلم روبرو مي‌كند؛ اين ويژگي بر سراسر فيلم و حتي بر ساير عناصر سينمايي فيلم هم تفوق و سايه انداخته است.

 

در فيلم «بال» ما با يك اثر چشم نواز بصري روبرو هستيم؛ به اين معنا كه فارغ از داستان تلخ و روايت تكان دهنده و ريتم نسبتا كند و بازي خاص نابازيگران و نبودن عناصري مثل موسيقي و ساير مولفه هاي دخيل در فيلم، مخاطب مي تواند با مجموعه اي از تصاوير بسيار تاثيرگذار و زيبا روبرو شود.

 

اينكه چرا كارگردان چنين تمهيدي را انديشيده است را مي‌توان به دلايل مختلف و با گمان‌هاي متنوع و برداشت‌هاي گوناگون و از منظرهاي خاص حدس زد؛ شايد يكي از دلايل گرفتن تلخي فيلم باشد و ديگري نتيجه ريتم‌ آن و شايد هم كارگردان در تلاقي با داستان انسان محور و عاطفه‌مدارش تلاش كرده است وجهي استعاري يا كنايي را در دنبال كردن اين نوع تصويرپردازي به مخاطب القا كند، اما هر چه كه هست نمي‌توان ظهور و بروز پر رنگ انبوه، خيره كننده، جذاب، زيبا و شاخص تصاوير كارت‌پستالي را در فيلم «بال» ناديده گرفت.

فيلم، موقعيت عناصر و مولفه‌هاي خاصي دارد؛ حضور نابازيگران، فقدان موسيقي، ريتم كند، داستان ساده، نمادهاي مذهبي، بشدت كم بودن ديالوگ‌ها و چيزهايي از اين دست فضاي خاصي را به «بال» بخشيده است.

فيلم داستان يك خانواده كوچك سه نفره است، پدري زنبور دار،‌ مادري خانه دار و كودكي مدرسه اي؛ پدر به دنبال جايي مناسب براي كار گذاشتن كندوهايش، ‌كودك به دنبال بدست آوردن اتيكت جايزه مدرسه براي چسباندن بر روي پيراهنش و مادر يك زن خانه دار. همگي كم‌گو، ساكت و خاص در لوكيشني روستايي و فوق العاده زيبا و رشك برانگيز؛ در اين ميانه كودك خانواده كه بشدت خجالتي و تودار است در مدرسه دچار عقده فروخورده اي مي شود ناشي از شكست در امتحان درسي و بدست نياوردن اتيكت جايزه، پدر دچار مرگ زنبورهاي عسل كندويش مي‌شود و مادر در سفر ناگهاني پدر دچار بي‌خبري از او آن هم به مدت طولاني، تا اينكه در نهايت، داستان فيلم با شيريني كوچك و تلخي بزرگي به پايان مي‌رسد؛ كودك اتيكت جايزه را بدون اينكه در امتحان موفق شود به دليل ترحم معلم نسبت به خوش بدست مي‌آورد و تلخي بزرگ آن كه پدر كه به دنبال كار رفته است، در تصادفي مي‌ميرد.

فيلم «بال» در فضاي اسلامي با مردماني ترك زبان و در موقعيتي خاص شكل مي‌گيرد كه ناشي از همان مولفه‌هاي پيش گفته است كه تك تك برشمرديم.

فيلم در ايجاد حس عقده فروخورده و فضاي سرد خانواده در محيطي زيبا و چشم نواز، كم‌ و بيش موفق است و مخاطب را در موقعيتي علي حده و بكر و بديع و نو نسبت به ساير نقاط جهان سينماي امروز قرار مي‌دهد.

در فيلم «بال» با مفهوم تقابل زيبايي و زشتي، شيريني و تلخي، شادي و غم و مرگ و زندگي به صورت توامان و اينها همه در بستر يك داستان كوچك و ساده، اما مهم و تكان دهنده، به نرمي و لطافت هر چه تما‌تر روايت مي‌شود و به راستي مي‌توان «بال» را به مثابه پرتره‌اي چشم نواز و زيبا دانست از رنج بشريت.

گفتني است، فیلم موفق بال به کارگردانی سمیح کاپلان اوغلو موفق به کسب جایزه خرس طلایی فستیوال فیلم ۲۰۱۰ برلین شده و تا کنون جوایز بسیاری را از آن کارگردان خود کرده است.